Serres Blogs » Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Πέρα από τις “Πόλις”

Sat, 17 Apr 2010 11:14:00 -0400

Η ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΣΕΡΡΩΝ
¨ΣΤΙΓΜΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ¨
ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΤΟ ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΕΡ
Πέρα από τις “Πόλις” (μια ταινία τεκμηρίωσης)
ΤΟΥ ΣΕΡΡΑΙΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥ Δ. ΤΣIΓΚΑ
Τετάρτη 21 Απριλίου 21:30Σινέ Κρόνιον

Επισκέπτομαι χρονιά τούτα δω τα μέρη, Βουλγαρία, φωτογραφικό ενδιαφέρον, την πρώτη φορά ιδιαιτέρα ανήσυχος και προβληματισμένος με την ασχήμια που αντίκρισα όχι του φυσικού τοπιού αλλά της απερίτεχνης αρχιτεκτονικής των σπιτιών των δρόμων ανθρώπων των ζωών, υποβάλλοντας με σε μεγάλο βαθμό το φαίνεσθαι
το είναι μάλλον πιο πέρα σκέφτηκα.
-Πιο πέρα δεν υπάρχει ρώτησα?
Τι πιο πέρα? και να υπάρχει δεν υπάρχει δρόμος μου είπε ένας κάτοικος του τελευταίου χωριού, εκεί τελειώνει ο κόσμος, σε υψόμετρο περίπου τα 1700 ήταν κάπου το 2002
Αφού ξεπέρασα τα επιφανειακά Project της επίπλαστης ανωτερότητας μου το είναι γίνονταν σιγά σιγά ορατό, εντυπωσιάστηκα με την αυτάρκεια τους την απλότητα της ζωής τους , την ανθρωπιά τους, την ακούσια αντίσταση σ αυτό που εμείς ονομάζουμε πολιτισμό εγώ θα έλεγα καταναλωτικός πολιτισμός και αυτή είναι ουσιαστικά η διαφορά μας αν εντάξουμε εμάς στην από δω πλευρά μπορούμε άφοβα να κάνουμε δάνεια να βάζουμε υποθήκη τα σπίτια μας και να βγαίνουμε κεφάτοι από τα Super markets να μαζευόμαστε στα ταβερνεία και να διασκεδάζουμε τρώγοντας (πως μια ανάγκη μας έγινε διασκέδαση δεν το κατάλαβα ποτέ)
Αυτοί όμως είχαν το βουνό, το δάσος τους έδινε τα υλικά για φτιάξουν τους ατελείωτους φράχτες λες και ήθελαν να περιφράξουν την πληγωμένη αξιοπρέπεια τους να χτίσουν, η γη φρόντιζε για την τροφή τους και ο αργαλειός για την ένδυση τους…..
Πέρα από τις “Πόλις”
(μια ταινία τεκμηρίωσης)

Πόλις, με ι, αρχαΐζουσα, σύστημα δομημένο με νόμους κανόνες τάξη ηθική, μικρογραφία των σημερινών κρατών που κατά πως φαίνεται μόνο γεωγραφική η εξέλιξη τους, εναρμονισμένη στην αρχέγονη εκείνη συνταγή του βίου & πολιτείας των πολιτών της που στο πέρασμα των αιώνων αφήνει και κάποιους απλά από έξω, περιθώριο.
.Πέρα από την πόλη μας λοιπόν, πέρα από το σπίτι μας πέρα από τον καναπέ μας, συμβαίνουν πράγματα και όταν πέσουν στην αντίληψη μας θεατές τα απολαμβάνουμε στον καναπέ μας, ανεβάζοντας έτσι τον δείκτη υπεροψίας, θεατές εμείς περαστικοί που αγοράζουμε card postal με την μιζέρια των άλλων.
Κι όταν ένα χαμόγελο κάπου προβάλει η κάποιο σημάδι ευτυχίας τότε αποδεικνύεται έμπρακτα η ματαιοδοξία της υπεροψίας μας αυτής.
Κι έτσι με μια road camera στο χέρι και τους κανόνες του δόγματος 95 κατά νου ο φωτογραφικός φακός τρυπώνει ανάμεσα στο παιχνίδι των παιδιών, συμμετέχει στο διάλογο των γυναικών της γειτονιάς , παίζει με το hula hoop της μικρής, συνδιαλέγεται με την νοικοκυρά προσπαθώντας να της πουλήσει μαξιλάρια, κοντοστέκεται σε κάθε πόρτα. καταγράφοντας καθημερινές σκηνές με σκοπό όχι να αναδείξει την μιζέρια, αλλά συμπάσχει με τον πόνο, να χαρεί με την χαρά, να γλεντήσει στον γάμο σαν προσκεκλημένη.
Ανάμεσα στο χθες και τον φακό που δαιμονισμένα ψάχνει για τετράγωνα στον ορίζοντα ή πάνω σε ανθρώπινα σταφύλια, χωρίς μνήμη, είναι ο δρόμος που χάθηκε ψάχνοντας τα χαμόγελα των αγγέλων.
Ανάμεσα
σε τοίχους που υψώθηκαν από την ιστορία άτακτα αφηρήμενα και μισοασβεστωμένα .Ανάμεσα
στην τύρβη της ζωής και τους ύμνους των πουλιών
Ανάμεσα
Στα σκέλια της πόλις η αθωότητα πριν χαθεί για πάντα.
Η αθωότητα που ετοιμάζεται να γεννήσει αδιαφορώντας για την οδύνη που προκαλεί το παιχνίδι των παιδιών στους περαστικούς.
Ανάμεσα
Σ αυτούς που ατενίζουν θέλοντας να πετάξουν στο αβέβαιο μέλλον τους .
Διαπεραστικός ο ήχος που αγωνίζεται να θρέψει.
Ανάμεσα
Σε κομμένες φέτες πλαγιές από δρόμους .
Ανάμεσα
Σε ασβεστόλιθους όμηρους των ποταμών.
Ανάμεσα
Στους μιναρέδες που προσπαθούν ν αγγίξουν τον θεό.
Ανάμεσα
Στους φράχτες των σπιτιών όπου η ελπίδα βαδίζει διαβαίνει στους δρόμους των χωραφιών κι ύστερα πετά στ αστέρια.
Ανάμεσα
Στον ουρανό π΄ ακούμπησε παράδοξα πάνω στην γη με τα αποσιωπητικά της βροχής
Κι έμεινε ο ήλιος να ζωγραφίζει σε παραθυρένια τελάρα πορτρέτα γέρων που πια μόνο ρωτάν, στην δική τους φωνή απαντώντας.
στα μέσα τους παράθυρα είναι η θέατα δρασκελούν τα βλέμματαπου ψάχνουν στη θαμπάδα, στα χαμένα τους χρόνια
Ανάμεσα
Στην έξαψη και τα τεντωμένα σχοινιά με τα προικιά της νύφης
Ανάμεσα
Στην μουσική και την σιωπή των σφιγμένων καρπών.
Ανάμεσα
Στα μεταμφιεσμένα μαξιλάρια και την συστολή των μικρών κοριτσιών, σκορπίζεται φθινοπωρινά μια χθεσινοβραδινή βροχή τυλίγοντας με μια υγρή χυδαιότητα τους καλεσμένους.
Ανάμεσα
Στο γκρίζο που απέκτησε χρώμα
Φόρεσε τα καλά του τα φτιασίδια
Κι όλα τα πήγαινε-έλα απέκτησαν έναν προορισμό.
Αδιαφορούν τα έμβια, βαδίζοντας παράλληλα,
Αμέτοχος είναι ο χώρος που μοιάζει σταματημένος
Εμπρός στον χρόνο που είναι αέναος.
Ανάμεσα
Στα βήματα των παιδιών που δρασκελίζουν τον χρόνο στον κόσμο που έφτιαξαν οι μεγάλοι, δεν είναι δικός τους ,
κάπου αλλού βρίσκεται ο κόσμος αγγέλων, μόνο έρχονται για λίγο έτσι από περιέργεια και ύστερα οι θαυματοποιοί βιάζονται να τα μεγαλώσουν.

Αλήθεια ποσά κατοστάρακια χρειάζεται κανείς για να χορτάσει αυτά τα παιδιά, Αλήθεια πόσα κατοσταράκια χρειάζεται κανείς για να χορτάσει όλα τα παιδιά.

Ανάμεσα
Στις χαράδρες της ιστορίας ένα τούνελ, λάρυγγας, επιτέλους να ενώνει την μουσική των σπλάχνων και το θρόισμα στις παρυφές του όρους Πιρίν με 2 μεγάλα όμικρον στον ουρανό. …..Ήλιος ……Φεγγάρι…..
Και……
Στο τελείωμα της μέρας ανάμεσα στους δρόμους και τους φράχτες, νωπά τα χνάρια των περαστικών που έφυγαν, το αεράκι της αυγής θα τα σβήσει, λίγο πριν ο ήλιος ανατείλει..

…..Όμως αυτή ειδοποιός διαφορά που τους κατατάσσει στα ματιά του πολιτισμένου κόσμου στις δεκαετίες του πριν, έψαχνε στο πέρασμα των χρόνων τον αποδιοπομπαίο τράγο και σαν σαράκι τρυπώνει και το πρώτο ροκανίδι εμφανίζεται,
ροκανίζει ο πολιτισμός των πολυεθνικών και των εμπόρων……
κι έτσι την τελευταία φορά είδα πως το πρώτο internet Cafe άνοιξε παίρνοντας την θέση του παραδοσιακού καφενείου, ο ιδιοκτήτης που με θυμόταν από την περασμένη φορά με υποδέχτηκε μιλώντας σε ένα κινητό τηλ, κάθισα στο αγαπημένο μου τραπέζι κοντά στο τζαμί που έβλεπε στο δρόμο, μου είπε πως αν θέλω μπορεί να μου φτιάξει και Νες καφέ, ζήτησα τσάι όπως πάντα, και κοίταξα το απέναντι μισοσοβαντισμενο δυόροφο σπίτι, ο πρώτος όροφος για τα ζώα και ο δεύτερος για τους ανθρώπους, παρατήρησα πως είχαν πεταχτεί τα ξύλινα παραθυρόφυλλα και την θέση τους την πήραν συνθετικά πλαστικά χρώματος άσπρου.
Ενώ στο δρόμο περπατούσε μια γυναικά ντυμένη κατά τα δυτικά πρότυπα,
Διαφέροντας σαν την μύγα μες το γάλα από τις υπόλοιπες που ήταν ντυμένες με τα παραδοσιακά ρούχα του αργαλειού
Ευρωπαία μου είπε ο ιδιοκτήτης που κατάλαβε τι σκεφτόμουν.
Πήρα στα χεριά το φακελάκι με την ζάχαρη κοίταξα την φωτογραφία της γυμνής γυναικάς που είχε επάνω και μου θύμισε τα γυμνά ποστερ που βάζουν οι νταλικέρηδες στις νταλίκες τους.
Το κακό έγινε…………………………..
Το πρώτο βήμα για τις πόλις έγινε κι αυτό ……….

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή 21 Απριλίου : Μονάκριβη & Πόλις

Sat, 17 Apr 2010 10:53:00 -0400

Τετάρτη 21 Απριλίου 2010Σινέ Κρόνιον :
19:30 - Μονάκριβη
21:30 - Πόλις

ΜΟΝΑΚΡΙΒΗ PRECIOUS: BASED ON THE NOVEL «PUSH» BY SAPPHIREτου Λι Ντάνιελςμε τους Γκαμπόρεϊ "Γκάμπι" Σιντίμπε, Μονίκ, Πόλα Πάτον, Λένι Κράβιτζ, Μαράια Κάρεϊ, Σέρι Σέπερντ
Υπόθεση: Η Precious είναι ήδη έγκυος για δεύτερη φορά από τον απόντα πατέρα της, ενώ η μητέρα της είναι βίαιη λεκτικά και σωματικά απέναντι της. Όταν στα 16 της, η Precious μαθαίνει να διαβάζει και να γράφει, ένας καινούργιος κόσμος ανοίγεται μπροστά της. Ένας κόσμος όπου, επιτέλους, μπορεί να μιλήσει και να εξομολογηθεί όλα όσα την πνίγουν. Ένας κόσμος όπου όλα τα κορίτσια μπορούν να είναι όμορφα, δυνατά και ανεξάρτητα. Ακριβώς όπως η Precious.
ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ:• Χρυσή Σφαίρα Β΄ Γυναικείου Ρόλου για την Mo'Nique. • Βραβείο Καλύτερης Ταινίας, Βραβείο Κοινού και Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας για την Mo'Nique στο Sundance Film Festival.• Βραβείο Κοινού στο San Sebastian International Film Festival.• Βραβείο Peopleʼs Choice Award, το πιο σημαντικό, στο Toronto International Film Festival. • Bραβείο για Καλύτερο Τρέιλερ στα Golden Trailer Awards.• Βραβείο Καλύτερης Ταινίας της χρονιάς από την Ένωση Αφροαμερικανών Κριτικών, που το τίμησε και με 3 ακόμη βραβεία, Καλύτερης Σκηνοθεσίας για τον Lee Daniels, Καλύτερου Σεναρίου για τον Geoffrey Fletcher, (εξ ημισείας με τους σεναριογράφους της ταινίας κινουμένων σχεδίων της Disney, «The Princess and the Frog») και Β΄ Γυναικείας Ερμηνείας για την Mo'Nique.• Βραβείο Β' Γυναικείας Ερμηνείας στην Mo'Νique από την Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης.• Βραβείο Β΄Γυναικείας Ερμηνείας της χρονιάς στην Mariah Carey στο 14ο Annual Hollywood International Film Festival. • 6 υποψηφιότητες Όσκαρ στα Academy Awards 2010Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Α΄ και Β΄ Γυναικείου Ρόλου, Διασκευασμένου Σεναρίου και Μοντάζ.
Περισσότερα για την ταινία (Δελτίο Τύπου):
Βασισμένο στο βιβλίο «Push» της Sapphire (τέως δασκάλας στο Χάρλεμ), το «Precious», η πιο πολυσυζητημένη ταινία της χρονιάς στο Sundance είναι ταυτόχρονα τρομακτικά ανησυχητική και συγκινητικά εμπνευσμένη. Είναι αλήθεια πως δύσκολα γίνονται ταινίες με ήρωες σαν την Precious, ωστόσο ο Lee Daniels δημιουργεί ένα must see πορτραίτο των απόκληρων της ζωής, που είναι εντελώς ακαταμάχητο. Νικητής 3 Βραβείων στο φετινό Φεστιβάλ Σάντανς, ανάμεσα στα οποία Βραβείο της Κριτικής Επιτροπή και Βραβείο Κοινού, στο διαγωνιστικό τμήμα Δράματος, το φιλμ του Λι Ντάνιελς είναι μια ευαίσθητη, ειλικρινής και επινοητικά ελπιδοφόρα ταινία σχετικά με την ανάπτυξη και υπέρβαση της ανθρώπινης ικανότητας.Ο 49χρονος Αφροαμερικάνος σκηνοθέτης, Lee Daniels, παραγωγός στο παρελθόν ταινιών όπως ο «Χορός των τεράτων» (με τη Χάλι Μπέρι) είναι γενικά ευαισθητοποιημένος με τα προβλήματα του περιβάλλοντός του. Στις Κάννες (2009), όπου παρευρέθηκε με αφορμή την προβολή της ταινίας του στο διαγωνιστικό τμήμα «ΕΝΑ ΚΑΠΟΙΟ ΒΛΕΜΜΑ», δήλωσε: "Θα έλεγα πως είναι μια ιστορία θριάμβου απέναντι σε φαινομενικά αξεπέραστα εμπόδια. Μετά από τα πρώτα έξι λεπτά άρχιζα να κλαίω. Είναι πολύ περίεργο η ιστορία σου να αγγίζει ανθρώπους πολύ μακριά από τον τόπο που διαδραματίζεται και πολύ έξω από την κατάσταση που αφηγείται". Στο Φεστιβάλ Σάντανς, κέρδισε το βραβείο καλύτερης δραματικής ταινίας, το βραβείο κοινού, αλλά και της ερμηνείας στη Μονίκ, τη γνωστή ηθοποιό και TV περσόνα που υποδύεται με αξιοθαύμαστο ταλέντο την γεμάτη δηλητήριο και οργή μάνα της 16χρονης.Στην ταινία συμμετέχουν επίσης οι δημοφιλείς Mariah Carey και Lenny Kravitz, προσωπικοί φίλοι του Daniels, ερμηνεύοντας δύο υποστηρικτικούς ρόλους, μια κοινωνική λειτουργό και έναν νοσοκόμο, που παίζουν ένα ιδιαίτερα βοηθητικό ρόλο απέναντι στην Gabourey Sadibe που υποδύεται την Πρέσιους. Στο ρόλο της δασκάλας η Paula Patton. Ο Ντάνιελς ήδη ετοιμάζει την επόμενη του ταινία που θα έχει τίτλο "Tennessee", μια οικογενειακή ιστορία δρόμου, όπου θα πρωταγωνιστεί και πάλι η φίλη του Mariah Carey.Το «Precious» έκανε πρεμιέρα στις ΗΠΑ στις 6 Νοεμβρίου και σε μόνο 18 αίθουσες (σε 4 πόλεις, Ν. Υόρκη, Λ. Αντζελες, Ατλάντα και Σικάγο), το πρώτο 3ήμερο προβολής του, (έως τις 8 Νοεμβρίου) κατέρριψε το ρεκόρ μέσου όρου κόβοντας εισιτήρια αξίας 104.000 δολαρίων ανά αίθουσα και σύνολο εισπράξεων 1,9 εκατομμύρια δολάρια.

Η ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΣΕΡΡΩΝ

¨ΣΤΙΓΜΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ¨
ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΤΟ ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΕΡ
Πέρα από τις “Πόλις”

(μια ταινία τεκμηρίωσης)
ΤΟΥ ΣΕΡΡΑΙΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥ Δ. ΤΣΙΓΚΑ

Πόλις, με ι, αρχαΐζουσα, σύστημα δομημένο με νόμους κανόνες τάξη ηθική, μικρογραφία των σημερινών κρατών που κατά πως φαίνεται μόνο γεωγραφική η εξέλιξη τους, εναρμονισμένη στην αρχέγονη εκείνη συνταγή του βίου & πολιτείας των πολιτών της που στο πέρασμα των αιώνων αφήνει και κάποιους απλά από έξω, περιθώριο…

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 14 Απριλίου : Καπιταλισμός: Ιστορία Ενός Έρωτα

Fri, 09 Apr 2010 18:55:00 -0400

Την Τετάρτη 14 Απριλίου στις 7.30 μ.μ. στο πλαίσιο της κινηματογραφικής λέσχης “Στιγμές της Πόλης” θα προβληθεί η ταινία:
ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝOΣ ΕΡΩΤΑΠερίληψη: 20 χρόνια μετά το δημιούργημα ROGER &ME, ο Μάϊκλ Μουρ επιστρέφει με ένα θέμα που έχει εξετάσει ξανά στην καριέρα του: την καταστροφική επιρροή της καπιταλιστικής κυριαρχίας πάνω στις καθημερινές ζωές των Αμερικανών πολιτών. Αυτή τη φορά όμως η σκηνή του εγκλήματος είναι μεγαλύτερη από την General Motors στο Μίσιγκαν. Από την Μέση Αμερική ως την πηγή της εξουσίας Ουάσινγκτον και το παγκόσμιο οικονομικό κέντρο Μανχάταν, ο Μάϊκλ Μουρ θα μας οδηγήσει πάλι σε "ευαίσθητα" μονοπάτια. Με χιούμορ και αγανάκτηση ο Αμερικανός σκηνοθέτης εξερευνά μια ερώτηση ταμπού: Ποιο είναι το τίμημα που πληρώνει η Αμερική για την αγάπη της στον Καπιταλισμό; Παλαιότερα αυτή η αγάπη έδειχνε να είναι αθώα, σήμερα όμως "το αμερικάνικο όνειρο" έχει μετατραπεί σε εφιάλτη, καθώς οι οικογένειες πληρώνουν με τις δουλειές τους, με τα σπίτια τους και με τις οικονομίες τους. Ο Μουρ επισκέπτεται τα σπίτια ορισμένων πολιτών των οποίων οι ζωές έχουν έρθει πάνω κάτω, ενώ δεν παραλείπει να ζητήσει και εξηγήσεις από την Ουάσιγκτον. Εκεί που καταλήγει είναι στα συνηθισμένα συμπτώματα μιας ερωτικής σχέσης που φθίνει, δηλαδή σε ψέματα, εκμετάλλευση, προδοσία με αποτέλεσμα να χάνονται 14.000 δουλειές κάθε μέρα. Η ταινία ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΕΡΩΤΑ είναι μια σύνθεση όλων των προηγούμενων δουλειών του Μάϊκλ Μουρ και μια ματιά για το πώς πρέπει να είναι ένα πιο ελπιδοφόρο μέλλον. Η απάντηση για το ποιοι είμαστε και γιατί συμπεριφερόμαστε με αυτό τον τρόπο στους δέκτες σας.

Kριτικη της Ταινίας : (www.mftm.blogspot.com) Πιο πρόσφατο και πιθανά τελευταίο ντοκιμαντέρ του Michael Moore, το Capitalism: A Love Story (2009) επιχειρεί να συνθέσει και τη πιο αδρή εικόνα από όλα τα προηγούμενά του, ενσωματώνοντάς τα κατά κάποιο τρόπο, σε μια τεράστια υπερσυμπυκνωμένη αμερικανοφρένεια, μια αποκάλυψη και γελοιοποίηση τόσο της προπαγάνδας του αμερικάνικου συστήματος όσο και των αποτελεσμάτων του που γίνανε οφθαλμοφανέστερα στη περσινή κατάρρευση της Wall Street.Καίριο σημείο στην αντιμετώπιση που επιφυλάσσει στον καπιταλισμό ο Moore είναι η αναφορά σε ένα memo της Citibank όπου οι αμερικάνοι προνομιούχοι αυτοπροσδιορίζονται λίγο πολύ (με πιο οικονομικούς όρους) σα πλουτοκράτες σε πλουτοκρατία, με υπηκόους τη συντριπτική πλειοψηφία που δεν αντιδρά όσο ελπίζει να γίνει μέρος της ελίτ. Αυτή την ελπίδα των πολλών, που για αρκετούς έπεσε μαζί με το χρηματιστήριο, θέλει να ξαποστείλει οριστικά και για όσους περισσότερους μπορεί ο Καπιταλισμός, τονίζοντας με όλους τους δυνατούς τρόπους (ακόμα φυσικά και με ιερωμένους) ότι η πλεονεξία δεν είναι μόνο ανήθικη αλλά και ακόρεστη, ότι οι φτωχοί γίνονται μόνο φτωχότεροι όσο περιμένουν την ευκαιρία να.. πλουτονομηθούν στις πλουτονομίες και παραδίνουν παράλληλα κάθε δημοκρατική πολιτική ή κοινωνική κατάκτηση. Με τη γνωστή του μεθοδική τεκμηρίωση σε στρώματα, ο Moore πιάνει το θέμα μακροσκοπικά με απανωτούς δείκτες ευημερίας των λίγων και έμφαση στην αποχαλίνωση κατά τις θητείες του Reagan, και φτάνει να ανθολογεί ενδεικτικά συγκεκριμένες περιπτώσεις όπως τη μείωση των μισθών αρκετών πιλότων μέχρι να πουλάνε και το αίμα τους για να ζήσουν, δίνοντας και υποδείγματα αντίστασης, από συνοικιακή αλληλεγγύη μέχρι εκλογή του Obama (με μια έμμεση παραδοχή πως ούτε κι αυτός μπορούσε να γίνει.. συστηματοφάγος). Όλο το κατατεκμηριωμένο, καταναγνωρισμένο και καταδικαιωμένο στιλ του δημιουργού του δεν αρκεί όμως για να καλύψει το εύρος του στόχου του ντοκιμαντέρ, που γίνεται αναγκαστικά τραγούδι διαμαρτυρίας, χρησιμοποιώντας προσωπικές αφηγήσεις και εξομολογήσεις του σκηνοθέτη, με πρώτη αυτή του τίτλου (που δεν είναι ακριβώς ειρωνικός). Την επωδό αυτού του τραγουδιού ο Moore τη σφυράει δυνατότερα στο τέλος του, σε μια υπενθύμιση του συμπληρωματικού χάρτη δικαιωμάτων διαβίωσης που είχε προτείνει ο Roosevelt λίγο πριν πεθάνει (κομπλέ η υπενθύμιση, με ανακάλυψη του κινηματογραφικού υλικού που είχε "χαθεί"), σε μια εξίσωση της θρησκοληπτικά καπιταλιστικότερης χώρας του πλανήτη με πνιγμένη δημοκρατία (κομπλέ και η εξίσωση, με εικόνες.. τυφώνα Katrina) που χρειάζεται κάτι σε λατινοαμερικάνικο κρατικοσοσιαλισμό για να αναπνεύσει. Και τη τραγουδιστή σύνοψη και το σύνολο του 20χρονου πια έργου του Moore μπορείς εύκολα βέβαια να τα δεις υπεροπτικά, όπως και το Χρονικό του Χρόνου σαν αυθαίρετη υπεραπλουστευμένη σύνθεση αποκομμάτων εφημερίδων από ακοινώνητο σακάτη.

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 17 Απριλίου : Καπιταλισμός: Ιστορία Ενός Έρωτα

Fri, 09 Apr 2010 18:55:00 -0400

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 17 Μαρτίου : Προφήτης

Sat, 13 Mar 2010 12:29:00 -0500

Τετάρτη 17 Μαρτίου - 'Ώρα προβολής : 19:30 Σινέ - Κρόνιον
ΠΡΟΦΗΤΗΣ
UN PROPHETE
του Ζακ Οντιάρ
με τους Ταχάρ Ραχίμ, Νιλς Άρεστρουπ, Άντελ Μπεντσερίφ Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Κανών 2009
Καλύτερη Ταινία στο 53ο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Λονδίνου
Υποψηφιότητα της Γαλλίας στα Όσκαρ 2010

Ο Ζακ Οντιάρ, ο κατεξοχήν εκπρόσωπος του μοντέρνου Γαλλικού νουάρ, παρουσιάζει το «Ένας Προφήτης», μία άψογα στιλιζαρισμένη, όσο και ενδοσκοπική «βουτιά» στη σκοτεινή πλευρά της σύγχρονης γαλλικής κοινωνίας, η οποία έκλεψε με χαρακτηριστική άνεση τις εντυπώσεις στο τελευταίο φεστιβάλ Κανών, αποσπώντας παράλληλα το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής.

Ο Μαλίκ, ένας 19χρονος Άραβας, αμόρφωτος και ορφανός από γονείς, θα καταδικαστεί με 6ετή ποινή κάθειρξης για κάποιο έγκλημα που διέπραξε. Μέσα στη φυλακή ωστόσο, με τη βοήθεια της Κορσικής μαφίας και ενός Ιμάμη με μεγάλη επιρροή, όχι μόνο θα ανδρωθεί, αλλά και θα αναρριχηθεί στις εγκληματικές βαθμίδες, καταλήγοντας, ως ελεύθερος πολίτης πλέον, να γίνει ο απόλυτος άρχοντας του εγκλήματος στα γαλλικά προάστια, εφαρμόζοντας άριστα στην πράξη όλα όσα έμαθε στη «στενή».

O Ζακ Οντιάρ, ένας σκηνοθέτης που έχει κερδίσει με το σπαθί του το δικαίωμα να θεωρείται ο «μπροστάρης» του μοντέρνου Γαλλικού νουάρ, επιστρέφει με ένα συναρπαστικό δράμα φυλακής, διαδραματιζόμενο στο μεγαλύτερο μέρος του πίσω από τα κάγκελα, με τη συμμετοχή ενός πλήθους ερασιτεχνών ηθοποιών, οι οποίοι συμβάλλουν τα μέγιστα σε επίπεδο ρεαλισμού. Και, χάρη στην αξιοσημείωτη ικανότητα του να εντοπίζει και να εμβαθύνει στις κοινωνικο-οικονομικο-πολιτικές παραμέτρους που διέπουν τη λειτουργία του γαλλικού υπόκοσμου, το «Un Prophete» αναμένεται να ικανοποιήσει εξίσου τόσο εκείνους που θα το προσεγγίσουν ως μια περίτεχνη μορφή κοινωνικού σχολίου, όσο και εκείνους που θα το επιλέξουν απλά και μόνο για την κινηματογραφική τους διασκέδαση, ως γνήσιοι fan του είδους.

Ο 56χρονος δημιουργός, μέσω ενός εξαιρετικού, πολυσύνθετου σεναρίου με έντονη την παρουσία του μεταφυσικού στοιχείου, πετυχαίνει να φέρει το θεατή αντιμέτωπο με το φαινόμενο ενός νέου ανθρώπου, ο οποίος μπαίνει φυλακή «άγουρος» μικροκακοποιός και βγαίνει «φτασμένος» εγκληματίας – κάτι που στην εποχή μας αποτελεί, δυστυχώς, την σκληρή πραγματικότητα.

Ζακ Οντιάρ – Σύντομο βιογραφικό

Γεννημένος στο Παρίσι το 1953, ο Ζακ Οντιάρ, γιος του πολυγραφότατου σκηνοθέτη και σεναριογράφου αστυνομικών θρίλερ Μισέλ Οντιάρ, αρχικά επιθυμούσε να γίνει δάσκαλος, αλλά στην πορεία αποφάσισε να ασχοληθεί με το μοντάζ – απόφαση που τον βρήκε να δουλεύει στο πλευρό σκηνοθετών όπως ο Ρομάν Πολάνσκι. Το σχετικά σύντομο πέρασμά του από το θέατρο, όπου ασχολήθηκε κυρίως με τη διασκευή γνωστών έργων, ακολούθησε στη δεκαετία του ’80, η πλήρης ενασχόλησή του με το σενάριο, η οποία τον βοήθησε στο να αρχίσει να αποκτά ένα όνομα στο χώρο.
Το 1984 παρουσίασε την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του «Κοίτα τους Άνδρες να Πέφτουν (Regarde les homes tomber)», με πρωταγωνιστές τους Ματιέ Κασοβίτς και Ζαν-Λουί Τρεντινιάν – μια καλοφτιαγμένη σπουδή χαρακτήρων «καμουφλαρισμένη» από το μανδύα του νουάρ – η οποία τιμήθηκε με Cesar καλύτερου ντεμπούτου, ενώ δύο χρόνια αργότερα ανανέωσε τη συνεργασία του με το προαναφερθέν πρωταγωνιστικό δίδυμο για τις ανάγκες του «Ένας Διακριτικός Ήρωας (Un Heros Très Discret)». Το εν λόγω φιλμ, μια - κατά κάποιο τρόπο - σάτιρα της δράσης των αντιστασιακών κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποτελούσε κινηματογραφική μεταφορά της ομώνυμης νουβέλας του Ζαν-Φρανσουά Ντενιό και τιμήθηκε στο φεστιβάλ Κανών για το σενάριό του, ενώ η επόμενη ταινία του, «Πάνω στα Χείλη μου (Sur mes Lèvres, 2001)», με πρωταγωνιστές τους Βενσάν Κασέλ και Εμανουέλ Ντεβός, στους ρόλους ενός καιροσκόπου μικροκακοποιού και μιας γραμματέα με ικανότητα να διαβάζει τα χείλη, αποτέλεσε ουσιαστικά την πρώτη «καθαρή» συμβολή του στο είδος του νουάρ. Η μεγαλύτερη επιτυχία στην ως τώρα καριέρα του ήρθε με την 4η σκηνοθετική/σεναριακή του δουλειά, το «Ο Κτύπος που Έχασε η Καρδιά μου (De battre mon coeur s'est arrêté)» με πρωταγωνιστές τους Ρομέν Ντιρίς και Εμανουέλ Ντεβός, το οποίο εκτός του ότι του απέφερε το BAFTA Καλύτερου Ξενόγλωσσου φιλμ, τον έθεσε επικεφαλής στη λίστα των συνεχιστών του έργου σκηνοθετών όπως ο Ανρί-Ζορζ Κλουζό και ο Ζαν-Πιέρ Μελβίλ.

Μια Συζήτηση με τον Σκηνοθέτη

Τι σας έκανε να επιλέξετε το αγγελικό πρόσωπο του Ταχάρ Ραχίμ για τον ρόλο του Μάλικ;
Πάντα με γοήτευαν συγκεκριμένα πρότυπα αρένων, τα οποία δε χαρακτηρίζονταν απαραίτητα από τα επίπεδα τεστοστερόνης τους. Με περισσότερους από έναν τρόπους, μπορούσα να κάνω τον συσχετισμό ανάμεσα στον Ματιέ Κάσοβιτς, με τον οποίο έχω δουλέψει αρκετές φορές, και τον Ταχάρ Ραχίμ. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως ο ένας μου φέρνει στο μυαλό τον άλλο, αλλά αποτελούν και οι δύο αντρικά πρότυπα στα οποία είμαι ευαίσθητος.

Ήταν επίσης ένας τρόπος για να επιτρέψετε στον θεατή να ταυτιστεί με τον ήρωα;
Υπήρχε φυσικά αυτή η επιθυμία. Το βρήκα πιο συναφές από το κλασικό κλισέ σε ταινίες με φυλακή, όπου η φυλακή είναι γεμάτη σούπερ αρρενωπούς άντρες. Οι κατάδικοι στην ταινία μου δεν είναι υπερμυώδεις, δεν είναι φτιαγμένοι για το περιβάλλον αυτό αλλά, παραδόξως, αναπτύσσουν τις αρετές που θα τους επιτρέψουν να ανέρθουν και να υπερισχύσουν.

Πως σου δημιουργήθηκε η επιθυμία να μετατρέψεις τον Μάλικ σε ήρωα;

Εν μέρει παρακολουθώντας την εικόνα των Αράβων στον κινηματογράφο, όπου απεικονίζονται είτε ως ηλίθιοι – συνήθως ως τρομοκράτες – είτε ως απλά νατουραλιστικοί, σε ένα πλαίσιο κοινωνικού ρεαλισμού. Αυτό ήταν που με έφερε αντιμέτωπο με την επιλογή των ηθοποιών. Για το ρόλο του Μάλικ, χρειαζόμασταν κάποιον εξαιρετικά πολυμορφικό, ο οποίος θα ανταποκρινόταν τέλεια στο θέμα ταυτότητας της ταινίας. Ένας νεαρός άντρας, ο οποίος δεν έχει ιστορία, αλλά γράφει μία μπροστά στα μάτια μας. Από την αρχή γνωρίζαμε πως ο ρόλος αυτός δε θα μπορούσε να ανατεθεί σε γνωστό ηθοποιό, ακριβώς διότι πρόκειται για μια ιστορία ανέγερσης στην εξουσία, στο πεδίο ορατότητας.

“Ο Προφήτης” είναι μια ηθική ταινία κατά την άποψη σας;

Ναι. Αυτό που θα την έκανε ανήθικη θα ήταν το να δημιουργήσουμε έναν χαρακτήρα χωρίς συνείδηση. Ωστόσο, αντιλαμβάνεται το διαχωρισμό ανάμεσα στο καλό και το κακό, κυρίως διότι του έχουν κάνει κακό.

Είχατε αντιληφθεί όταν γυρίζατε τον “Προφήτη”, πως γυρίζατε μια ταινία στενά συνδεδεμένη με τη λαοφιλή κουλτούρα;

Αυτό ήθελα να κάνω. Θέλαμε να κάνουμε έναν αντι-“Σημαδεμένο”. Κατά τη γνώμη μου, οι νευρωτικοί είναι απλά κρετίνοι και δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενα ταύτισης. Η ανέγερση στην εξουσία ενός τρελού δεν με ενδιαφέρει καθόλου. Από την άλλη, μια ταινία όπως το “Μίσος” του Ματιέ Κάσοβιτς, αγγίζει κάτι στο οποίο είμαι ευαίσθητος. Δεν είναι σύμπτωση το γεγονός πως “Ο Προφήτης” μπαίνει περιστασιακά στα ίδια χωράφια. Οι δύο αυτές ταινίες στοχεύουν στο να καταγγείλουν ότι κάτι λείπει από τον κινηματογράφο.

Τι περιμένετε από έναν ηθοποιό;

Αυτό που ψάχνω σε έναν ηθοποιό είναι ακριβώς αυτό το οποίο δεν περιμένω. Το να είναι ικανοί να παρουσιάσουν κάτι το οποίο εγώ δεν έχω προετοιμάσει. Νομίζω πως αυτό εύχονται κι εκείνοι, πως οι μηχανισμοί που έχω σχεδιάσει θα τους πάνε σε ένα νέο μέρος.

Από τις πρώτες σας ταινίες μέχρι σήμερα, δείχνετε να έχετε απελευθερωθεί από τους περιορισμούς ενός παραδοσιακού πλαισίου;
Πράγματι, παλαιότερα δούλευα με έναν πιο γεωμετρικό και μηχανικό τρόπο. Σκεφτόμουν τις τεχνικές πλευρές πριν σκεφτώ την υποκριτική. Μετά το “Πάνω στα Χείλη Μου”, το αντίθετο άρχισε να συμβαίνει. Έστω κι αν το τεχνικό κομμάτι είναι σημαντικό, ο ηθοποιός έρχεται πάντα πρώτος.

Θα θέλατε να γυρίζετε ταινίες συχνότερα;
Ναι. Όταν όλα πάνε καλά, γυρίζω μια ταινία κάθε 3 με 4 χρόνια. Θα ήθελα να γυρίζω περισσότερες ταινίες διότι αυτό λύνει μια σειρά από προβλήματα – κυρίως τον φόβο. Νομίζω πως είμαι υπερβολικά ανήσυχος, πως μου παίρνει πάρα πολύ καιρό το γράψιμο. Χρειάστηκα 3 χρόνια για να γράψω το σενάριο αυτό – αυτός είναι πάρα πολύς καιρός.

Δε θέλετε να γράφετε πλέον;

Όχι, πλέον είναι ξεκάθαρο. Δεν μπορώ να το κάνω άλλο. Στο set, το σενάριο καταλήγει να είναι βαρετό για μένα, διότι έχω την εντύπωση πως το ξέρω απ’ έξω και αρχίζω να αμφισβητώ τον εαυτό μου. Θέλω να γίνονται διαφορετικά τα πράγματα. Ένα απόγευμα, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, ο βοηθός σεναριογράφου ήρθε να με δει και μου είπε: “Πρέπει να σταματήσεις να αμφισβητείς το σενάριο”, υποδηλώνοντας πως ήμουνα σε αδιέξοδο. Νομίζω πως αν δεν εμπλεκόμουν σε κάθε στάδιο του σεναρίου και αν γύριζα περισσότερες ταινίες, θα ένιωθα πολύ πιο ελεύθερος.

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή 03 Μαρτίου : Λευκή Κορδέλα

Mon, 01 Mar 2010 15:17:00 -0500

Τετάρτη 03 Μαρτίου 2010 - Ώρα Προβολής : 19:30Σινέ Κρόνιον

Η ΛΕΥΚΗ ΚΟΡΔΕΛΑ
του Μίκαελ Χάνεκε
(Χρυσός Φοίνικας 2009 στο Φ.Καννών - Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης ταινίας 2009 & Υποψήφια για Οσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας 2009)

Υπόθεση: Τα παιδιά, οι οικογένειές τους, ο πάστορας, ο δάσκαλος, ο γιατρός βρίσκονται όλοι στο επίκεντρο. Όμως, ανεξήγητα περιστατικά συμβαίνουν, κάτι σαν μια απροσδιόριστη τιμωρία, αναστατώνοντας τη ροή της καθημερινότητας. Ποιος βρίσκεται πίσω από όλα αυτά; Η ταινία αντιπροσωπεύει έναν ευφυή, σύνθετο στοχασμό πάνω στη γέννηση της βίας και την παρακμιακή πορεία της κοινωνίας, στις παρυφές του πολέμου που άλλαξε τον γεωγραφικό και ανθρώπινο χάρτη. Χρυσός Φοίνικας του 62ου Φεστιβάλ Καννών 2009

H ταινία που τιμήθηκε με τον Χρυσό Φοίνικα, το βραβείο FIPRESCI και το Οικουμενικό Βραβείο στο 62ο Φεστιβάλ Κανών, απέσπασε διθυραμβικές κριτικές και χαρακτηρίστηκε ως μια από τις σημαντικότερες ταινίες των τελευταίων ετών. Ο Μίκαελ Χάνεκε, πολυβραβευμένος Αυστριακός σκηνοθέτης, μεταφέρει τον θεατή σε ένα προτεσταντικό χωριό της Βόρειας Γερμανίας, τις παραμονές του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο Σκηνοθέτης & Σεναριογράφος
Ο Μίκαελ Χάνεκε γεννήθηκε το 1942 στη Βαυαρία της Γερμανίας, αλλά μεγάλωσε, σπούδασε και τώρα ζει, διδάσκει και σκηνοθετεί στην Αυστρία. Σπούδασε φιλοσοφία, ψυχολογία και σκηνοθεσία στο πανεπιστήμιο της Βιέννης και ξεκίνησε την καριέρα του στα τέλη της δεκαετίας του ΄60 γράφοντας θεατρικά, ενώ λίγα χρόνια αργότερα άρχισε και τη σκηνοθετική του καριέρα, τόσο στο θέατρο όσο και στον κινηματογράφο.

Ο Χάνεκε ξεκίνησε να μελετάει το θέμα της βίας και των μέσων μαζικής ενημέρωσης από τη δεκαετία του ΄90. Η τριλογία του, "The Seventh Continent" (1989), "Benny's Video" (1992") και "71 Fragments of a Chronology of Chance" (1994) ασχολείται με το πως αποτυπώνεται η βία στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τις συνέπειές της, ενώ το "Funny Games" (η γερμανική εκδοχή του 1997 αλλά και το αμερικάνικο remake το 2007) ανατρέπει αυτό το είδος των βίαιων ταινιών.

Το βιογραφικό του περιλαμβάνει επίσης την ταινία "Η Δασκάλα του Πιάνου", η οποία ήταν προτεινόμενη για BAFTA ξενόγλωσσης ταινίας, ενώ είχε βραβευτεί τόσο στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Κανών όσο και στα Ευρωπαϊκά βραβεία, καθώς και την ταινία "Ο Κρυμμένος", με την οποία απέσπασε το βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας - μεταξύ άλλων - στις Κάνες και στα Ευρωπαϊκά Βραβεία.

Οι Πρωταγωνιστές
Ο Ούλριχ Τουκούρ γεννήθηκε το 1957 στη Γερμανία και έχει συμμετάσχει σε ταινίες όπως "The White Rose", "My Motherʼs Courage", "Αμήν" του Κώστα Γαβρά, "Solaris" του Στίβεν Σόντερμπεργκ, "Οι Ζωές των Άλλων", "North Face, "Παράδεισος στη Δύση" του Κώστα Γαβρά και "Inglorious Basterds" του Κουέντιν Ταραντίνο.

Ο Μπέργαρτ Κλάουσνερ γεννήθηκε το 1949 στο Βερολίνο και έχει συμμετάσχει σε ταινίες όπως "And Nobody Weeps for Me", "The Superwife", "Rossini", "Crazy", "Good Bye Lenin!", "Hamlet X", "Requiem" και "The Reader".

Η Σουζάνε Λόταρ γεννήθηκε το 1960 στο Αμβούργο, έχει συνεργαστεί ξανά με τον Μίκαελ Χάνεκε στις ταινίες "Ο Πύργος", "Funny Games" και "Η Δασκάλα του Πιάνου", ενώ έχει συμμετάσχει επίσης σε ταινίες όπως "Αμήν", "Hamlet X", "Madonnas", "Import/Export" και "The Reader".

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προολή 24/02 : «Ο Φανταστικός Κόσμος του Δρ. Παρνάσους»

Sat, 20 Feb 2010 14:47:00 -0500

Κινηματογράφος ΚρόνιονΤετάρτη 24 Φεβρουαρίου 2010΄Ωρα Προβολής : 19:30
Σκηνοθέτης:Terry GilliamΔιάρκεια:2 ώρες,22 λεπτΧώρα προέλευσης:ΓΑΛΛΙΑ,ΚΑΝΑΔΑΣΈτος:2009Ηθοποιοί:Κρίστοφερ Πλάμερ, Τομ Γουέιτς, Λίλι Κόουλ, Τζόνι Ντεπ, Τζουντ Λο, Κόλιν Φάρελ, Χιθ ΛέτζερSite: [http]

«Ο Φανταστικός Κόσμος του Δρ. Παρνάσους» μας διηγείται την ιστορία του Δρ. Παρνάσους και του εξωπραγματικού «Φανταστικού Κόσμου» του, μιας περιπλανώμενης παράστασης. Ο Δρ. Παρνάσους διαθέτει το μοναδικό χάρισμα να καθοδηγεί τη φαντασία του άλλου. Ταυτόχρονα, όμως, βαρύνεται από ένα σκοτεινό μυστικό. Αμετανόητος τζογαδόρος, πριν από εκατοντάδες χρόνια, έβαλε ένα στοίχημα με τον διάβολο, τον κύριο Νικ, και κέρδισε την αθανασία. Αιώνες αργότερα, όταν γνώρισε την πραγματική αγάπη, αποφάσισε να κάνει μια ακόμη συμφωνία μαζί του, ανταλλάσσοντας την αθανασία με τη νιότη, με έναν και μόνο όρο: μόλις η κόρη του συμπληρώσει τα 16 της χρόνια, να πάψει να ανήκει σε αυτόν. Η κόρη του, Βαλεντίνα, πλησιάζει τα 16 και ο Δρ. Παρνάσους θέλει απεγνωσμένα να την προστατέψει από την προδικασμένη μοίρα της. Ο κύριος Νικ έρχεται για να εισπράξει τα «κέρδη» του, αλλά μη μπορώντας να αντισταθεί στην επιθυμία να βάλει ένα ακόμα στοίχημα, επαναδιαπραγματεύεται το τίμημα: αυτός που θα κερδίσει την Βαλεντίνα είναι αυτός που θα παραπλανήσει πρώτος πέντε ψυχές. Σε αυτό τον συγκλονιστικό, εκρηκτικό και υπέροχα φανταστικό αγώνα ενάντια στον χρόνο, ο Δρ. Παρνάσους πρέπει να παλέψει για να σώσει τη ζωή της κόρης του και να αναιρέσει τα λάθη του παρελθόντος του μια για πάντα!
Κριτικές : Χάος, αλλά ωραίο χάος, με ψυχή και πάθος, με αγάπη και συναίσθημα με χιούμορ και αιχμηρότητα. Η τελευταία ταινία του Χιθ Λέτζερ, ο οποίος πέθανε πριν ολοκληρωθούν τα γυρίσματα, αλλά ο Γκίλιαμ έξυπνα «μπάλωσε» τον ρόλο αναθέτοντας την αντικατάσταση σε τρεις γνωστούς σταρ στις ονειρικές σεκάνς του φιλμ.(Εθνος)
Το Imaginarium είναι ένα παιχνίδι περιπλάνησης, ένα πολύ ικανοποιητικό road movie στο φανταστικό, ένα τσίρκο με παραμορφωτικούς καθρέφτες που χτίζει τη φήμη του σε μια τραγική απώλεια, αλλά αξίζει και πέρα από το παρασκήνιο του αδόκητου χαμού του Λέτζερ .(Lifo)
Ίσως το πιο σουρρεαλιστικό φιλμ της δεκαετίας με την μπρετονική σημασία του όρου και την μπουνουελική εμπειρία. Ευρηματική, καυστική, πικρή κι έξυπνη... Την ανέμενα περισσότερο άναρχη και προκλητική, όμως ο Γκίλιαμ "συμμαζεύτηκε" και ωρίμασε!(Myfilm.gr)
Πληροφορίες για την Παραγωγή (From www.myfilm.gr)

Η ανακοίνωση της νέας ταινίας του Τέρι Γκίλιαμ προκαλεί ένα κράμα έντονου ενθουσιασμού, περιέργειας και απορίας. Ο οραματιστής σκηνοθέτης μπορεί να έχει αποκτήσει επάξια τη φήμη του ευρηματικού πρωτοπόρου, αλλά η μεταφορά των δημιουργιών του στη μεγάλη οθόνη δεν υπήρξε πάντα εύκολο εγχείρημα. Ο τραγικός θάνατος του Χιθ Λέτζερ κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΟΥ ΔΡ. ΠΑΡΝΑΣΟΥΣ, παραλίγο να στοιχίσει την ακύρωση της παραγωγής. Ο Γκίλιαμ όμως, έδωσε σκληρή μάχη για να καταφέρει να μετασκευάσει την ιστορία ώστε να μπορέσει να αξιοποιήσει τις σκηνές με τη χαρισματική ερμηνεία του μεγάλου σταρ. Ο σκηνοθέτης, το καστ και το επιτελείο του εργάστηκαν ακατάπαυστα για να ολοκληρώσουν το ταξίδι που ξεκίνησε από την αχαλίνωτη φαντασία του Γκίλιαμ και του σεναριογράφου Τσαρλς ΜακΚέον 18 μήνες νωρίτερα.

"Δεδομένου ότι ο σκελετός της ιστορίας μας άφηνε τα περιθώρια κρατήσαμε τις σκηνές του Χιθ όπως ακριβώς τις ερμήνευσε εκείνος, χωρίς να τροποποιηθούν ή να διασκευαστούν μέσω ψηφιακών τεχνολογικών μέσων", διαβεβαίωσαν τον Τύπο και το κοινό οι παραγωγοί της ταινίας. "Οι ρόλοι που ενσάρκωσαν ο Τζόνι Ντεπ, ο Κόλιν Φάρελ και ο Τζουντ Λο είναι αντιπροσωπευτικοί των πολλών και διαφορετικών πλευρών του χαρακτήρα που ενσάρκωνε ο Χιθ."

"Είμαι ευγνώμων στον Τζόνι, τον Κόλιν και τον Τζουντ καθώς και σε όλους όσοι συμμετείχαν στην ταινία και μας βοήθησαν να την ολοκληρώσουμε," πρόσθεσε ο σκηνοθέτης Τέρι Γκίλιαμ, "και χαίρομαι που ο κόσμος θα μπορέσει να απολαύσει την εκπληκτική ερμηνεία του Χιθ."

Στην περιπέτεια φαντασίας που διαδραματίζεται στο παρόν, ο Δρ. Παρνάσους (Κρίστοφερ Πλάμερ) διαθέτει το μοναδικό χάρισμα να εμπνέει τη φαντασία των άλλων. Με τη βοήθεια του περιοδεύοντα θιάσου του, που περιλαμβάνει τον σαρκαστικό και κυνικό βοηθό του, Πέρσι (Βερν Τρόιερ) και τον ευέλικτο νεαρό καρδιοκατακτητή Αντόν (Αντριου Γκάρφιλντ – πρόσφατα βραβευμένο με BAFTA), ο Παρνάσους προσφέρει στο κοινό του την ευκαιρία να υπερβεί την κοσμική πραγματικότητα και να μπει στο φανταστικό σύμπαν της αχαλίνωτης φαντασίας, με τη βοήθεια ενός μαγικού καθρέφτη.
Η μαγική αυτή ιδιότητα όμως του Παρνάσους έχει το τίμημά της. Επί σειρά αιώνων παίζει στοιχήματα με τον διάβολο, τον Κ. Νικ (Τομ Γουέιτς) ο οποίος πλέον έχει έρθει να εξαργυρώσει τη νίκη του – να πάρει την πολυαγαπημένη κόρη του Παρνάσους, Βαλεντίνα (Λίλι Κόουλ) μόλις αυτή συμπληρώσει τα 16 της χρόνια.

Αγνοώντας αυτό που της επιφυλάσσει η μοίρα, η Βαλεντίνα ερωτεύεται τον Τόνι (Χιθ Λέτζερ), έναν γοητευτικό άνδρα με περίεργα κίνητρα. Προκειμένου να σώσει την κόρη του και να ανακτήσει την αξιοπρέπειά του, ο Παρνάσους βάζει ένα τελευταίο στοίχημα με τον Κ. Νικ, που στέλνει τον Τόνι (που στις πολλαπλές επισκέψεις του στον κόσμο πέρα από τον καθρέφτη ενσαρκώνεται από τον Τζόνι Ντεπ, τον Κόλιν Φάρελ και τον Τζουντ Λο), την Βαλεντίνα και όλο τον θίασο σε ένα ταξίδι γεμάτο ανατροπές, μέσα και έξω από το Λονδίνο, στο εντυπωσιακό σκηνικό ενός Φανταστικού Κόσμου.
Σμιλεύοντας το Μάρμαρο

Τον Νοέμβριο του 2006, ο Τέρι Γκίλιαμ και ο Τσαρλ ΜακΚέον ξεκίνησαν να γράφουν μαζί ένα ακόμα σενάριο, που αποτέλεσε την τρίτη τους συνεργασία μετά το "Brazil" και το "The Adventures of Baron Munchausen".

Ο Γκίλιαμ είχε αποφασίσει να γράψει και πάλι ένα πρωτότυπο σενάριο, μετά από μια σειρά παραγωγών σε σενάρια άλλων ή μεταφορές μυθιστορημάτων. "Μου άρεσε που προσπαθήσαμε και πάλι να δούμε αν μπορούμε να ξεκινήσουμε από το μηδέν," εξηγεί. Αρχικά, εξερεύνησε όλο το υλικό που είχε στο μυαλό του και δεν είχε μέχρι τότε αξιοποιήσει – ιδέες για ταινίες που δεν έγιναν ποτέ και βρίσκονταν κρυμμένες σε ένα συρτάρι – για να δει τελικά τι θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει.

Ήθελε να διερευνήσει την ιδέα ενός περιοδεύοντα θιάσου με βάση το σύγχρονο Λονδίνο, ο οποίος ταξίδευε σε πολλούς και διαφορετικούς εξωτικούς και φανταστικούς κόσμους. Ο Γκίλιαμ επίσης εμπνεύστηκε και τον κεντρικό ήρωα: έναν άνθρωπο που δεν έχει απόλυτη επαφή με ό,τι συμβαίνει γύρω του, εκτός εποχής και χωρίς επαφή με το κοινό του, που δεν θέλει πλέον να ακούει τις ιστορίες που έχει να τους πει. Το όνομα του βασικού ήρωα αποτελεί έμπνευση του ΜακΚέον. "Νομίζω ότι τελικά είναι η δική του περιπέτεια. Δεν ξεκινήσαμε με αυτό ως σημείο αφετηρίας αλλά νομίζω ότι στο μυαλό του Τέρι κάπως έτσι ήταν. Νομίζω ότι απλά εξελίξαμε την αρχική ιδέα που ήθελε τον Δρ. Παρνάσους να είναι ένας ημι-ευρωπαίος γιατρός. Αρχικά όμως, ήταν διαφορετικός."

Στο επόμενο στάδιο οι δυο σεναριογράφοι άρχισαν να ανταλλάσσουν ιδέες αν και όπως παραδέχεται ο Γκίλιαμ, αυτό δεν ήταν μέσα στο σχέδιο. Ο ΜακΚέον ένιωσε ότι το δικαίωμα επιλογής ήταν πολύ σημαντικό για την οικονομία της ταινίας. Η είσοδος στον φανταστικό αυτό κόσμο προϋποθέτει μια σειρά επιλογών οι οποίες τελικά καθορίζουν και τις ζωές των ηρώων. Οι δύο σεναριογράφοι αντάλλαξαν πολλά e-mail. "Και μετά καθόμασταν και βλέπαμε τι είχαμε γράψει ως εκείνη τη στιγμή", λέει ο Γκίλιαμ. "Το διαβάζαμε σιγά-σιγά και τελικά άρχισε να βγαίνει κάτι. Δεν είχαμε κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό μας. Ήταν σαν να έχουμε μπροστά μας ένα κομμάτι μάρμαρο, το οποίο σμιλεύαμε σιγά-σιγά μέχρι να αποκτήσει μορφή."

"Για μερικές εβδομάδες συζητούσαμε το θέμα της ταινίας πολύ γενικά," λέει ο ΜακΚέον. "Μια μέρα ολόκληρη αναλύσαμε το εύρος όλων των θεμάτων που θα πραγματευόταν η ταινία και τελικά, αρχίσαμε να μιλάμε για τα ίδια τα θέματα και πώς αυτά συνδέονταν με τα γεγονότα του παρόντος. Για αρκετές εβδομάδες λοιπόν, αντιμετωπίζαμε ένα συνονθύλευμα ιδεών για να καταλήξουμε να γράφουμε τους χαρακτήρες.

"Για την ακρίβεια, επέμεινα να το κάνει ο Τέρι αυτό γιατί σε εκείνο το στάδιο εκείνος ήξερε πολύ καλύτερα από εμένα τι ακριβώς θέλαμε. Νομίζω ότι σε εκείνη τη φάση δεν το είχα πιάσει ακριβώς το νόημα. Παρόλο που ήταν διασκεδαστική σαν ιστορία και μπορούσα να διακρίνω τον γενικότερο σκελετό της, πίστευα ότι ο Τέρι είχε πιο ξεκάθαρη άποψη. Όταν ξεκίνησα να γράφω σκηνές, διαλόγους, χαρακτήρες κλπ, τότε νομίζω άρχισε να ξεκαθαρίζει το τοπίο για μένα. Του έστελνα με e-mail έξι-επτά σελίδες κι εκείνος άρχιζε να τις δουλεύει. Τις άλλαζε, τις εξωράιζε, τις πήγαινε εκεί που ήθελε, προσέθετε αυτά που ήθελε, κλπ. Στο μεταξύ εγώ του έστελνα κι άλλες σελίδες ενώ ταυτόχρονα εκείνος μου επέστρεφε τις σελίδες που είχε ήδη δουλέψει.

"Η διαδικασία σα διαδικασία ήταν κυλιόμενη και συνέχισε να είναι έτσι μέχρι την ολοκλήρωση του σεναρίου. Απλά κατά καιρούς συζητούσαμε πού θέλαμε να πάμε την πλοκή και σε πιο σημείο βρισκόμασταν."

Σύμφωνα με τον Γκίλιαμ, "Ήταν σαν αγώνας τένις. Ο ένας πετούσε ιδέες στον άλλο και σταδιακά το σενάριο άρχισε να αναπτύσσεται. Ξεκινάς έχοντας κάποιες ιδέες. Αρχίζεις λοιπόν να τις συνδέεις και στο τέλος προκύπτει μια ωραία ιστορία. Χάρηκα πολύ που συνεργάστηκα και πάλι με τον Τσαρλς. Είχε περάσει πολύς καιρός από το "Munchausen"."

"Νομίζω ότι στο τέλος δεν είχαμε καταλήξει εκεί που είχαμε αρχικά υπολογίσει," παραδέχεται ο ΜακΚέον. "Μπορεί ο Δρ. Παρνάσους να είναι αρκετά κοντά στην ιδέα που είχαμε για αυτόν αρχικά, αλλά τόσο αυτός όσο και οι υπόλοιποι χαρακτήρες στην πορεία άλλαξαν. Ειδικά η Βαλεντίνα, η κόρη του Παρνάσους, άλλαξε πάρα πολύ, όπως και οι υπόλοιποι χαρακτήρες όταν συνειδητοποιήσαμε ότι δεν απέδιδαν όπως θέλαμε.

"Το θέμα της φαντασίας είναι το κεντρικό θέμα της ταινίας – η σημασία της φαντασίας στον τρόπο που ζεις και σκέφτεσαι – και χαρακτηριστικό του ίδιου του Τέρι. Για αρκετό καιρό αναλάμβανε σενάρια και βιβλία άλλων και τα έκανε δικά του, βάζοντας τη χαρακτηριστική σφραγίδα του. Τα έκανε ταινίες του Τέρι Γκίλιαμ. Η ταινία αυτή όμως, νομίζω ότι ξεπερνά όλες τις πρόσφατες δουλειές του. Επενέβη δραστικότερα στη δημιουργία του σεναρίου, συνεπώς είναι πιο δικό του. Ο Τέρι πάντα δίνεται με πάθος σε αυτό που κάνει. Επενδύει το πάθος, την ενέργεια και στο σφρίγος του και γι' αυτό πρέπει να αξίζει τον κόπο. Πρέπει να αξίζει τον κόπο ένα εγχείρημα για να "ξοδέψει" έτσι τον εαυτό του. Η ταινία "Brazil" άξιζε πραγματικά τον κόπο όπως και το "Munchausen" μέχρι ένα βαθμό. Και οι δύο ταινίες φέρουν την ποιότητα του Τέρι και ομολογώ πως όταν αποφασίζει να αφιερωθεί σε ένα εγχείρημα, το κάνει μέχρι τέλους. Στον Δρ. Παρνάσους έδωσε το 120% των δυνάμεών του, γι' αυτό και σαν ταινία είναι πολύ πιο πλήρης από τις πρόσφατες δουλειές του.

"Πρόκειται για μια τραγική/μαγική ιδέα – μια ομάδα απίθανων ανθρώπων ενός απίθανου θεάτρου, περιοδεύουν στο Λονδίνο αλλά κανείς δεν τους δίνει σημασία. Είμαι πεπεισμένος ότι στον σύγχρονο κόσμο ο κόσμος έχει πάψει να προσέχει αυτό που έχει αξία και σημασία. Όλοι ζουν παγιδευμένοι στα IPod τους, στα video games τους ή στις συναλλαγές τους στο χρηματιστήριο – δραστηριότητες που ναι μεν έχουν ένα ενδιαφέρον, αλλά σπαταλούν τον χρόνο σου. Συμβαίνουν όμως και πράγματα γύρω μας πραγματικά σπουδαία και σημαντικά τα οποία όμως, δεν προσέχει κανείς."
Η Μεταφορά στο Σελουλόιντ:

"Μετά από πολύ καιρό ξαναέκανα storyboards," θυμάται με ευχαρίστηση ο Τέρι Γκίλιαμ. "Γι' αυτό και το απόλαυσα τόσο πολύ. Για μένα ήταν σαν να επέστρεφα στις πρώτες μου δουλειές στις οποίες όλα τα storyboards γίνονταν από εμένα. Το να κάθεσαι και να ζωγραφίζεις σκηνές ήταν ένα ιδιαίτερα συναρπαστικό για μένα σκέλος της συγγραφής του σεναρίου. Γιατί με αυτό τον τρόπο το σενάριο μεταμορφώνεται, γίνεται κάτι διαφορετικό. Δεν χρειάζεται να το ξαναδιαβάσεις, απλά το ξαναγράφεις βασισμένος στις εικόνες. Και αυτό πιστέψτε με είναι πάρα πολύ δημιουργικό. Κατασκευάσαμε μοντέλα, χρησιμοποιήσαμε γραφικά... Όλα αυτά τα μιξάραμε και δημιουργήσαμε τον κόσμο μας, χωρίς κανείς να μπορεί να καταλάβει πώς ακριβώς έγινε αυτό. Είναι αν θέλετε και αυτό ένα μαγικό τρικ....

Η Έϊμι Γκίλιαμ έκανε τα πρώτα της βήματα στην παραγωγή, σε μια δουλειά με τον βραβευμένο με Όσκαρ Γουίλιαμ Βινς στο Βανκούβερ, όταν έμαθε ότι ο πατέρας της δούλευε πάνω σε ένα νέο σενάριο. "Έχοντας μια προϋπηρεσία 12 χρόνων στη βιομηχανία του κινηματογράφου κι έχοντας καταφέρει κάποια πράγματα, μια από τις μεγαλύτερες επιθυμίες μου ήταν να κάνω την παραγωγή σε μια ταινία του πατέρα μου," λέει η ίδια. "Όταν διάβασα το σενάριό του, αναγνώρισα όλα αυτά τα στοιχεία με τα οποία μεγάλωσα – τη φαντασία και την περιπέτεια – και ήταν όλα τους μαγικά. Δεν πρόκειται για μια συγκεκριμένη ιστορία που ξέρω από τότε που ήμουν παιδί, αλλά αναγνώρισα πολλά στοιχεία στην ταινία που μου είναι ιδιαίτερα οικεία και αγαπητά. Ο Τέρι αναζητούσε χρηματοδότες τη στιγμή που εγώ σκεφτόμουν ότι θέλω να αναλάβω αυτή την παραγωγή κι ότι θα ήταν υπέροχο αν το κατάφερνα. Ο Μπιλ Βινς διείδε τον ενθουσιασμό, την ενέργεια και το πάθος μου για το εγχείρημα αυτό. Και είναι άνθρωπος που αν πιστέψει σε σένα, τότε θα σε βοηθήσει με κάθε τρόπο να καταφέρεις αυτό που θέλεις."

"Ο σχεδιασμός του Φανταστικού Κόσμου ξεκίνησε από τα θεατράκια του Πόλοκ στο Λονδίνο," θυμάται ο Γκίλιαμ. "Όταν ήρθα πρώτη φορά εδώ, εντόπισα ένα μαγαζάκι που υπάρχει μέχρι σήμερα, που φτιάχνει μικρά βικτοριανά θέατρα-παιχνίδια από χαρτόνι, τα οποία ανέκαθεν με ενθουσίαζαν. Επισκέφθηκα λοιπόν το Παιδικό Μουσείο, γιατί ήξερα ότι είχαν πάρα πολλά αυθεντικά παλιά τέτοια θέατρα, τα οποία φωτογράφισα και τα ανασκεύασα με τη βοήθεια του Photoshop.

"Τα σχέδια της πρόσοψης του Φανταστικού Κόσμου, προήλθαν από βιβλία με απόκρυφα και παγανιστικά σύμβολα. Πάντα μου άρεσαν. Δεν ξέρω τι σημαίνουν, αλλά είναι ωραία πηγή έμπνευσης. Άρχισα λοιπόν να τα συγκεντρώνω και να τα τοποθετώ στο θέατρο. Υπάρχουν φίδια, δαίμονες, δαιμονικά μάτια, πεντάλφες, διάφορα σύμβολα... Η μεσαιωνικές απεικονίσεις και εικονογραφήσεις είναι εξαιρετική σκανδάλη για τη φαντασία. Οι αλχημιστές προσπάθησαν να περιγράψουν τον κόσμο, το σύμπαν, να δώσουν μια οπτική και φιλοσοφική απεικόνισή τους. Η θέασή τους δεν μοιάζει καθόλου με τη σύγχρονη πραγματικότητα και ανέκαθεν κέντριζε πολύ περισσότερο το πνεύμα και τη φαντασία μου απ' ό,τι η σύγχρονη οπτική μας επί της πραγματικότητας."

"Τώρα που τα γυρίσματα έχουν ολοκληρωθεί, ξέρω περί τίνος πρόκειται η ταινία. Πολύ καλύτερα από το διάστημα που γράφαμε το σενάριο με τον Τσαρλς. Πολλές φορές νιώθω ότι κάνω μια ταινία για να καταλάβω περί τίνος πρόκειται! Ξέραμε ότι είχαμε δύο αντίπαλες δυνάμεις – έναν τύπο που θα μπορούσε να είναι ο Διάβολος και έναν που θα μπορούσε να είναι ο Θεός, χωρίς όμως να είναι. Είναι πιο κάτω από αυτό. Εμείς απλά διαμορφώσαμε αυτό που ο καθένας είχε να προσφέρει στον κόσμο. Ο Παρνάσους προσφέρει την ευκαιρία να διευρύνεις τη φαντασία σου, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι η ίδια η εμπειρία θα είναι ευχάριστη. Και φροντίσαμε όλες οι επιλογές που προσφέρει ο Παρνάσους να έχουν κάποια σημασία. Αν κάνεις τη σωστή επιλογή τότε ίσως καταφέρεις να κατακτήσεις τη διαφώτιση. Το ταξίδι όμως είναι πάντα δύσκολο. Ο εύκολος δρόμος είναι άρρηκτα δεμένος με τον Κ. Νικ. Κατά τη διάρκεια της συγγραφής του σεναρίου, αλλάξαμε χίλιες φορές αυτά που πουλούσε ο Κ. Νικ. Στην τελική εκδοχή, πουλάει την ιδέα του φόβου, της ανασφάλειας. Παίζει με τις αδυναμίες του άλλου τη στιγμή που ο Παρνάσους παίζει με την ιδέα ότι κάποιοι άνθρωποι είναι αρκετά δυνατοί κι έχουν το σθένος να ρισκάρουν.

"Ο Τόνι λέει χαρακτηριστικά για τον Παρνάσους, 'αν έχει τη δύναμη να ελέγξει το μυαλό των ανθρώπων, γιατί δεν κυβερνάει τον κόσμο;' Ο Αντόν λοιπόν του απαντά με μια ατάκα που ανέκαθεν μου άρεσε πολύ: 'Δεν θέλει να κυβερνήσει τον κόσμο – θέλει να αυτοκυβερνηθεί ο κόσμος.' Το θέμα είναι η ανάληψη ευθυνών. Είναι σημαντικό να σπέρνεις τέτοιες ιδέες."
Το Κάστινγκ

"Ο Κρίστοφερ Πλάμερ ήταν ο πρώτος ηθοποιός που επιλέξαμε, νομίζω' εξηγεί ο Γκίλιαμ. "Είναι εκπληκτικός ηθοποιός. Είναι θεατρικός και είναι μεγάλος αστέρας του κινηματογράφου. Με την Αμάντα Πλάμερ, την κόρη του, συνεργαστήκαμε στο 'The Fisher King' και συνειδητοποίησα ότι η σχέση του Κρίστοφερ με την κόρη του είναι μοναδική. Το συναρπαστικό είναι ότι η θεατρική προϋπηρεσία του εξυπηρέτησε απόλυτα τις ανάγκες του ρόλου – όπως επίσης, η διαρκής του προσπάθεια να προσθέτει ένα ιδιαίτερο χιούμορ στον χαρακτήρα σε κάθε σκηνή."

"Απ' ό,τι φαίνεται παίζω τον ομότιτλο χαρακτήρα," λέει ο Πλάμερ. "Όχι όλο τον Φανταστικό Κόσμο, αλλά τον Δρ. Παρνάσους. Δέχτηκα ένα απρόσμενο τηλεφώνημα από τον Τέρι Γκίλιαμ που μου είπε 'Θα ήθελα να ενσαρκώσεις τον βασικό ήρωα – είναι ένας υπέροχος ηλικιωμένος άνδρας.' Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι μου τηλεφώνησε επειδή έχουν μείνει λίγοι ηλικιωμένοι ηθοποιοί που μπορούν ακόμα να μιλήσουν – και μεταξύ αυτών είμαι κι εγώ. Κάθε χρόνο η δική μου τύχη αυξάνεται, γιατί μένουμε όλο και πιο λίγοι. Όσο λοιπόν αντέχουν τα πόδια μου, μπορώ να παίζω. Και κάπως έτσι είπα το ναι.

"Δεν ξέρω τι έκανα με τον Παρνάσους. Κατά καιρούς τείνει να είναι πολύ μελοδραματικός ρόλος, έτσι, βλέποντας πόσο ζωηρά ήταν τα σκηνικά και πόσο δραστήριοι ήταν όλοι οι υπόλοιποι χαρακτήρες της ταινίας, αποφάσισα να δώσω στον Παρνάσους μια πιο εσωστρεφή διάσταση παρά μια εξωστρεφή μελοδραματικότητα. Και νομίζω ότι είχε αποτέλεσμα, γιατί έχει μια εσωτερική θλίψη που προέρχεται από το γεγονός ότι πρόδωσε την κόρη του. Νομίζω ότι αυτό αποτελεί τον ρυθμιστικό παράγοντα μέσα του – δεν είναι όλα μια ανόητη φαντασία. Πρέπει να υπάρχει και η τραγική, σκοτεινή πλευρά στην ταινία η οποία μπορεί μεν να αντιμετωπίζεται με έναν πιο ελαφρύ τρόπο, αλλά δεν παύει να υπάρχει."

Ο Γκίλιαμ συνεχίζει: "Ένας Δανός animator προσπαθούσε να έρθει σε επαφή με τον Τομ Γουέιτς (τον οποίο θεωρώ έναν από τους μεγαλύτερους Αμερικανούς ποιητές μιούζικαλ) και μου ζήτησε να στείλω στον Τομ ένα σενάριό του, το οποίο και έκανα. Ήταν η πρώτη φορά που επικοινωνούσα με τον Τομ μετά από πολλά χρόνια. Αφού απέρριψε την πρόταση του φίλου μου, με ρώτησε 'μήπως έχεις εσύ τίποτα για μένα;' Του είπα 'υπάρχει ένας πολύ ενδιαφέρον ρόλος στη νέα μου ταινία...' Αυτό ήταν. Δεν χρειάστηκε τίποτε περισσότερο. Του είπα ότι έχω έναν ρόλο και αμέσως μου είπε 'δέχομαι'. Πριν καν διαβάσει το σενάριο."

" Υποδύομαι τον Διάβολο," εξηγεί ο Γουέιτς. "Δεν παίζω κάποιο δαίμονα ή κάποιον που είναι απλά σατανικός. Ενσαρκώνω τον ίδιο τον Διάβολο. Και αυτό είναι μεγάλη σπαζοκεφαλιά – πώς ενσαρκώνεις τον Διάβολο; Πώς μπορείς να δώσεις ζωή σε ένα αρχέτυπο τόσο μεγάλο, τόσο παλιό; Τελικά, συνειδητοποίησα ότι θα έπρεπε απλά να είμαι ο εαυτός μου – είναι δικός μου ο ρόλος. Θα τον ενσαρκώσω όπως πιστεύω εγώ. Κι ελπίζω να έκανα αυτό που περίμενε ο Τέρι. Ελπίζω να ξεπέρασα τις προσδοκίες του. Δεν είμαι σίγουρος ότι το έκανα, αλλά το ελπίζω."

"Όταν αναζητούσαμε την Βαλεντίνα μας, η Αϊρίν Λαμπ που είχε αναλάβει να συνθέσει το καστ της ταινίας είπε 'πρέπει να δείτε την Λίλι Κόουλ', θυμάται ο Γκίλιαμ. "Κάπως έτσι αποφασίσαμε να της κάνουμε ένα δοκιμαστικό και πετύχαμε διάνα! Ήθελα μια ηθοποιό που πρώτον να είναι εντυπωσιακά όμορφη και δεύτερον, να δείχνει σαν 16χρονη. Όταν ξεκινήσαμε τα γυρίσματα, μου πέρασε από το μυαλό ότι μπορεί να είχαμε κάνει λάθος. Η Λίλι ήταν άπειρη και περιβαλλόταν από εξαίσιους ηθοποιούς. Κατάφερε όμως να αντεπεξέρθει στις απαιτήσεις του ρόλου και σε κάθε σκηνή ήταν καλύτερη. Η συνολική εντύπωση που αφήνει είναι αυτή μιας εξαιρετικής ερμηνείας."

"Ο Βερν Τρόιερ επιλέχθηκε πολύ νωρίς," λέει ο Γκίλιαμ. "Έπαιξε έναν πολύ μικρό ρόλο στο 'Fear and Loathing' – εμφανίζεται μόνο για δύο δευτερόλεπτα. Σκέφτηκα ότι αν θέλαμε έναν θίασο απίθανων ανθρώπων, ένας απλός κοντούλης δεν θα ήταν αρκετός – χρειαζόμασταν τον πιο μικροσκοπικό άνθρωπο που υπάρχει. Δεν τον επιλέξαμε όμως, μόνο λόγο του ύψους του... Ξέρω πολύ καλά τη νοοτροπία του Βερν. Ήταν ο ιδανικός άνθρωπος για τον ρόλο του Πέρσι, γιατί ο Πέρσι είναι κυνικός, είναι εξυπνάκιας, δεν ανέχεται τίποτα και από κανέναν και ο Βερν έχει όλα αυτά τα στοιχεία."

Ο Τρόιερ συμφωνεί: "Έχω σίγουρα πάρα πολλά κοινά με τον Πέρσι. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι είναι σκληρό αντράκι. Είναι σαρκαστικός, κυνικός και δεν του καίγεται καρφί για τίποτα. Μου άρεσε πολύ αυτός ο ρόλος. Αν είχα την ευκαιρία θα τον ενσάρκωνα και πάλι. Τον Τέρι δεν τον θεωρώ ιδιαίτερα απαιτητικό. Όταν κάνεις μια σκηνή και θέλεις να βγει όπως την έχεις στο μυαλό σου, δεν έχεις περιθώρια για ανοησίες, συνεπώς πραγματικά απολαμβάνω τον Τέρι όταν τον βλέπω να σκηνοθετεί. Ξέρει τι θέλει, έχει σπουδαίες ιδέες και κάνει κάθε δουλειά μαζί του κάτι το συναρπαστικό."

Σύμφωνα με τον Γκίλιαμ: "ο Χιθ Λέτζερ βρισκόταν στην Αγγλία για τα γυρίσματα του 'The Dark Knight' και ήρθε μαζί με έναν κοινό φίλο μας, ο οποίος είχε κάνει το storyboard για το 'Brothers Grimm'. Γύριζαν ένα animated μουσικό βίντεο και χρειάζονταν έναν χώρο για να δουλέψουν. Τους πρόσφερα έναν χώρο στην Peerless (την εταιρία μας ειδικών εφέ). Μια μέρα λοιπόν, ενώ έδειχνα τα storyboard στους ανθρώπους που έκαναν την προεργασία για τα γραφικά, παρουσία του Χιθ, την ώρα που εξηγούσα τη διαδοχή των σκηνών και το τι ακριβώς συνέβαινε, ο Χιθ μου έδωσε ένα σημείωμα που έλεγε 'μπορώ να παίξω τον Τόνι;' Είχε δει το σενάριο αλλά δεν του είχα ζητήσει ποτέ να συμμετέχει. Η ερώτησή μου ήταν 'σοβαρολογείς;' Και εκείνος απάντησε 'Ναι, γιατί αυτή την ταινία θέλω να την δω.' Τόσο απλό ήταν. Από τη στιγμή που είχαμε και τον Χιθ στο επιτελείο μας, πίστευα ότι τα πράγματα θα ήταν πιο εύκολα, ότι το χρήμα θα άρχιζε να εισρέει. Αλλά και πάλι έκανα λάθος.

"Κάποιοι μου είχαν μιλήσει για τον Άντριου Γκάρφιλντ. Προσωπικά δεν τον είχα δει, αλλά μου έστειλε μια κασέτα-οντισιόν που είχε φτιάξει με τη φίλη του στο Λος Άντζελες. Έπαιξε κάθε σκηνή με τρεις διαφορετικούς τρόπους πράγμα που με έκανε να σκεφτώ ότι αυτός ο τύπος είναι πραγματικά εντυπωσιακά καλός. Μέσα στην επόμενη εβδομάδα δέχτηκα ένα τηλεφώνημα από τον Χιθ ο οποίος με ρώτησε αν είχα επιλέξει κάποιον Άντριου. Όταν του είπα ναι μου απάντησε 'δεν θα το πιστέψεις, αλλά πηγαίνω στο πάρτι των γενεθλίων του.' Οι μαγικές δυνάμεις της ταινίας είχαν ήδη αρχίσει να επιδρούν."

Ο Γκάρφιλντ είχε ενθουσιαστεί που επιλέχθηκε για τον ρόλο: "Ο Αντόν είναι ένας πολύ χαρούμενος, ανοιχτόκαρδος, ζεστός και αθώος άνθρωπος, αλλά έχει περισσότερη σοφία από ανθρώπους που έχουν τα διπλάσιά του χρόνια. Έχει έναν πολύ ωραίο τρόπο να βλέπει τον κόσμο γύρω του. Είναι πολύ αγνός και αθώος. Πιστεύω ότι ο Τέρι στη ζωή του τα βλέπει όλα άσπρα-μαύρα. Του αρέσει να κατηγοριοποιεί τα πράγματα σε καλά και κακά και στις ταινίες του, και στη ζωή του και στον κόσμο. Εγώ νομίζω ότι εμπίπτω στα καλά, παρόλο που κατά καιρούς εκδηλώνω κάποιες σκοτεινές πλευρές. Νομίζω όμως, ότι είμαι ο Τέρι παιδί, ο Τέρι έφηβος, ένας άνθρωπος που προσπαθεί να καταλάβει ποιος είναι, πού κολλάει, θέλει απεγνωσμένα να είναι καλός και προσπαθεί να βοηθήσει τον άλλο με όποιο τρόπο μπορεί.
Η συνέχεια

Στις 22 Ιανουαρίου του 2008 κατά τη διάρκεια μιας σύντομης επίσκεψης στη Νέα Υόρκη και καθώς η παραγωγή μεταφερόταν από το Λονδίνο στο Βανκούβερ, ο Χιθ Λέτζερ πέθανε από υπερβολική δόση συνταγογραφημένων χαπιών.

Η απόφαση του συντετριμμένου Τέρι Γκίλιαμ ήταν να σταματήσουν τα γυρίσματα της παραγωγή. "Είπα ότι δεν ήξερα πώς θα μπορούσα να συνεχίσω την ταινία. Ήμουν εξαιρετικά στενοχωρημένος για να προσπαθήσω να βρω μια λύση. Όλοι όμως μου έλεγαν ότι έπρεπε να συνεχίσουμε και ότι η ταινία έπρεπε να γίνει. Όλοι με ενθάρρυναν και μου έδιναν ιδέες. Η λύση του μαγικού καθρέφτη ήταν προφανής και τις περισσότερες σκηνές του Χιθ από αυτή την πλευρά του καθρέφτη τις είχαμε ολοκληρώσει. Το ερώτημα ήταν αν θα βρισκόταν ηθοποιός να αναλάβει τον ρόλο. Εξ αρχής σκεφτόμουν ότι δεν θα χρειαζόμασταν έναν μόνο ηθοποιό. Θα ήταν μεγάλο το βάρος. Έπρεπε αν μπορούσαμε να βρούμε περισσότερους. Η διαμόρφωση του σεναρίου έγινε σχετικά γρήγορα. Χρειάστηκα μόνο μερικές μέρες για να βρω μια πειστική λύση και ευτυχώς για όλους μας, δεν στερούμασταν ιδεών. Ούτε καλών ούτε κακών.

"Χρειάστηκε να ξαναγράψουμε μόνο ένα μικρό μέρος του σεναρίου. Περισσότερο αναγκαστήκαμε να αλλάξουμε σειρά σε σκηνές που είχε προγραμματιστεί να εμφανίζεται ο Χιθ και να χρησιμοποιήσουμε κινηματογραφικά τρικ και σωσίες του. Η απώλεια του Χιθ δημιούργησε μια κατάσταση που απαιτούσε έξυπνες λύσεις. Λύσεις που με ανάγκασαν να κάνω πράγματα που δεν είχα αρχικά πρόθεση να κάνω. Για παράδειγμα, αλλάξαμε τον ρόλο του Μάρτιν του μεθύστακα στην αρχή της ταινίας, ώστε να τον ενσαρκώσουν δύο ηθοποιοί. Αυτό ουσιαστικά πιστοποιούσε ότι όποιος πήγαινε από την άλλη πλευρά του καθρέφτη άλλαζε. Μετά άρχισα να τηλεφωνώ σε φίλους και ανθρώπους που είχαν στενή σχέση με τον Χιθ.

"Κάπως έτσι, οι τρεις ήρωές μου, ο Τζόνι Ντεπ, ο Κόλιν Φάρελ και ο Τζουντ Λο ήρθαν στο Βανκούβερ για να ενσαρκώσουν τις διαφορετικές πτυχές του Τόνι, του χαρακτήρα που αρχικά ενσάρκωνε ο Χιθ Λέτζερ. Η προθυμία τους να βοηθήσουν να σωθεί τόσο η ταινία όσο και η τελευταία ερμηνεία του Χιθ ήταν μια εξαιρετική πράξη γενναιοδωρίας και αγάπης. Ήταν μια όμορφη και σπάνια στιγμή για τον χώρο μας και χάρη στη δική τους συμμετοχή, η ταινία αυτή έγινε ακόμη πιο ξεχωριστή, πιο συναρπαστική, πιο αστεία. Με δυο λέξεις; Πιο μαγική.

"Έπρεπε να κάνουμε ένα τεράστιο άλμα για να ξεπεράσουμε τα προβλήματα που προέκυψαν λόγω του αιφνίδιου θανάτου του Χιθ. Χάρη όμως στον Παρνάσους και τον Φανταστικό Κόσμο του, έχουμε έναν μαγικό καθρέφτη που όταν τον περνάς, τα πράγματα είναι διαφορετικά, αλλάζουν, γίνονται πιο εξωπραγματικά και πιο θαυμαστά. Έτσι κάναμε το άλμα. Κάθε φορά που ο Τόνι περνάει από την άλλη πλευρά του καθρέφτη, μεταμορφώνεται και σε μια άλλη πτυχή του χαρακτήρα του που παίρνει ζωή από διαφορετικό ηθοποιό. Ήταν απόλαυση να βλέπεις τον Τζόνι, τον Κόλιν και τον Τζουντ να δίνουν την δική τους πνοή στον ρόλο. Ο Τόνι τελικά είναι ένας πολύπλευρος και ιδιαίτερος χαρακτήρας και πιστεύω ότι το κοινό θα περάσει πάρα πολύ καλά.

"Αναγκαστικά, το πρόγραμμα της παραγωγής τινάχτηκε στον αέρα. Τα γυρίσματα έγιναν μια εναλλαγή γρήγορων αλλαγών και γρίφων. Πολλές φορές αναγκαστήκαμε να αναδιοργανώσουμε το πρόγραμμα παράλληλα με το γύρισμα προσπαθώντας να καλύψουμε τις ανάγκες. Και σαν να μην έφτανε το στρες που είχαμε ήδη, ο Μπιλ Βινς ήταν άρρωστος με καρκίνο. Με κάποιο μαγικό τρόπο όμως, τα καταφέραμε. Όλοι επέδειξαν τρομερή δύναμη, θετικότητα και σθένος παρά τις τρομερές αντιξοότητες και ξαφνικά τα γυρίσματα είχαν τελειώσει. Δεν ξέρω πώς, αλλά τα καταφέραμε. Ήταν μια εντελώς διαφορετική ταινία απ' αυτή που είχαμε ξεκινήσει να κάνουμε. Είναι παράξενο, αλλά οι λύσεις που ουσιαστικά μας επιβλήθηκαν λόγω συνθηκών μας οδήγησαν σε μια καλύτερη ταινία. Η διαρκής πίεση που νιώθαμε όλοι μας ήταν να βγει μια ταινία που θα ήταν αντάξια της τελευταίας ερμηνείας του Χιθ."

Για την Έϊμι Γκίλιαμ, από τη στιγμή που αποφάσισαν να ολοκληρώσουν την ταινία, η προσπάθεια να διατηρηθεί η ορμή και η ενέργεια στην παραγωγή ήταν πραγματικός αγώνας: "Όσο ο Τέρι ήταν στο Λονδίνο προσπαθώντας να κάνει τις απαραίτητες αλλαγές στο σενάριο, εγώ όργωνα το Λος Άντζελες. Όλοι ήθελαν να δουν την ταινία να ολοκληρώνεται για πολλούς και διαφορετικούς λόγους – για τον Χιθ, για τον Τέρι, για όσους είχαν συμμετάσχει. Το συνεργείο δεν ήθελε να φύγει, δεν ήθελε να το βάλει κάτω, γιατί είχαν αγαπήσει αυτό που έκαναν και ένιωθαν περήφανοι που συμμετείχαν σε ένα τέτοιο εγχείρημα. Όσο για εμένα, είμαι πάρα πολύ περήφανη και για την ταινία και για όσους συμμετείχαν στη δημιουργία της. Χωρίς τον ενθουσιασμό τους και την ενέργειά τους δεν θα είχαμε καταφέρει τίποτα."

Ο συμπαραγωγός Σάμιουελ Χαντίνα μοιράζεται την υπερηφάνεια της Έϊμι για την αφοσίωση που έδειξαν όλοι από την αρχή ως το τέλος της παραγωγής. "Ήξεραν ότι η ταινία αυτή ήταν πολύ σημαντική για όλους. Οι εξαιρετικοί ηθοποιοί που δέχτηκαν να συμμετέχουν, το εξαίσιο συνεργείο και γενικά όλο το επιτελείο της ταινίας επέδειξε μοναδικό ζήλο, ενθουσιασμό και αφοσίωση. Δεν ήταν μια απλή ταινία, όλοι ήταν αποφασισμένοι να την δουν να ολοκληρώνεται. Είχαμε δίκιο που αποφασίσαμε να προχωρήσουμε τα γυρίσματα, γιατί ο Τέρι δημιούργησε κάτι που πραγματικά είναι μοναδικό.

"Νιώθαμε ότι ο Χιθ ήταν μαζί μας μέχρι το τέλος," παρατηρεί ο Γκίλιαμ. "Η ενέργειά του, το ταλέντο του, οι ιδέες του... Ο τραγικός θάνατός του και οι δημιουργικές αποφάσεις που προέκυψαν ως αποτέλεσμα αυτού... είναι οι λόγοι που καθιστούν αυτή την ταινία μια ταινία από τον Χιθ Λέτζερ και τους φίλους του."

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 10 Φεβρουαρίου : Κι Αν Σου Κάτσει ?

Fri, 05 Feb 2010 21:30:00 -0500

Την Τετάρτη 10 Φεβρουαρίου στις 7.30 μ.μ. στο πλαίσιο της κινηματογραφικής λέσχης ‘Στιγμές της Πόλης’ θα προβληθεί η νέα κωμωδία του σπουδαίου Γούντι 'Αλεν :
ΚΙ ΑΝ ΣΟΥ ΚΑΤΣΕΙ;

Πρωταγωνιστούν: Λάρι Ντέιβιντ, Ίβαν Ρέιτσελ Γουντ, Πατρίσια Κλάρκσον, Εντ Μπεγκλεϊ Τζουνιορ, Κονλεθ Χιλ.
Περίληψη: Ένας εκκεντρικός νεοϋορκέζος, δάσκαλος σκακιού, ο Μπόρις, εγκαταλείπει την μεγαλοαστική ζωή του για μια πιο μποέμικη ζωή. Όταν βρίσκει στο κεφαλόσκαλό του μία νεαρή κοπέλα από τη Δύση και προσφέρεται να την φιλοξενήσει για μια νύχτα, μια καινούργια ζωή ξεκινά γι' αυτόν. Μία απίθανη φιλία αναπτύσσεται ανάμεσά τους καθώς ο Μπόρις προσπαθεί να διαμορφώσει τις απόψεις της κοπέλας για τον κόσμο σύμφωνα με τις δικές του. Όταν η σχέση τους καταλήγει σε έρωτα και γάμο, παρά τα 40 χρόνια διαφοράς ηλικίας και τις αντιφατικές τους κουλτούρες, η φιλοσοφία του Μπόρις είναι πως η ζωή είναι πολύ μικρή για να αρνηθείς στον εαυτό σου τις απολαύσεις της…
Κριτική του Δ.Δανίκα (Τα Νέα) : Κι όμως, στα εβδομήντα και τέσσερα παρακαλώ. Ακμαίος, ευφυής, σύγχρονος, αστραφτερός. Ο Γούντι Άλεν ο μικροσκοπικός. Με μια από τις καλύτερες κομεντί που έχει υπογράψει μέχρι σήμερα. Πράγμα που διαρκώς το γράφω και με έχω βαρεθεί. Πιστέψτε με. Ο αθεόφοβος είναι τρομερός. «Whatever works», δηλαδή «Κι αν σου κάτσει;» με ερωτηματικό. Λάθος. Τού ΄κατσε και μας έκατσε εντελώς. Το πιο έξυπνο γέλιο και θα το ξαναδώ!
Ποταμιαία ευφυΐα. Ποταμιαίος μισάνθρωπος. Ποταμιαία κωμωδία. Ασταμάτητο από το πρώτο μέχρι το τελευταίο λεπτό. Σαν πολυβόλο. Με ΙQ εντυπωσιακό. Και με σκανδάλη και σφαίρα όλο χαμόγελο ειρωνικό. Δεν το πίστευα. Αρκεί να σας διηγηθώ την ιστορία να σας φύγει το σφράγισμα στο λεπτό. Ένας συνταξιούχος, καραφλός Εβραίος (Λάρι Ντέιβιντ) που περιφέρεται από καφενείο σε καφενείοστο Μανχάταν το γνωστό- κατεβάζει από την ταραγμένη και πανέξυπνη κούτρα του οτιδήποτε του έρθει και το εκτοξεύει εναντίον ανθρώπων, πολιτικών και αφασικών μυαλών. Ο πλήρης ορισμός του μισανθρωπισμού. Μια γκρίνια με σουρεαλιστικά επιχειρήματα χωρίς τελειωμό. Φανταστείτε ούτε γάτα δεν αντέχει στο διαμέρισμά του το φτωχό. Μόνος, έρημος και μονίμως επιθετικός. Σε ό,τι ανθρώπινο μπροστά του κυκλοφορεί. Ας πούμε. Για να βγάλει τα προς το ζειν, παραδίδει μαθήματα σκακιού σε μικρά παιδιά της γειτονιάς. Ε, δεν θα το πιστέψετε. Μόνο που δεν απλώνει χέρι να μετατρέψει το κεφάλι τους σε ταμπούρλο. Μικρά ζόμπι τα ανεβάζει, ανθρώπινα φυτά τα κατεβάζει. Ένας τύπος κουτσός. Μέσα και έξω. Ανάπηρος. Ολοσχερώς. Με βερμούδα και με φόντα επιστημονικά. Διότι, όπως λέει, θα μπορούσε να κερδίσει Νόμπελ Φυσικής με αντικείμενο την Κβαντομηχανική.
Τι σημαίνουν όλα αυτά; Αυτό που διακηρύσσει μονίμως. Ανεφάρμοστες οι τέλειες θεωρίες. Γιατί; Οι άνθρωπο είναι ατελείς. Ψέματα; «Σαν είδος αποτύχαμε». Η εσχατολογία και η ιδεολογική τρομοκρατία πάνε σύννεφο. Όλα τα σοβαρά διατυπωμένα ανάλαφρα και ανεκδοτολογικά. Αυτή η μέγιστη αρετή του κωμικού. Αυτή και του Γούντι Άλεν του μικροσκοπικού. Παράδειγμα; «Μαστογραφία, μαστολίφτινγκ, κολονοσκόπηση, καρδιογραφήματα, αξονικές τομογραφίες, γιατί όλα αυτά; Στο τέλος στην κάσα θα καταλήξουμε και άντε γεια!». Ο παραληρηματικός μισανθρωπισμός δεν έχει τελειωμό: «Ο πατέρας μου αυτοκτόνησε επειδή κάθε μέρα διάβαζε πρωινές εφημερίδες με πολεμικούς τίτλους φρίκης». Ακόμα πιο ριζοσπαστικά: «Η Αμερική διαθέτει το χειρότερο πολιτικό σύστημα στη Δύση. Τα περισσότερα κολέγια παράγουν ανεγκέφαλα ζόμπι».
Ποια η σημασία αυτού του αστείου κλόουν που περιφέρεται κουτσαίνοντας σαν Ριχάρδος; Πρώτον, αυτοσαρκασμός. Ο ίδιος ο Γούντι Άλεν τα πιστεύει και τα υπογράφει όλα αυτά τα ακραία και αιρετικά. Δεύτερον, τα πιστεύει από τη μια, τα απορρίπτει από την άλλη. Πώς φαίνεται αυτό; Μα φυσικά από τη μορφολογία, την κατάσταση και την ποταμιαία εξυπνάδα ενός ανθρώπου που ζει τόσο μοναχικά. Ο μισανθρωπισμός του η ασπίδα της μοναξιάς του. Η συστηματική άρνησή του, το άσυλο της τρυφερής- στο βάθος- καρδιάς του. Η επιθετικότητά του, η άμυνά του. Το σακατεμένο πόδι του, η μαύρη ψυχή του. Κι όμως, τα δυσάρεστα και αντιπαθητικά προκύπτουν από μια δεύτερη ματιά. Αν ο θεατής επιθυμεί να δει λίγο πιο μακριά. Γιατί με την πρώτη, επιπόλαιη ματιά, θα πέσει κάτω από άφθονα χαχανητά. Είπαμε η κωμωδία είναι δράμα συν απόσταση και χρόνος!
Όμως «η μοίρα κάποια στιγμή σου χτυπάει την πόρτα». Έτσι ο Μπόρις Γιέλνικοφ (αυτό το όνομά του, κάτι μεταξύ Εβραίου και Ρώσου) μια μέρα, εντελώς τυχαία πέφτει πάνω σ΄ ένα άστεγο, κατάξανθο μικρό λουλούδι της Νέας Ορλεάνης. Εδώ ο Γούντι Άλεν συναντάει το «Χαμίνι» του Τσάρλι Τσάπλιν. «Οι πορείες μας διασταυρώθηκαν από την αστρονομική αλληλουχία των γεγονότων». Η Αστροφυσική και η Κβαντομηχανική με Ποίηση ερωτική. Άσε που το όνομά της είναι Μελοντί Σελεστίν (Ίβαν Ρέιτσελ Γουντ). Και άσε που το μόνο πράγμα που κέρδισε με το σπαθί της, ήταν κάποιο έπαθλο σε πασαρέλα ομορφιάς κάποιας μικροαστικής γειτονιάς. Αταίριαστοι αλλά στο βάθος ομοιοπαθείς. Αδέσποτοι. Μοναχικοί. Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Τα ετερόκλητα έλκονται. Εξωτερικά ιλιγγιώδης η διαφορά. Ηλικίας, μόρφωσης, ιδεολογίας, καταγωγής. Εσωτερικά φτυστοί.
Ε, και; Εκείνη τον εκλιπαρεί. Εκείνος υποκύπτει και τη φιλοξενεί. Έτσι σιγά σιγά ο ένας δίνει και γεμίζει του άλλου τη μοναχική ζωή. Έτσι παντρεμένοι χωρίς ντροπή. Ο Ριχάρδος, ο Σκρουτζ, ο μισάνθρωπος Αϊνστάιν με ελεύθερη καρδιά. Η πλήρης ανατροπή. Κι αυτή είναι μόνο η αρχή. Στο «αχούρι» των δυο ετερόκλητων πιτσουνιών εισβάλει η μάνα της Μελοντί (Πατρίτσια Κλάρκσον). Θεούσα, συντηρητική και εγκαταλειμμένη από σύζυγο στην επαρχία τη μικρή. Μεγαλοχωριάτα δηλαδή. «Μόλις την είδα κατάλαβα ότι προέρχεται από σαρκοφάγα φυτά». Πολιτιστικό σοκ. Μη βιάζεστε. Γιατί η Μαριέττα (το όνομα της θεούσας μητρός) τα φτιάχνει με καλλιτέχνη κι εκείνος με τη σειρά του σε φίλο και γκαλερίστα τη σπρώχνει. Εντός ολίγων ημερών η Μαριέττα αναδεικνύεται σε φωτογράφο τρομερή. Με έκθεση παρακαλώ. Και όχι μόνο αυτό. Κοιμάται στο ίδιο κρεβάτι και με τον καλλιτέχνη αλλά και με τον γκαλερίστα. Η γελοιογραφία του «Ζιλ και Τζιμ» του Φρανσουά Τριφό. Και το πιο μουρλό. Την ίδια στιγμή, αυτή η αχαλίνωτη σεξουλιάρα μαμά, δεν εγκαταλείπει την ιδεολογία της επαρχίας τη συντηρητική. Συνωμοτεί προκειμένου η κορούλα της ένα όμορφο αγόρι να βρει και σαν καλή κοπέλα να αποκατασταθεί. Η σχιζοφρένεια της εποχής. Αποτυπωμένη σ΄ αυτήν τη Μαριέττα την τρελή.
Χωρίς κανένα δισταγμό, υποκλίνομαι σ΄ αυτό το απροσμέτρητο, διαβολεμένο μυαλό. Οι ατάκες, η ανθολογία μιας ιδιοφυίας. Οι καταστάσεις, το αναποδογύρισμα δραμάτων υπαρξιακών. Οι ερμηνείες στις πεντάδες των επερχόμενων Όσκαρ. Χωρίς τον Γούντι Άλεν η Αμερική θα ήταν σκέτη πλαστική χειρουργική. Κι όμως, ελάχιστοι βλέπουν τις ταινίες του σ΄ αυτήν τη χώρα την παρανοϊκή. Θεέ μου, τι ντροπή!

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή 03/02 : Ραγισμένες Αγκαλιές

Fri, 29 Jan 2010 17:02:00 -0500

Την Τετάρτη 3 Φεβρουαρίου στις 7:30 μ.μ. στο πλαίσιο της κινηματογραφικής λέσχης ‘Στιγμές της Πόλης’ θα προβληθεί η ταινία:

ΡΑΓΙΣΜΕΝΕΣ ΑΓΚΑΛΙΕΣτου Πεδρο Αλμοδοβάρ

Πρωταγωνιστούν: Πενέλοπε Κρουζ, Λουί Ομάρ, Μπλάνκα Πορτίγιο, Χοσέ Λουί Γκόμεζ, Ταμάρ Νόβας, Ρουμπέν Οτσαντιάνο. Διάρκεια: 127 λεπτά. Περίληψη: Μετά το εξαιρετικό "Γύρνα Πίσω", ο Πέδρο Αλμοδοβάρ γράφει και σκηνοθετεί μια ιστορία για τον θάνατο, τη ζήλια και την προδοσία και συνεργάζεται ξανά με την μούσα του Πενέλοπε Κρουζ. Το "Broken Embraces" συμπεριλήφθηκε στο διαγωνιστικό πρόγραμμα του 62ου Κινηματογραφικού Φεστιβάλ Κανών. Ένας άντρας γράφει, ζει και αγαπάει μέσα στο σκοτάδι. Ήταν το θύμα ενός μοιραίου αυτοκινητικού δυστυχήματος δεκατέσσερα χρόνια νωρίτερα, στο οποίο δεν έχασε απλά την όρασή του, αλλά και τη γυναίκα της ζωής του. Ένα βράδυ ξεκινάει να αφηγείται την οδυνηρή αυτή ιστορία, μια ιστορία συγκινητική και τραγική. Μια ιστορία που μπορεί να αποτυπωθεί με τη φωτογραφία δύο ερωτευμένων ανθρώπων που αγκαλιάζονται και που κάποιος έχει σκίσει σε χίλια κομμάτια…Κριτικές : Διακεκομμένες ανεκπλήρωτες σχέσεις. Ιστορίες χωρίς τέλος. Μισές, σπασμένες αγκαλιές. Ο σκηνοθέτης-ήρωας του Αλμοδόβαρ έζησε τη ζωή του χωρίς ένα χάπι έντ- δεν το γεύτηκε ο ίδιος, αλλά δεν το χάρισε και στους γύρω του. Ο έρωτας της ζωής του είχε τραγική κατάληξη, η ερωτευμένη μαζί του πιστή ατζέντης δεν είχε καμία ελπίδα, αλλά και η "μεγάλη ταινία" της καριέρας του δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Μεσήλικας πλέον, κι έχοντας χάσει το φως του, αρχίζει να αφηγείται ιστορίες προσπαθώντας να συνδέσει το κενό παρόν του με το τραυματικό παρελθόν. Τι άλλο μπορεί να κάνει ένας σκηνοθέτης, χωρίς ταινία, χωρίς φως, χωρίς εικόνα, παρά να καταφύγει στη δύναμη της ίδιας της ιστορίας; Δίπλα του, ο ίδιος ο Αλμοδόβαρ παραδίδει μία φιλμική άσκηση πάνω στην αφήγηση. Κινηματογραφικές αυτοαναφορές (η ταινία μέσα στην ταινία κλείνει το μάτι στις "Γυναίκες στα Πρόθυρα Νευρικής Κρίσης"), φόροι τιμής στο φιλμ νουάρ και το μελό, ταυτόχρονα όμως και μία νεοαποκτηθείσα αυτοσυγκράτηση και ψυχραιμία η οποία διαφαίνεται περίτρανα στη χρήση της μουσικής: ο άλλοτε πρόθυμος να μας πλαντάξει με το συνδυασμό μελό εικόνας και παθιασμένων τραγουδιών Πέδρο, αφήνει εδώ τα πλάνα του με φυσικό ήχο και χρησιμοποιεί το σκορ του Αλμπέρτο Ιγκλέσιας με σύνεση. Έτσι τον κύριο λόγο παίρνει η αφήγηση, η μνήμη, η Ιστορία έτσι όπως αυτή αποτυπώνεται μέσα από τα larger than life πλάνα του. Έτσι ο φακός ακουμπάει με εμπιστοσύνη στις στιβαρές ερμηνείες των ηθοποιών του. Μεγαλειώδης ο Λουίς Χομάρ στο ρόλο του ξεπεσμένου σκηνοθέτη που αγαπά το σινεμά όσο και τον ίδιο τον έρωτα. Βουβά σπαρακτική η Μπλάνκα Πορτίγιο ως η -καταδικασμένη στο ρόλο της φίλης- ερωτευμένη γυναίκα. Αναμφισβήτητα λαμπερότερη όλων η Πενέλοπε Κρουζ. Μπορεί να κέρδισε το Όσκαρ της με ταινία του Γούντι Άλεν, αλλά ο Πέδρο μοιάζει να είναι ο μόνος που βγάζει την ηθοποιό από μέσα της. Όχι την καρικατούρα. Ως ερωτευμένος άντρας κλέβει τα χαμόγελά της, τα πιο εσωτερικά της βλέμματα, την αλήθεια της. Και μετά τη διογκώνει και τη φωτίζει σε μια τεράστια οθόνη. Και νιώθεις οτι σε πλημμυρίζει, σε ξεπερνά. Δυστυχώς, όμως, οι ισορροπίες χάνονται νωρίς. Στην ταινία όπου αποτυπώνει τη βασική του κοσμοθεωρία για τη ζωή και την τέχνη, ο Αλμοδόβαρ δεν θέλει απλώς να πει πολλά. Θέλει να τα πει όλα. Η αγκαλιά του είναι σαρωτική, σε πνίγει, σε αφήνει αμήχανο. Είναι όμως αδύνατον να σε αφήσει αδιάφορο. Παρά τα σεναριακά άλματα, τις μπερδεμένες προθέσεις και τις άνισες εντάσεις, ο τυφώνας Πέδρο έχει μεταδώσει την αναγκαιότητα της ιστορίας του, έχει αναστατώσει τις αισθήσεις. Σε έχει αφήσει χωρίς χάπι έντ, αλλά με τα χέρια ορθάνοιχτα. ΠΟΛΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ/ΣΙΝΕΜΑΟι Ραγισμένες Αγκαλιές είναι ένα έργο ψυχρό, μεθοδικό, στρογγυλεμένο. Τέλειο σαν ζωντανό γλυπτό που έχει παγώσει από αρχαία λάβα, αλλά όχι πρωτότυπο, συγκρινόμενο με τη φιλμογραφία του Αλμοδόβαρ. Η ψυχή του είναι ένα μεγάλο κορίτσι που στα χέρια του μέντορά της, ενός σεναριογράφου και σκηνοθέτη, ολοκληρώνεται ως γυναίκα και μεταμορφώνεται σε μια οπτασία βγαλμένη από το σινεμά. Μαζί γυρίζουν το Κορίτσι με τις βαλίτσες, μια ελεύθερη και πεντανόστιμη διασκευή του Γυναίκες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης, χαλαρό κλείσιμο του ματιού του Αλμοδόβαρ στον εαυτό του και στους φαν της κωμικής του πλευράς, καταμεσής μιας ταινίας σοβαρής και δραματικής. Οι «ξένες» ταινίες που επισκέπτεται ο Ισπανός δημιουργός αυτήν τη φορά είναι το Ταξίδι στην Ιταλία του Ροσελίνι και το Kiss of Death. Μεγαλύτερη σημασία έχει το πρώτο, όπου η Μπέργκμαν, σε μια περιήγηση της με τον εραστή Τζορτζ Σάντερς, αντικρίζει ένα ζευγάρι που κοκάλωσε η λάβα της Πομπηίας και τρομάζει στη θέα του ερωτικού της κισμέτ. Τη σκηνή παρακολουθούν στην τηλεόραση η Λένα και ο Ματέο, στο ερωτικό τους καταφύγιο, μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα. Το προειδοποιητικό σημάδι είναι ένα από τα πολλά καμπανάκια της επικινδυνότητας, της θνησιμότητας της σχέσης τους. Απομακρυσμένοι από το ρεαλισμό, σε ένα μπάνγκαλοου στην παραλία της Φαμάρα, γεύονται ήσυχα χάδια στο περιθώριο της φούριας που τους περιβάλλει στο πολλαπλό σενάριο που τους επιφυλάσσει ο Αλμοδόβαρ. Από το αιώνια αγκαλιασμένο αντρόγυνο της Πομπηίας περνάμε σε μια αγκαλιά που δεν θα κρατήσει στην πραγματικότητα. Το γνωρίζουμε από την πρώτη στιγμή της αναδρομικής αφήγησης και βλέπουμε τις ουλές της κατάληξής του - ο σκηνοθέτης που φώτισε μια γυναίκα καταδικάζεται στο σκοτάδι από έναν θεό τιμωρό. Ωστόσο, μέσω της τέχνης, η ιστορία αναπαρίσταται. Ο θεατής ακούει τα γεγονότα και ο ήρωας Ματέο Μπλάνκο ξυπνάει από τον βαρύ λήθαργο για να ξαναμοντάρει, μέσα στην ταινία, την ταινία που γύρισε με τη μούσα του. Μια ταινία που έμεινε ανολοκλήρωτη, θανάσιμα τραυματισμένη κι αυτή από την τραγική ειρωνεία. Έχει την ευκαιρία να ξαναζήσει τις κοινές στιγμές. Ο Αλμοδόβαρ σχολιάζει, λέγοντας μέσω του Ματέο Μπλάνκο, πως μια ταινία έχει χρέος να μονταριστεί μέχρι τέλους και να προβληθεί. Και για να ολοκληρωθεί, κυριολεκτικά και μεταφορικά πρέπει να χυθεί αίμα, όπως στην περίπτωση της Λένα και του Ματέο, που γαρνίρονται στην πλοκή από έναν επίσημο εραστή που γυρίζει το making of και μια κρυφή αγαπημένη, καθώς και μια σκάλα που παίζει μεγάλο ρόλο στην κρίσιμη σκηνή - απαραίτητα συστατικά ενός πολύσημου μελοδράματος που ανακατεύει το κλασικό Χόλιγουντ, την ευρωπαϊκή παράδοση και τις αλμοδοβαρικές αναφορές και αυτό-αναφορές. Ναι, το στόρι είναι μπλεγμένο και γοητευτικό. Ιδιωματικό και ευφάνταστο, με ένα πλάνο ανάπτυξης που αποτελεί πλέον πατέντα κανονικότητας του σκηνοθέτη. Στα χέρια του, η πειθαρχημένη Κρουθ, άνιση και απρόβλεπτη με άλλους, αποθεώνεται και απογειώνεται με αξιοζήλευτη φλόγα. Και οι Ραγισμένες Αγκαλιές είναι μια cautionary tale ζήλειας, πάθους, τιμωρίας και τέλους, ένα ζαλιστικό déjà vu επιλογών και πεπρωμένου, μια ακόμη ραψωδία του Πέδρο στη σαρωτική δύναμη της μούσας. Υμνώντας με αυτό τον τρόπο την ιδανική στα μάτια του πλάστη γυναίκα, ξορκίζει τον θάνατο της έμπνευσης και ξαναγεννιέται. Αυτό είναι το κόλπο και το κίνητρό του.Θοδωρη Κουτσογιαννοπουλος/Lifo

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Πρόγραμα Προβολών : Χειμώνας - Άνοιξη 2010

Fri, 29 Jan 2010 16:39:00 -0500

Τετάρτη 03/02Ραγισμένες Αγκαλιέςτου Πέδρο Αλμοδοβάρ

Τετάρτη 10/02Κι Αν Σου Κάτσειτου Γούντι Άλλεν

Τετάρτη 24/02Ο Φανταστικος Κοσμος του Δρ.Παρνάσουςτου Τερι Γκιλιαμ
Τεταρτη 03/03Λευκή Κορδέλατου Μικαέλ Χανεκε

Τετάρτη 17/03Προφητηςτου Ζακ Οντιάρ
Τετάρτη 14/04Καπιταλισμός : Μια Ιστορια Αγαπηςτου Μαικλ Μούρ

Τετάρτη 21/04Μονακριβητου Λι Ντάνιελς

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 27 Ιανουαρίου : Κυνόδοντας

Fri, 22 Jan 2010 19:16:00 -0500

Την Τετάρτη 27 Ιανουαρίου στις 7:30 μ.μ. στο πλαίσιο της κινηματογραφικής λέσχης ‘Στιγμές της Πόλης’ θα προβληθεί η πολυβραβευμένη και πολυσυζητημένη ταινία:

Ο ΚΥΝΟΔΟΝΤΑΣ / DOGTOOTH
του Γιώργου Λάνθιμου.
με τους Χρήστος Στέργιογλου, Μισέλ Βάλεϊ, Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής, Μαίρη Τσώνη, Άννα Καλαϊτζίδου

Υπόθεση: Ο πατέρας, η μητέρα και τα τρία τους παιδιά ζουν σε μια μονοκατοικία έξω από την πόλη. Γύρω από το σπίτι υπάρχει ένας ψηλός φράχτης. Τα παιδιά δεν έχουν φύγει ποτέ από το σπίτι. Διαπαιδαγωγούνται, ψυχαγωγούνται, βαριούνται και αθλούνται έτσι όπως οι γονείς τους πιστεύουν ότι θα έπρεπε, χωρίς κανένα εξωτερικό ερέθισμα. Τα παιδιά επίσης πιστεύουν ότι τα αεροπλάνα που πετάνε πάνω από το σπίτι είναι παιχνίδια και ότι τα ζόμπι είναι μικρά κίτρινα λουλούδια. Ο μόνος άνθρωπος που μπαίνει μέσα στο σπίτι είναι η Χριστίνα, η οποία δουλέυει σαν φρουρός security στο εργοστάσιο του πατέρα. Ο πατέρας κανονίζει τις επισκέψεις της στο σπίτι με σκοπό να κατευνάζει τις σεξουαλικές ορμές του γιού. Όλη η οικογένεια, και ιδιαίτερα η μεγάλη κόρη, λατρεύει την Χριστίνα. Μια μέρα η Χριστίνα κάνει δώρο στην μεγάλη κόρη μια στέκα για τα μαλλιά ζητώντας της κάτι άλλο σε αντάλλαγμα.

Βραβεία & Συμμετοχες σε Φεστιβαλ : Ο Κυνόδοντας, ξεκίνησε τη διεθνή του καριέρα από το πρόσφατο Φεστιβάλ Καννών στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα, στο οποίο απέσπασε το Α΄ Βραβείο και το Βραβείο Νεότητας. Στο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Σεράγεβο, ο Κυνόδοντας πήρε το Β΄ βραβείο της Κριτικής Επιτροπής και το Α’ βραβείο γυναικείας ερμηνείας που μοιράστηκαν οι δύο πρωταγωνίστριες της ταινίας, Αγγελική Παπούλια και Μαίρη Τσώνη. Στο 38ο Φεστιβάλ Νέου Κινηματογράφου του Μόντρεαλ που έγινε από τις 7 έως τις 18 Οκτωβρίου απέσπασε το Α’ βραβείο Louve d’ Or. Στο Διεθνές Φεστιβάλ Φανταστικού Κινηματογράφου SITGES της Καταλονίας κέρδισε το Bραβείο Καλύτερης Ταινίας του διαγωνιστικού τμήματος της Επιτροπής Νέων (Best Motion Picture Fantastic - Young Jury Award) και το Βραβείο Citizen Kane για τον καλύτερο Νέο Σκηνοθέτη (Citizen Kane Award for best New Director). Επίσης προβλήθηκε στα κινηματογραφικά φεστιβάλ της Βαρσοβίας και του Λονδίνου.

Κριτικές :
«Μαμά, βρήκα δύο ζόμπι μικρά. Να στα φέρω;», ρωτάει η κόρη, βλέποντας στον κήπο της έπαυλης δύο κίτρινα λουλούδια. Θαυμάζει μια καραμπίνα (πολύ όμορφο λευκό πουλί) και στο οικογενειακό τραπέζι ζητάει το τηλέφωνο (δηλαδή το αλατοπίπερο). Ο πατέρας μπαίνει με ψαροτούφεκο στην πισίνα για να πιάσει τα ψάρια, τα οποία τοποθέτησε πριν από λίγο. Τα τρία παιδιά (δύο κορίτσια, ένα αγόρι) νομίζουν ότι τα αεροπλάνα είναι παιχνίδια που θα προσγειωθούν στην αυλή τους.

Η πενταμελής οικογένεια του «Κυνόδοντα» έχει μια «ξεχωριστή» εικόνα του κόσμου. Για την ακρίβεια, τα παιδιά δεν έχουν καμία. Ζουν σε συνθήκες ενός «πειράματος» το οποίο έχουν αποφασίσει οι γονείς τους γι' αυτά. Η βιολογική ηλικία τους πρέπει να είναι γύρω στα 25, αλλά ο χρόνος είναι κι αυτός μια ειδική, ακραία, συνθήκη. Δεν έχουν διαβεί ποτέ τον φράχτη που περιβάλλει την εύπορη μονοκατοικία τους, οι λέξεις αποκτούν το περιεχόμενο που αποφασίζει η μαμά, η σεξουαλικότητα είναι μια παρόρμηση που αντιμετωπίζεται «κλινικά», η πλήξη μιας τετραγωνισμένης, περίκλειστης ζωής θα οδηγήσει στην ακατανίκητη έλξη να ανακαλύψουν τι βρίσκεται πίσω από τον φράχτη. Βασικός κανόνας: ένα παιδί είναι έτοιμο να φύγει από το σπίτι όταν πέσει ο δεξιός ή ο αριστερός κυνόδοντας.

Ο Γιώργος Λάνθιμος απλώνει στον καμβά την ελληνική οικογένεια σαν πίνακα του Φράνσις Μπέικον. Ωμό, παραμορφωτικό, σε χώρο ελλειπτικό και ακαθόριστο. Οι ακρωτηριασμοί είναι ψυχικοί, η αγωνία και η απελπισία, το αδιέξοδο και το άγχος προκύπτουν από την απόλυτη καθήλωση. Δεν υπάρχει εξέλιξη. Ο νεαρός σκηνοθέτης, στη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του, αιφνιδιάζει. Η ωριμότητα, η πυκνότητα, η πειθαρχία με την οποία δουλεύει ένα θέμα που κινείται στην κόψη του ξυραφιού. Το αποτέλεσμα: μία από τις καλύτερες ελληνικές ταινίες της δεκαετίας. Φέρει το στίγμα και την ανησυχία ενός δημιουργού που δοκιμάζει τις αντοχές ενός συστήματος απόλυτου εγκλεισμού, μέσα από ένα γκροτέσκο κώδικα. Οικονομία μέσων, καμία φλυαρία, ο στόχος δεν χάνεται ποτέ. Η ρήξη - ενηλικίωση, ο ξένος που παραβιάζει τις «αρχές», η αβεβαιότητα που οδηγεί στη γνώση. Ολα χωρούν με κοφτές, αδρές πινελιές, σ' ένα σύνολο ενορχηστρωμένο με απόλυτη ακρίβεια. Ερμηνείες που εντυπωσιάζουν με την αμεσότητα και πληρότητά τους.ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Κυνόδοντας [5/5]
Ένας πατέρας. Μια μητέρα. Τρία παιδιά. Κι ένας ψηλός φράχτης.Ξέχνα την έννοια της σύνοψης για ένα έργο. Ξέχνα το χώρο και το χρόνο. Ξέχνα τη μητρική σου γλώσσα. Ξέχνα όσα συμβαίνουν γύρω σου ή έξω από τέσσερις τοίχους. Κράτα την ανάμνηση του πρότυπου επιμόρφωσης για κάθε ρόλο μας σε τούτη την κοινωνία. Λέγεται οικογένεια. Είναι το μοναδικό πράγμα που ισχύει και στον κόσμο του «Κυνόδοντα».Δε χρειάζεται να περάσει αρκετή ώρα για ν’ αφοσιωθείς σ’ αυτό τον καινούριο κόσμο. Τα πράγματα, αρχικά, δείχνουν ευχάριστα. Τα παιδιά ψυχαγωγούνται ή αθλούνται διαρκώς, η κάθε νέα λέξη που μαθαίνουν για να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους έχει μια εντελώς λάθος επεξήγηση (η οποία ηθελημένα προκαλεί το γέλιο του θεατή), ο γιος έχει το δικό του σεξουαλικό παιχνίδι στο πρόσωπο της Χριστίνας, που δουλεύει security στο εργοστάσιο του πατέρα, ενώ οι δύο αδελφές του εντρυφούν σε διάφορες μορφές τρυφερού... γλειψίματος. Είναι, δηλαδή, προφανές πως κάτι δεν πάει καλά μ’ αυτή την οικογένεια. Καθώς αποκαλύπτονται όλο και περισσότερες αρχές που αφορούν σε συμπεριφορές και συνύπαρξη αποκλειστικά και μόνο εντός της οικίας της, εγκαταλείπουμε τις όποιες προβλέψιμες συγκρίσεις μ’ ένα μπουνιουελικό, σουρεαλιστικό σύμπαν που αστειεύεται στην παραμικρή έμφαση αλληγορίας και αφηνόμαστε στο παρθένο μονοπάτι της κινηματογραφικής εμπειρίας που πλάθει ο Γιώργος Λάνθιμος, αναζητώντας κατά διαστήματα μια συγγένεια με την κοινή λογική, το ανθρώπινα βιωμένο και τα όποια κοινωνικά στερεότυπα. Ανάλογα με την επαφή που θα έχετε με όλα αυτά, έτσι και θα αποκωδικοποιήσετε τον «Κυνόδοντα».Κανείς δε σκοπεύει να εξουδετερώσει το υποκειμενικό σε τούτο το φιλμ. Οι προοπτικές απλώνονται προς κάθε κατεύθυνση. Ο «Κυνόδοντας» μπορεί να είναι ένα κλινικά ψυχρό έργο για τη φρίκη του θεσμού της οικογένειας, που δεν τολμά ν’ ακουμπήσει το θέμα του με ρεαλιστικό τρόπο για να μην επιτρέψει την ταύτιση, να μην ανοίξει τα δικά σου τραύματα «ιδρυματισμού» από το παρελθόν του εγκλεισμού σου εκεί. Μπορεί να εκφράζει την άρνηση απέναντι στη διαιώνιση των ευθυνών και ρόλων ενός οικογενειάρχη on the making, ο οποίος επιλέγει την οδό ενός ψυχαναγκαστικού θρίλερ. Μπορεί να είναι ένα οριακά μελλοντολογικό σχόλιο πάνω στη φυγή και την απομόνωση από οτιδήποτε κι αν ήταν αυτό που πρώτα δημιουργήσαμε και εξαπλώσαμε σαν τέρας κι ύστερα κρυφτήκαμε μακριά του, σα μοναδική επιλογή σωτηρίας και ασφάλειας. Μπορεί να είναι μια νοσηρή φαντασία, πέρα από το ευκόλως εννοούμενο και ορατό, όπου κανείς δεν είναι μέλος μιας πραγματικής οικογένειας και οι υποτιθέμενοι γονείς απάγουν και μεγαλώνουν υπό τους δικούς τους νόμους και ψυχώσεις αυτιστικά όντα που στα δικά μας μάτια μοιάζουν με εικοσάχρονα, μα, στην πραγματικότητα, πρόκειται για ανήλικα παιδιά. Μπορεί να είναι ένα βουνό από σενάρια πιθανοτήτων, τόσο ανοιχτά όσο και το φινάλε του, που θέλει να σου κλείσει το μάτι με αισιοδοξία ή να τραβήξει από τα ρουθούνια σου όσο οξυγόνο έχεις για να παραμείνεις στη ζωή.Όπως κι αν «τη δεις», η ταινία του Γιώργου Λάνθιμου βρίσκει συχνότερα τα σύνορά της με το χώρο του φανταστικού, με ήρωες δίχως ονόματα, χθες, αύριο, τόπο και χρόνο, που με τη μορφή ανθρώπου και σε ρόλους γονέων και παιδιών ξέμειναν σε μια ιδανικά περιφραγμένη no man’s land, έξω από την οποία είσαι έρμαιο φρικτότερων κακών, όπως τα λυσσαλέα νύχια και δόντια του ανθρωποφάγου είδους της... γάτας! Προσωπικά, δε θέλω να πιστέψω σε τίποτε... κανονικό. Απλά, την κάθε φορά που θα παρακολουθώ ξανά τον «Κυνόδοντα», θα επιδιώκω ένα ολοκληρωτικό disconnect με το εγώ κι όσα εκείνο κουβαλάει, μεγαλώνοντας μαζί μ’ αυτή την οικογένεια, σαν δυσλειτουργικό μέλος της κοινωνίας της μεγάλης οθόνης.Πέρα από την εξαιρετική πρωτοτυπία και τα ευρήματα του σεναρίου που υπογράφει ο Λάνθιμος μαζί με τον Ευθύμη Φιλίππου, τις γεωμετρικές συμφωνίες και τις late seventies αισθητικές εμμονές του σκηνοθέτη, τις καλοκουρδισμένες, σχεδόν στεγνές από συναίσθημα ερμηνείες από το σύνολο του καστ, μια παράξενα εκτυφλωτική γύμνια στο φως και τα χρώματα του Θύμιου Μπακατάκη (respect!) και τη σοφή μη χρήση score επικάλυψης, ο «Κυνόδοντας», ουσιαστικά, είναι αυτό που θα βρεις μέσα στο κεφάλι σου. Είναι αυτό που θα αναπνεύσει, θα σε απελευθερώσει ή θ’ απλώσει μέσα σου τη μαυρίλα ενός καρκίνου που θα σε κάνει να εύχεσαι να φύγεις όσο το δυνατόν γρηγορότερα από τούτη τη ζωή. Μαζί, όμως, είναι και η καλύτερη ελληνική ταινία των τελευταίων είκοσι χρόνων. Που μπορεί ν’ αντέξει ακόμη και χωρίς την ταυτότητά της. Γιατί είναι ΣΙΝΕΜΑCINEMAD

Μια σατιρική αλληγορία βιβλικών διαστάσεων και μεγάλης ακρίβειας με θέμα τη μεθοδευμένη καταπίεση του ενστίκτου και της σεξουαλικότητας από τον Γιώργο Λάνθιμο, ο οποίος ξεσκίζει τον παραστρατημένο θεσμό της οικογένειας με το σταθερό χέρι ενός αισθητικού χειρουργού. Κι αν η κάμερα είναι στυλό, τότε ο ενοχλητικός, τολμηρός, σκοτεινά χιουμοριστικός Κυνόδοντας είναι μια ταινία με υπογραφή και ονοματεπώνυμο και γράφει τη δική της ιστορία στο σύγχρονο ελληνικό σινεμά.LIFO

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 13 Ιανουαρίου

Sun, 10 Jan 2010 22:03:00 -0500

Την Τετάρτη 13 Ιανουαρίου στις 7:30 μ.μ. στο πλαίσιο της κινηματογραφικής λέσχης ‘Στιγμές της Πόλης’ θα προβληθεί η ταινία:

ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΠΟΥ ΚΟΙΤΟΥΝ ΕΠΙΜΟΝΑ ΚΑΤΣΙΚΕΣ

Προβολές: Μόνο μια προβολή στις 7.30 μ.μ.
Σκηνοθεσία: Γκραντ Χέσλοβ.
Πρωταγωνιστούν: Τζορτζ Κλούνεϊ, Κέβιν Σπέϊσι, Τζεφ Μπρίτζες, Γιούαν Μακ Γκρέγκορ.
Διάρκεια: 93 λεπτά.

Κριτικές για την ταινία :

Σατιρική, μαύρη κωμωδία, σχόλιο πάνω στον πόλεμο του Ιράκ σχετικά με μια περίεργη Ειδική Μονάδα Στρατού, που αντιμετωπίζει τον εχθρό χρησιμοποιώντας μεταφυσικές δυνάμεις. Απολαυστικές όλες οι ερμηνείες. Στην αμερικανική παρουσία στο Ιράκ αλλά και το μιλιταρισμό στρέφει τα πυρά της αυτή η μαύρη κωμωδία, πρώτη στροφή στη σκηνοθεσία του γνωστού ηθοποιού-σεναριογράφου-παραγωγού (έγραψε και το σενάριο του «Καληνύχτα και καλή τύχη») Γκραντ Χέσλοβ. Εμπνευσμένη από το αποκαλυπτικό βιβλίο-έρευνα του Τζον Ρόνσον γύρω από τα διάφορα πειράματα τμήματος του αμερικανικού στρατού για την απόκτηση μεταφυσικών δυνάμεων (ανάμεσά τους και την ικανότητα να σκοτώνουν κατσίκες μόνο με το...βλέμμα), η ταινία αφηγείται την αλλόκοτη ιστορία γύρω από μια μυστική στρατιωτική μονάδα, το Στρατό της Νέας Γης, ένα είδος «Πολεμιστών Μοναχών», που, χρησιμοποιώντας «το πνεύμα των Τζεντάι», όπως λέει ο εμπνευστής τους Μπιλ Ντζάνγκο (Τζεφ Μπρίζες), αντιμετωπίζουν τον εχθρό με μεταφυσικές δυνάμεις καταφέρνοντας να διεισδύσουν στο μυαλό του και ακόμη, αν χρειάζεται, να τον σκοτώσουν.
Την ανακάλυψη της Μονάδας αυτής κάνει ο δημοσιογράφος Μπομπ Γουίλτον (Γιούαν ΜακΓκρέγκορ), όταν στο ταξίδι του στο Ιράκ για να καλύψει τον πόλεμο, συναντά τον Λιν Κάσιντι (Τζορτζ Κλούνι), έναν από τα μέλη της. Ολα βέβαια τα παράλογα και σουρεαλιστικά που συμβαίνουν, διακωμωδούν τις έρευνες της αμερικανικής κυβέρνησης για να μπορέσει να χρησιμοποιήσει τις μεταφυσικές ικανότητες, και όχι μόνο, για την καταπολέμηση του εχθρού. Ο σκηνοθέτης έφτιαξε μια ταινία, αντίστοιχη κάπως με εκείνο που έκανε πριν από περίπου 40 χρόνια για τον πόλεμο του Βιετνάμ ο Ρόμπερτ Ολτμαν, στην ταινία του, «Μ.Α.S.Η.», διανθίζοντας την ιστορία του με άφθονα απολαυστικά επεισόδια που τονίζουν τον παραλογισμό του εγχειρήματος.
Ανάμεσα στις πιο «τρελές», απολαυστικές σκηνές, αναφέρω εκείνη με έναν γυμνό στρατιώτη-πειραματόζωο να τρέχει στην αυλή όπου έχει παραταχθεί ένα τάγμα και να πυροβολεί αδιάκριτα προκαλώντας τον τρόμο, ή εκείνη στο θαυμάσιο φινάλε, με τα μέλη της Μονάδας, «φτιαγμένα» από το LSD, που ο Ντζάνγκο βάζει στο νερό που πίνουν, να αρχίζουν να χορεύουν και να κάνουν διάφορα τρελά, ενώ ο Ντζάνγκο με τον Κάσιντι και τον Γουίλτον απελευθερώνουν τις κατσίκες-πειραματόζωα και τους Ιρακινούς αιχμαλώτους. Ο Χέσλοβ σκηνοθετεί με γνώση, μεταπηδώντας με άνεση ανάμεσα στο παρόν και στο παρελθόν, καταφέρνοντας να δημιουργήσει το σωστό ρυθμό. Στην όλη επιτυχία της ταινίας συμβάλλουν και οι εξαιρετικές ερμηνείες όλων των ηθοποιών, με επικεφαλής τον Τζορτζ Κλούνι, απολαυστικό σ' έναν ρόλο που συνδυάζει το συναίσθημα με το παράλογο, και που δείχνει, κάθε φορά, την ολοένα μεγαλύτερη γκάμα ερμηνείας του.Ν.Φ.Μικελίδης/Ελευθεροτυπία

Μερικές ταινίες έχουν τόσο εξωφρενικές ιστορίες που σκέφτεται κανείς ότι οι σεναριογράφοι ίσως το έχουν παρακάνει. Θα μπορούσε ίσως να το σκεφτεί και για το «Οι άντρες που κοιτούν επίμονα κατσίκες», αν η ιστορία δεν βασιζόταν πράγματι σε αληθινά γεγονότα και σε έγκυρες και αξιόπιστες πηγές.
Το σενάριο έχει γραφτεί πάνω σε ένα βιβλίο, το οποίο συνόδευε ένα ντοκιμαντέρ του βρετανικού Channel 4 με τον τίτλο «Τρελοί κοσμοκράτορες».Το ντοκιμαντέρ κατέγραφε τις πιο αλλοπρόσαλλες ιδέες του αμερικανικού στρατού για τη μεγαλύτερη δυνατή επιχειρησιακή επιτυχία. Μία απ' αυτές ήταν οι στρατιώτες με ψυχικές δυνάμεις.«Τζεντάι», σαν τους πολεμιστές του «Πολέμου των άστρων», τους αποκαλεί ένας απ' αυτούς στην ταινία, ο Λιν, τον οποίο παίζει ο Τζορτζ Κλούνεϊ, με όλο το πρωταγωνιστικό του χάρισμα και τη γοητευτική του παρουσία. Τζεντάι, που έχοντας αναπτυχθεί μέσα σε ένα new age χίπικο κλίμα, προσπαθούσαν να περάσουν από τοίχους, να αφοπλίσουν με τη σκέψη τους αντιπάλους και, στη χειρότερη περίπτωση, να εφαρμόσουν τη φονική εκδοχή των ψυχικών τους δυνάμεων, σκοτώνοντας κατσίκες με τη δύναμη του μυαλού. Ο Λιν γνωρίζεται κατά τον πόλεμο του Κόλπου με τον Μπομπ, δημοσιογράφο μιας μικρής εφημερίδας, που αναζητεί δυνατές συγκινήσεις, ενώ βρίσκεται καθηλωμένος στο Κουβέιτ.
Η απίστευτη ιστορία του Λιν επιβεβαιώνεται καθώς οι δυο τους ταξιδεύουν στον Ιράκ, πέφτουν θύματα απαγωγής, αποδρούν, χάνονται στην έρημο και συναντιούνται με τα άλλα μέλη της μυστικής ομάδας. Μόνο που τα πράγματα είναι πια λίγο διαφορετικά και λιγότερο αθώα.Η αφήγηση διακόπτεται συνεχώς από φλας μπακ, στα οποία ξετυλίγεται η ιστορία της ομάδας με διασκεδαστικά επεισόδια. Ο Γκραντ Χέσλοβ, μόνιμος συνεργάτης του Τζορτζ Κλούνεϊ, έχει γυρίσει τους «Αντρες που κοιτούν επίμονα κατσίκες» σαν πολεμική σάτιρα στα όρια της παρωδίας, θυμίζοντας τους «Τρεις ήρωες» (και αυτό με πρωταγωνιστή τον Κλούνεϊ), αλλά και το «SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα». Το μόνο ουσιαστικό πρόβλημα της ταινίας είναι ότι ο Χέσλοβ γνωρίζει ότι το υλικό του είναι έξυπνο και αστείο και αντί να το αφήσει να αιφνιδιάσει τον θεατή, το τονίζει λίγο περισσότερο, αποδυναμώνοντας την αποτελεσματικότητα του αστείου σε κάποιες σκηνές.
Παρ' όλα αυτά, πρόκειται για μια επιτυχημένη σάτιρα, την οποία στηρίζει το εξαιρετικό καστ, ακόμη και στις πιο αδύναμες στιγμές της. Τόσο ο Κλούνεϊ όσο ο Τζεφ Μπρίτζες και ο Κέβιν Σπέισι παίζουν στα δάχτυλα τους κώδικες της κωμωδίας, ενώ μαζί τους ο Γιούαν Μακ Γκρέγκορ είναι πολύ καλός, παίζοντας ανάμεσα στην έκπληξη, την απορία και το θαυμασμό.Παναγιώτης Παναγόπουλος/Καθημερινή

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου : Φεγγάρι

Sat, 12 Dec 2009 19:49:00 -0500

Moon (2009)

Σκηνοθεσία: Duncan Jones
Σενάριο: Duncan Jones, Nathan Parker
Παίζουν: Sam Rockwell, Sam Rockwell, Kevin Spacey (φωνή)

Μοναδικός εργάτης σταθμού εξόρυξης επαναστατικού καυσίμου, στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, ανακαλύπτει ότι τελικά δεν είναι τόσο μόνος.

Φορώντας τις αναφορές του στο μανίκι του, όπως λέει κι ο ίδιος, ο Duncan Jones στήνει με μαγευτική μεθοδικότητα, σμιλευμένο οπτικό στυλ και διακριτική εγκεφαλικότητα, ένα θρίλερ επιστημονικής φαντασίας, που είναι περισσότερο από ψυχολογικό, ή οτιδήποτε άλλο φτηνότερα τρομαχτικό, ένα θρίλερ που τρομάζει κυρίως καταφέρνοντας να είναι υπαρξιακό. Δεν υπάρχουν πολλά που να μπορείς να πεις για το σενάριο χωρίς να στερήσεις απ’ την γοητεία που παρέχει με τις, μικρές αλλά απολαυστικές, ανατροπές κι αναδιαρθρώσεις του, τόσο στην ίδια τη δομή του, όσο και στα στοιχεία που δανείζεται από άλλες πηγές, αλλά δεν είναι κανένα μυστικό, η γοητευτική του λεπτοδουλεμένη κομψότητα, η φινέτσα με την οποία καταφέρνει, ανάλαφρο σα μπαλαρίνα, να κάνει φιγούρες διανοητικής διαύγειας, απαλλαγμένο από κάθε ίχνος αυταρέσκειας κι αφοσιωμένο στις τραυματικές αγωνίες που προσπαθεί να μαγέψει για να ξεγυμνώσει. Παγιδευμένος ανάμεσα στο Solyaris (1972) και την Οδύσσεια του Διαστήματος (1968), ο Sam Rockwell, παίζοντας παραπάνω από μία, απόλυτα πλήρη, αυτάρκη και ολοκληρωμένη εκδοχή του ίδιου χαρακτήρα, δίνει μια στοιχειωτική ερμηνεία, παίρνει ένα concept που μέχρι τώρα έχεις δει μόνο καρικατουρίστικα να ενσαρκώνεται, σε διαφόρων εποχών κωμωδίες, και το μετατρέπει σε μια διχοτόμηση υπαρξιακή, τόσο έντονη που είναι σχεδόν χειροπιαστή. Έχοντας την απόλυτη εμπιστοσύνη του σκηνοθέτη και την επικοινωνία που έρχεται μαζί, ξεδιπλώνει με απίθανη ευστοχία και οικονομία, το εξωπραγματικό βάθος του ταλέντου του. Σχεδόν αόρατα, αλλά εκτυφλωτικά καίρια, υπογραμμίζει το πώς είναι δυνατόνένας άνθρωπος να είναι ο ίδιος κι αλλιώτικος μαζί, τσακισμένος απ’ το χρόνο και γεμάτος ορμή την ίδια στιγμή, προγραμματισμένος μεν, αλλά και ενστικτωδώς προικισμένος συνάμα, να μην εγκαταλείπει στιγμή, το στοιχειώδες χαρακτηριστικό που κάνει την ανθρωπότητα δυναμική: την αποφασιστικότητα να μείνει ζωντανή.

Ανοίγοντας τεράστιες ορέξεις για το μέλλον, ο Jones με την απόλυτα δικαιολογημένη του αφοσίωση στον Rockwell, παραδίδει μια από τις καλύτερες ταινίες επιστημονικής φαντασίας που θα βρεις, ξεκινώντας απ’ το σήμερα και πηγαίνοντας προς τα πίσω, όλο το δρόμο μέχρι τα ‘70s και τους μονόλιθους που την ενέπνευσαν.

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή 2 Δεκεμβρίου 2009 : Ο Χρόνος Που Απομένει

Wed, 25 Nov 2009 20:53:00 -0500

THE TIME THAT REMAINS / LE TEMPS QU’ IL RESTE -ΜΕΓ. ΒΡΕΤΤΑΝΙΑ, ΙΤΑΛΙΑ, ΒΕΛΓΙΟ, ΓΑΛΛΙΑ-2009- 109′

Σκηνοθεσία: Elia Suleiman

Ηθοποιοί: Ali Suliman, Elia Suleiman, Saleh Bakri, Avi Kleinberger, Menashe Noy

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΗΣ “ΕΒΔΟΜΗΣ ΤΕΧΝΗΣ” ΓΙΑ ΤΟ 62ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΩΝ ΚΑΝΝΩΝ:

Η ταινία ξεκινά με τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ, το 1948, με τον Σουλεϊμάν να ακολουθεί την πορεία των γονιών του, σε μια υπό ισραηλινή κατοχή Ναζαρέτ, όπου αρχίζει η καταπίεση των Παλαιστινίων κατοίκων της πόλης, ο κατ’ οίκον περιορισμός, το πλιάτσικο καθώς και τα βασανιστήρια (συχνά μέχρι θανάτου).

Για να συνεχίσει με τις σημαδιακές περιόδους 1970 και 1982 και να φτάσει ως τις μέρες μας.

Ο Σουλεϊμάν στήνει σκηνές όπου ξεχωρίζουν η έμπνευση, συχνά και το χιούμορ: ένας Αραβας αγωνιστής από το Ιράκ που τρέχει πάνω κάτω χωρίς να είναι σίγουρος για την πορεία του, οι σκηνές του πλιάτσικου, ένα τανκ που σταματά κάθε βράδυ για να ελέγξει δυο Παλαιστίνιους που ψαρεύουν μακριά από τη Ναζαρέτ, καθώς και οι σκηνές στο σπίτι, γύρω από το τραπέζι, με την οικογένεια ν’ αντιμετωπίζει τα διάφορα οικογενειακά αλλά και πολιτικά προβλήματα.

Με τον Σουλεϊμάν, να ερμηνεύει τον εαυτό του, με ένα σοβαρό, ανέκφραστο πρόσωπο (που φέρνει στο νου τον Μπάστερ Κίτον αλλά και τον Ζακ Τατί), υποβάλλοντας πως τίποτα δυστυχώς δεν έχει αλλάξει και πως «ο χρόνος που απομένει» μοιάζει, δυστυχώς, πολύ μ’ εκείνο του 1948, όταν δηλαδή η κατοχή και η καταπίεση ήταν στην ημερήσια διάταξη.

Ανταπόκριση από τις Κάννες για την ΑthensVoice: Γιώργος Κρασσακόπουλος - 22.05.2009:

Ο Παλαιστίνιος Ελία Σουλεϊμάν, έφερε χαμόγελα αλλά και δάκρυα στα μάτια πολλών με το The Time That Remains. Μια βαθιά προσωπική ιστορία, εμπνευσμένη από τα ημερολόγια του πατέρα του που πολέμησε στην αντίσταση εναντίων των ισραηλινών, στα γράμματα της μητέρας του σε συγγενείς και φίλους από την ζωή τους στην Ναζαρέτ όπου παρέμειναν μετά την κατοχή, καθώς και στις εμπειρίες του ίδιου του σκηνοθέτη. Βαθιά πολιτική αλλά μέσα από ένα ιδιαίτερο εσωτερικό φίλτρο, διανθισμένη από το γνώριμο χιούμορ του που θυμίζει κλασσικές στιγμές του βωβού σινεμά, μπλέκοντας την ελαφρότητα με το τραγικό και χτίζοντας στο τέλος αληθινά συγκινητικές σκηνές σε μια σεκάνς που περιγράφει την επιστροφή του στο πατρικό του σπίτι και την συνάντησή του με την μητέρα του, η ταινία μπορεί να μην θέτει ιδιαίτερα υψηλούς στόχους, αλλά αναμφίβολα είναι μια από τις καλύτερες που είδαμε μέχρι τώρα.

Ιστοσελίδα: [www.letempsquilreste-lefilm.com]

ΤΟ TRAILER ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΕΛΙΑ ΣΟΥΛΕΙΜΑΝ

Ελευθεροτυπία, Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2009
Το χιούμορ βοηθά σ’ όλα τα γκέτο, από τη Ναζαρέτ μέχρι το Χάρλεμ
Του ΝΙΝΟΥ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗ
Δεν περιμένεις από Παλαιστίνιο σκηνοθέτη να κάνει κωμωδία. Κι όμως, ο αναγνωρισμένος πια διεθνώς Ελία Σουλεϊμάν, στην ταινία του «Ο χρόνος που απομένει», καταγράφει την απάνθρωπη μεταχείριση 1,5 εκατομμυρίου συμπατριωτών του από το Ισραήλ σε… στιλ βωβού κινηματογράφου και Μπάστερ Κίτον.
Στην ημι-αυτοβιογραφική ταινία του «Ο χρόνος που απομένει», εμπνευσμένη από τα ημερολόγια του πατέρα του, ο Παλαιστίνιος σκηνοθέτης Ελία Σουλεϊμάν («Θεϊκή παρέμβαση») παρακολουθεί την ιστορία και την καταπιεστική πολιτική του Ισραήλ, από το 1948 μέχρι τις μέρες μας, καταγράφοντας την απάνθρωπη μεταχείριση ενάμισι εκατομμυρίου Παλαιστινίων. Με σκηνές απλές, διανθισμένες συχνά μ’ ένα καταλυτικό χιούμορ, φέρνει στο νου τις κωμωδίες του βωβού κινηματογράφου. Ο ίδιος ο Σουλεϊμάν ερμηνεύει τον εαυτό του, μ’ ένα σοβαρό, κάπως θλιμμένο πρόσωπο, θυμίζοντας τον Μπάστερ Κίτον. Συνάντησα πρόσφατα τον 48χρονο, γεννημένο στη Ναζαρέτ, σκηνοθέτη, άνθρωπο ιδιαίτερα φιλικό, αν και με το ίδιο σοβαρό πρόσωπο όπως και στις ταινίες του. Μου μίλησε όχι μόνο για την ταινία του αλλά και για την πολιτική κατάσταση σήμερα στην Παλαιστίνη, τον Προυστ, τον Ομπάμα και τη Νέα Υόρκη, όπου ζει τα τελευταία χρόνια.Σε εμπνέει η βουβή κωμωδία ή οι κωμικοί που στηρίζονται σε οπτικά γκαγκ, όπως ο Μπάστερ Κίτον ή στον ομιλούντα ο Ζακ Τατί;

«Είναι μια ερώτηση που μου κάνουν πολλοί, αλλά πρέπει να σου εκμυστηρευτώ ότι, δυστυχώς, δεν είχα δει ταινίες ούτε του ενός ούτε του άλλου. Είδα ταινίες του Κίτον και του Τατί αφότου γύρισα τις ταινίες μου, γιατί όλοι μου έλεγαν ότι οι ταινίες μας μοιάζουν. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια όπου κυριαρχούσε πάντα το χιούμορ. Και δεν είμαι ο μοναδικός χιουμορίστας στην οικογένεια, τα αδέρφια μου είναι περισσότερο αστεία από μένα. Το χιούμορ είναι κάτι που είτε το έχεις είτε δεν το έχεις».

Αυτές οι σιωπές, όμως, των ταινιών σου δεν έχουν να κάνουν γενικά με τη βουβή κωμωδία;

«Οχι, γιατί δεν ήμουν ποτέ σινεφίλ. Δεν σπούδασα καθόλου κινηματογράφο, δεν παρακολούθησα βουβές ταινίες. Μπορώ να πω ότι ίσως έχω εμπνευστεί περισσότερο από ορισμένους συγγραφείς, που το χιούμορ δεν ήταν το κύριο στοιχείο στο έργο τους, παρά από σκηνοθέτες. Δεν θα έλεγα πως ο Πρίμο Λέβι είναι χιουμορίστας συγγραφέας, αλλά αυτός με έχει εμπνεύσει πολύ. Οπως και ο Καρλ Κράους και ο Γουόλτερ Μπέντζαμιν. Και δεν είναι άνθρωποι με χιούμορ. Δεν διάβαζα ούτε παρακολουθούσα καρτούν ή animation. Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποια πηγή στην οποία ανατρέχει κανείς. Κάτι στον χαρακτήρα σου δημιουργεί το χιούμορ ή οτιδήποτε άλλο».

Τι το χιουμοριστικό βρίσκεις στον Πρίμο Λέβι;

«Δεν είναι το χιούμορ που με τραβάει σ’ αυτόν, παρ’ όλο που ίσως να έχει και κάποιο χιούμορ. Αυτό που με τράβηξε στο έργο του είναι η τρυφερότητα που υπάρχει σε μια πρότασή του και είναι αρκετή για να σε “κρατήσει” μια ολόκληρη μέρα. Μερικές φορές παίρνω ένα βιβλίο του και διαβάζω μερικές προτάσεις και μου φτάνει. Είναι όπως ο αέρας που αναπνέεις. Ιδιαίτερα όταν είσαι στρεσαρισμένος. Σου προσφέρει ηρεμία και παρηγοριά. Προέρχομαι από μια απλή, μικρομεσαία οικογένεια που μου πρόσφερε την τρυφερότητα αλλά και τη δύναμη να ανταποκρίνομαι στις διάφορες προκλήσεις της ζωής».

Τι σε έκανε να στραφείς στον κινηματογράφο;

«Ενα ψέμα. Στο σχολείο ήμουν περιθωριακός. Το εγκατέλειψα όταν ήμουν 15 χρόνων. Υπήρχε πάντα το ερώτημα “Τι θα κάνεις μετά;”. Κι έτσι, για ψέματα, τους είπα ότι θ’ ασχοληθώ με τον κινηματογράφο. Για να γλιτώσω. Υπήρχε βέβαια σ’ αυτό και κάποια αλήθεια. Είχα πάντα μια ροπή προς την αφήγηση ιστοριών. Προφορικά, βέβαια. Αλλά εξιστορώντας τες, αισθανόμουν πως άρεσαν οι ιστορίες που εφεύρισκα. Μπορούσα να αφηγηθώ την ίδια ιστορία σε διάφορες εκδοχές. Αυτό μου πρόσφερε κάποια ασφάλεια. Δεν ήξερα, όμως, τι θα πει κινηματογράφος μέχρι που έγινα 25 περίπου χρόνων. Οι μόνες ταινίες που θυμάμαι ότι έβλεπα ήταν βασικά μέτριες, μισο-εμπορικές, μισο-φιλελεύθερες».

Πώς αισθάνεσαι να παίζεις ο ίδιος κατά κάποιο τρόπο τον χαρακτήρα σου;

«Μεγάλη ικανοποίηση. Δεν είναι πάντα, βέβαια, η ίδια. Οταν σκηνοθετείς, και γράφεις και το σενάριο, και παίζεις ο ίδιος, και είσαι και παραγωγός, ε, αυτό ασκεί μεγάλη πίεση και χρειάζεται να είσαι πολύ δυνατός. Και ξέρεις, ο τρόπος που παίζω, να μην υπάρχει, δηλαδή, καμιά ψυχολογία στον χαρακτήρα, αλλά απλά το να κοιτάζεις τον φακό και να μην έχεις καμιά έκφραση, δεν είναι και τόσο εύκολος. Χρειάζεται μεγάλη αυτοσυγκέντρωση και στο πλατό πρέπει να δημιουργείται η αναγκαία απομόνωση».

Δεν είναι περίεργο να κοιτάζεις τον εαυτό σου, όταν τελειώσει η ταινία;

«Μόνο όταν δεν μου αρέσει μια σκηνή. Οχι, διαχωρίζω τον εαυτό μου. Στις ταινίες φαίνομαι ωραίος αν και στην πραγματικότητα δεν είμαι. Δεν βλέπω τον εαυτό μου ως ηθοποιό. Είμαι απλά ένα στοιχείο ανάμεσα σε τόσα άλλα. Αυτό που κάνω περισσότερο είναι μια χορογραφία. Μάλιστα, αν υπάρχει κάποια ψυχολογική πλευρά, προσπαθώ να την αφαιρέσω. Δεν θέλω να υπάρχει στο πρόσωπό μου καμία έκφραση. Βέβαια, μπορεί ο θεατής να διαβάσει μέσα απ’ αυτό τα αισθήματα, αλλά δεν θέλω να τα υπερτονίσω».

Πώς θα περιέγραφες τη σχέση του γιου με τον πατέρα στην ταινία;

«Πολύ τρυφερή, σαν τη δική μου σχέση με την οικογένειά μου».

Ο γιος, όμως, έχει διαφορετική πολιτική άποψη από τον πατέρα του.

«Ναι, αλλά μην ξεχνάμε πως ο πατέρας αρχικά παρουσιάζεται στην περίοδο του 1948 και πιστεύει ακόμη πως τα πράγματα μπορούν ν’ αλλάξουν. Ενώ, στη δεκαετία του ‘70 αρχίζει να αποδέχεται τους νέους κανόνες. Θέλει απλώς να πάει για ψάρεμα».

Και σήμερα, όμως, αρκετοί Παλαιστίνιοι παίρνουν τα όπλα για ν’ αγωνιστούν…

«Σε κάθε περίοδο συμβαίνει κάτι. Το βασικό και πιο σημαντικό είναι πως 60 χρόνια μετά βρισκόμαστε ακόμη υπό κατάληψη. Στην πραγματικότητα, το Ισραήλ ήθελε να καταλάβει ολόκληρη τη χώρα πολύ πριν, το 1948. Αν διαβάσεις τους νέους Ισραηλινούς συγγραφείς θα δεις ότι υπήρχε παλιότερο σχέδιο, που απέτυχε το 1948, αλλά πέτυχε το 1967. Το 1948 άρπαξαν μέρος μόνο αυτού που ήθελαν να ονομάσουν Ισραήλ. Το 1982 έγινε κάτι παρόμοιο: κατέλαβαν τον Λίβανο. Τα υψώματα του Γκολάν ήταν στο σχέδιό τους από το 1948. Ολους αυτούς τους πολέμους, για τους οποίους κατηγορούν τους Αραβες, αυτοί τους είχαν σχεδιάσει. Ο Μπεν Γκουριόν τούς είχε στα σχέδιά του. Από πολιτικής πλευράς, αυτό που θέλω να τονίσω στην ταινία είναι ότι ύστερα από 60 χρόνια υπάρχει απαγόρευση κυκλοφορίας στη Ραμάλα, όπως υπήρχε απαγόρευση κυκλοφορίας το 1948 στη Ναζαρέτ».

Και γιατί ο πατέρας σου στην ταινία καταθέτει τα όπλα;

«Τον έσπρωξε η δική του πραγματικότητα. Ολοι μας κάποια στιγμή απογοητευόμαστε για κάτι και το παρατάμε. Κι έρχονται άλλοι για να συνεχίσουν. Για τον πατέρα μου ήταν θέμα επιβίωσης. Οι Παλαιστίνιοι που επέλεξαν να παραμείνουν σε ισραηλινά εδάφη, έδωσαν δυστυχώς διαβατήριο στο Ισραήλ να υποστηρίζει την πολιτική του ενός κράτους. Και το έκαναν, βέβαια, γιατί εκεί ήταν τα σπίτια τους και οι περιουσίες τους. Τελικά, όμως, κατάλαβαν ότι ήταν ένα νέο σύστημα κατοχής, με κατασταλτικούς, καταπιεστικούς νόμους. Τώρα έχουν δημιουργηθεί γκέτο».

«Ο χρόνος που απομένει» έχει κάτι από τον «Χαμένο χρόνο» του Προυστ;

«Στη διάρκεια του μοντάζ, την τελευταία μάλιστα μέρα, αναγνώρισα κάτι από Προυστ στην αίσθηση που δημιουργεί η ταινία. Δεν είναι κάτι που το έκανα συνειδητά. Αλλά στην ταινία μου δεν αναπλάθω στιγμές, όπως έκανε ο Προυστ, απλώς ανακαλώ τη μνήμη. Δεν είναι ίδιος ο τρόπος που καθόμασταν στο τραπέζι στο σπίτι μου μ’ αυτόν που δείχνω στην ταινία».

Χρησιμοποιείς, όμως, χώρους στους οποίους έζησες…

«Ναι, πολλές σκηνές που εκτυλίσσονται στο σπίτι μου γυρίστηκαν εκεί, απλώς αλλάξαμε το ντεκόρ».

Και τώρα, πόσος χρόνος θα έλεγες ότι απομένει;

«Χρόνος υπό στρατιωτική κατοχή, χρόνος για σωστή, δίκαιη λύση; Μέχρι να αποφασίσει το Ισραήλ να αντιμετωπίζει τους Παλαιστίνιους επί ίσοις όροις. Πρέπει να έρθει μια στιγμή που οι κάτοικοι αυτού του τόπου να αισθάνονται ότι είναι και δική τους χώρα. Ενάμισι εκατομμύριο άνθρωποι που ζουν στο Ισραήλ δεν το αισθάνονται. Γι’ αυτό υπάρχει η απογοήτευση και η απόγνωση που τους οδηγεί να ρίχνουν βόμβες. Αν το Ισραήλ σταματήσει αυτή την πολιτική του απαρτχάιντ, τότε μπορεί κάτι καινούργιο να συμβεί».

Εσύ ελπίζεις;

«Το ότι γυρίζω ταινίες είναι ένα σημάδι ελπίδας. Αλλιώτικα δεν θα γύριζα».

Είναι δύσκολο για σένα να κρατάς τέτοια στάση στην ταινία σου;

«Ναι, πολύ δύσκολο. Αλλά χρειάζεται να έχεις ελαστικότητα, να αντιδράς στη μισαλλοδοξία. Δεν είμαι παπάς, αλλά έχω εμπιστοσύνη στην πνευματική ανταπόκριση. Υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι ν’ αντιμετωπίσεις μια κατάσταση: είτε με το στήθος σου είτε με τη λογική και το συναίσθημα. Ακόμη και το χιούμορ βοηθά. Οταν οδηγούσαν τους Παλαιστίνιους στα στρατόπεδα, ορισμένοι έκαναν χιούμορ. Το μαύρο χιούμορ συχνά επεκτείνει τη ζωή σου. Κι αυτό ισχύει και για το γκέτο του Χάρλεμ και για το γκέτο της Ναζαρέτ».

Δηλαδή, με το χιούμορ μάχεσαι την πραγματικότητα;

«Δεν θα έλεγα μάχομαι, αλλά αντιστέκομαι». *

Η Αμερική είναι ξεχωριστή χώρα, ας το παραδεχτούμε

Τι περιμένεις από την πολιτική τού Ομπάμα;

«Ενας φίλος μου συγγραφέας, ο Τζον Μπέργκερ, μου είπε για τον Ομπάμα κάτι με το οποίο συμφωνώ απόλυτα. “Υποδηλώνει την ελπίδα, ελπίδα για όλο τον κόσμο, έστω κι αν την κοιτάζουμε με πληγωμένο μάτι”. Κι αυτό μου φαίνεται πολύ σημαντικό. Υπάρχει κάτι το πολύ συναρπαστικό, όσο κι αν αυτό φαίνεται κοινότοπο, σ’ αυτόν τον τύπο. Κάτι που μου αρέσει. Αλλά μπορεί να μην είμαι αντικειμενικός. Είμαι από τη Νέα Υόρκη και την αγαπώ. Ενδιαφέρομαι για το τι θα συμβεί σ’ αυτή την πόλη. Για μένα η Αμερική είναι μια εκπληκτική χώρα. Υπάρχει μια πολλαπλότητα, είναι γεμάτη με πολύ μορφωμένους ανθρώπους, στη Νέα Υόρκη συναντάς τόσο πολλά ενδιαφέροντα πρόσωπα που δύσκολα τα συναντάς στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, με μερικές εξαιρέσεις βέβαια. Δεν νομίζω ότι μπορώ να ζήσω οπουδήποτε αλλού».

Αυτό όμως συμβαίνει μόνο στη Νέα Υόρκη…

«Και στο Σικάγο και στο Σαν Φρανσίσκο… Σίγουρα, όμως, όχι στις μεσοδυτικές Πολιτείες και στις αγροτικές περιοχές. Εκεί ζει η σιωπηλή πλειοψηφία, κυριαρχούν οι υποστηρικτές του Μπους, ένα κοινό που μανιπουλάρεται από τους συντηρητικούς. Δεν λέω ότι το αμερικανικό σύστημα είναι το καλύτερο. Αλλά πρέπει να παραδεχτούμε ότι η Αμερική είναι μια ξεχωριστή χώρα. Πού αλλού θα ψήφιζαν έναν μαύρο πρόεδρο;»

Σίγουρα όχι στην Ευρώπη…

«Σίγουρα όχι στη Γαλλία. Από πού είσαι;»

Από την Ελλάδα…

«Α! Πόσο ενδιαφέρον. Πρέπει να έρθω να ζήσω εκεί. Είναι όμορφη χώρα».

Ενώ στο Ισραήλ υπάρχει μίσος και επιθετικότητα…

«Ναι, αλλά μόνο εκεί που υπάρχει καταπίεση. Αν έρθεις στα παλαιστινιακά εδάφη θα συναντήσεις τρυφερότητα και αγάπη. Αυτό, αλήθεια, γιατί δεν το λέει κανείς; Βέβαια, όταν εμφανίζονται τα τανκς, τα πράγματα αλλάζουν. Η επιθετικότητα και η εισβολή δημιουργούν την απόγνωση και την αντίσταση».

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΚΑΤΣΙΚΑ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ-04/10/2009

Ημερολόγιο υπό κατοχή

Το 1982, σε ηλικία 22 ετών, ο Ελία Σουλεϊμάν αποφάσιζε μέσα σε μια νύχτα να εγκαταλείψει τη χώρα του για να βρει την καλλιτεχνική του ανεξαρτησία.

Ο παλαιστίνιος σκηνοθέτης άρχισε να ασχολείται με το σινεμά στη Νέα Υόρκη και το 1996 σκηνοθετεί το «Χρονικό μιας εξαφάνισης», κερδίζει το βραβείο καλύτερης ταινίας πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη στο Φεστιβάλ Βενετίας και συστήνει ένα ιδιόρρυθμο, σατιρικό και βαθύτατα αυτοβιογραφικό σινεμά, που απαντούσε στις ανοιχτές πληγές του παλαιστινιακού προβλήματος και μάλιστα με χιούμορ.

Η «Θεϊκή παρέμβαση», η επόμενη ταινία του, έγινε η πρώτη δημιουργία παλαιστινιακής προέλευσης που διαγωνίστηκε ποτέ για τον Χρυσό Φοίνικα των Κανών. Περιγράφοντας με σκωπτική διάθεση την απόγνωση του να είσαι Αραβας στο σημερινό Ισραήλ, η ταινία κέρδισε το βραβείο της κριτικής επιτροπής κι έκανε διεθνή καριέρα. Εφτά χρόνια μετά, ο Σουλεϊμάν επιστρέφει με τον «Χρόνο που απομένει», που θα δούμε σε λίγες μέρες και στην Αθήνα.

Το κουβάρι της Ιστορίας

Το φιλμ ξεκινά το 1948, την ημέρα που η Ναζαρέτ, γενέτειρα του σκηνοθέτη, παραδόθηκε στον ισραηλινό στρατό και στην πλειονότητά τους οι Παλαιστίνιοι αναγκάστηκαν να εκπατριστούν. Ο Σουλεϊμάν αφήνει το αφηγηματικό του κουβάρι να ξεδιπλωθεί μέχρι τις μέρες μας, για να εξιστορήσει την καθημερινότητα εκείνων των ανθρώπων που υποχρεώθηκαν να ζουν ως μειονότητα στην ίδια τους τη χώρα και να μετονομαστούν από Παλαιστίνιοι σε Αραβο-Ισραηλινοί. Βασισμένος σε ημερολόγια του πρώην αντιστασιακού πατέρα του και σε δικές του αναμνήσεις, ο 49χρονος σκηνοθέτης κρατά για τον εαυτό του τον ρόλο του πρωταγωνιστή:

- Ηταν δική σας πρωτοβουλία να καταγράψει ο πατέρας σας σε ένα ημερολόγιο όσα έζησε;

«Ναι. Οταν ο πατέρας μου αρρώστησε, προσπαθώντας να εφεύρω έναν τρόπο προκειμένου να τον βοηθήσω να διατηρήσει τη διάθεσή του, του ζήτησα να καταγράψει τις αναμνήσεις του. Σκοπός μου ήταν να πάρω τα γραπτά του και να τα αξιοποιήσω, όχι επειδή είχαν να κάνουν με τα δύσκολα χρόνια που έζησε ο ίδιος, αλλά γιατί αφορούσαν μια πολύ κρίσιμη περίοδο στην Ιστορία του λαού και της πατρίδας μου».

- Προτιμήσατε όμως να προσγειώσετε μια επικών βλέψεων ιστορία στις διαστάσεις του μικρού και του ανθρώπινου.

«Δεν ήθελα να παραδοθώ στις συμβάσεις που συνήθως συνοδεύουν τις επικές ταινίες. Δεν ήθελα το βομβαρδισμό συναισθημάτων, τις συγκινησιακές ευκολίες, το διδακτισμό. Ηθελα οι καταστάσεις που διηγούμαι να είναι οικείες με έναν οικουμενικό τρόπο, δίχως να θυσιάζω τίποτε από τη σημασία των γεγονότων που περιγράφω. Στην ταινία μου δεν υπάρχει κανένα ιστορικό μάθημα που να χρειάζεται να μάθεις. Υπάρχουν στιγμές προσωπικές, θραύσματα αναμνήσεων, όλα τοποθετημένα στην υπηρεσία της αναζήτησης μιας ευρύτερης αλήθειας».

- Γιατί όμως έχετε επιλέξει την αυτοβιογραφική λογική στο έργο σας;

«Η φαντασία είναι ένα ασφαλές καταφύγιο για να διηγηθείς ιστορίες. Για να διηγηθείς όμως τη ζωή σου, το μόνο που χρειάζεται είναι να βάλεις το χέρι σου στην καρδιά».

- Ηταν εξαρχής δεδομένο για εσάς ότι η ενασχόλησή σας με το σινεμά θα είχε ως επί το πλείστον πολιτικό χαρακτήρα;

«Οταν ζεις σε μια πολύπαθη χώρα όπως η δική μου, είναι αδύνατον να μην αποκτήσεις πολιτική συνείδηση. Να μη θελήσεις να κατανοήσεις τους μηχανισμούς της Ιστορίας η οποία εκτυλίσσεται ερήμην σου και σχεδόν πάντοτε εις βάρος σου».

Δύσκολο ξεκίνημα

- Ταυτόχρονα όμως χρησιμοποιείτε το χιούμορ για να θίγετε θέματα που πονούν…

«Θεωρώ ότι, για να ξεφύγεις από τον κυνισμό και την κοινοτοπία της καθημερινής ζωής, χρειάζεται να βλέπεις τα πράγματα από μια ειρωνική και κάπως απομυθοποιητική σκοπιά».

- Συγκρίνουν τον σιωπηλό χαρακτήρα που υποδύεστε με τους μελαγχολικούς ήρωες που ερμήνευαν ο Μπάστερ Κίτον και ο Ζακ Τατί…

«Είναι κολακευτικές τέτοιες συγκρίσεις, αλλά οι δύο σπουδαίοι αυτοί κωμικοί δεν υπήρξαν ποτέ η βασική μου επιρροή. Θα σας φανεί περίεργο αν σας πω ότι οι άνθρωποι που έχουν εμπνεύσει το σινεμά που κάνω δεν διακρίνονταν ποτέ για το χιούμορ τους. Ή πως τη μεγαλύτερη επιρροή μου, άσκησε ο Ρομπέρ Μπρεσόν».

- Πόσο δύσκολο ήταν το ξεκίνημα της καριέρας σας;

«Συνέβη το εξής: Υπήρχε μια ισραηλινή επιτροπή χρηματοδότησης ταινιών, η οποία δεν είχε ποτέ στο ενεργητικό της διαθέσει πόρους για να γίνει ένα αραβικό ή παλαιστινιακό φιλμ. Εμένα μου έδωσαν κάποια χρήματα για να κλείσω το στόμα μου, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν διαπραγματεύονταν να με χρηματοδοτήσουν εξ ολοκλήρου, επειδή είμαι Αραβας. Οταν γύρισα το “Χρονικό μιας εξαφάνισης” και κέρδισα το βραβείο στο Φεστιβάλ Βενετίας, οι υπεύθυνοι της επιτροπής έγιναν έξαλλοι. Δεν τους άρεσε η ταινία μου, δεν ήθελαν να προβληθεί σε άλλα φεστιβάλ και δήλωσαν ότι κέρδισα το βραβείο λόγω της καταγωγής μου. Αμέσως μετά αντιμετώπισα προβλήματα με τους Αραβες. Με κατηγόρησαν ότι πήρα χρήματα από τους Ισραηλινούς».

ΚΡΙΤΙΚΕΣ

ΝΙΝΟΣ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗΣ-ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

*** *

Εξαιρετική, σκηνοθετημένη με ξεχωριστή έμπνευση, ημι-αυτοβιογραφική κωμωδία, γύρω από τη ζωή μιας ομάδας Παλαιστινίων, από το 1948 ώς τις μέρες μας -ειρωνικό, συχνά καυστικό σχόλιο πάνω στην υπό ισραηλινή κατοχή ζωή.

Το φτιάξιμο μιας κωμωδίας, έλεγε ο Τσάπλιν, αλλά και άλλοι μεγάλοι κωμικοί, από τον Μπάστερ Κίτον ώς τον Τζέρι Λούις, είναι πολύ πιο δύσκολο από το φτιάξιμο άλλων κινηματογραφικών ειδών. Θα έλεγα μάλιστα πως αυτό είναι ακόμη πιο δύσκολο όταν η κωμωδία αφορά πολιτικά θέματα. Και είναι ευχάριστο ότι από τους λιγοστούς εκείνους σκηνοθέτες που πέτυχαν να συνδυάσουν το πολιτικό θέμα με την κωμωδία είναι αναμφισβήτητα ο Παλαιστίνιος Ελία Σουλεϊμάν, που τα τελευταία χρόνια έχει εγκατασταθεί στη Νέα Υόρκη. Στην προηγούμενη κιόλας ταινία του, «Θεϊκή παρέμβαση» (2002), ο Σουλεϊμάν κατέγραφε, από την κωμική τους πάντα πλευρά και με πολλή έμπνευση, τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε ένα ερωτευμένο ζευγάρι Παλαιστινίων που αναγκαζόταν να συναντηθεί παράνομα, επειδή ο ένας ζούσε στη Ραμάλα και ο άλλος στην υπό ισραηλινή κατοχή Ιερουσαλήμ.

Στη νέα του, το ίδιο ευρηματική και πιο ολοκληρωμένη ταινία, «Ο χρόνος που απομένει» (με τον υπότιτλο «Μια ιστορία έρωτα και πόνου»), από τις καλύτερες ταινίες που είδαμε στο φετινό Φεστιβάλ των Κανών, ο σκηνοθέτης στηρίζεται, σ’ ένα πολύ μεγάλο μέρος, στα ημερολόγια που έγραψε ο ετοιμοθάνατος πατέρας του, για να μας δώσει μιαν εικόνα τού τι σημαίνει να ζει κανείς υπό ισραηλινή κατοχή. Ενώ, ταυτόχρονα, σχολιάζει, με ειρωνικό, συχνά καυστικό τρόπο, την καταπιεστική πολιτική του Ισραήλ, από το 1948 μέχρι τις μέρες μας, καταγράφοντας, μέσα από την καθημερινή ζωή μιας χούφτας ανθρώπων, την απάνθρωπη μεταχείριση του υπό ισραηλινή κατοχή ενάμισι εκατομμυρίου Παλαιστινίων.

Ο Σουλεϊμάν χτίζει την κωμωδία του χρησιμοποιώντας μακρινά, ακίνητα πλάνα και ένα στο στιλ του βωβού κινηματογράφου ύφος, που θυμίζει τις κωμωδίες του Ζακ Τατί και του Μπάστερ Κίτον -ο ίδιος, μάλιστα, ερμηνεύει, στο τελευταίο μέρος της ταινίας, τον εαυτό του μ’ ένα ανέκφραστο πρόσωπο παραπλήσιο μ’ εκείνο του Κίτον. Η ταινία του ξεκινά το 1948, όταν ο πατέρας του αντιμετώπιζε αγωνιστικά τον πόλεμο ανεξαρτησίας του Ισραήλ, και φτάνει ώς τις μέρες μας όπου η στάση του γίνεται διαλλακτική. Ενώ, ταυτόχρονα, ο σκηνοθέτης παρακολουθεί τη δική του πορεία από απολιτικού νεανία μέχρι πολιτικού ακτιβιστή, για να καταλήξει παρατηρητής/μάρτυρας των όσων συμβαίνουν σήμερα στη γενέτειρά του.

Η ταινία αποτελείται από διάφορες φαινομενικά απλές, στημένες με λεπτομέρεια και προσοχή στη σύνθεση, όμορφες σκηνές, διανθισμένες συχνά μ’ ένα καταλυτικό χιούμορ -παράδειγμα εκείνες του Ιρακινού στρατιώτη που πηγαινοέρχεται μπροστά από τους καθισμένους σ’ ένα καφενείο της Ναζαρέτ Παλαιστίνιους, ή εκείνη του πλιάτσικου που παρακολουθεί από μακριά ένας κρυμμένος άντρας, ή το τανκ με τους Ισραηλινούς που ελέγχουν κάθε βράδυ δύο Παλαιστίνιους που ψαρεύουν. Μια δυνατή, εικαστικά όμορφη (ιδιαίτερα στις σκηνές της Ναζαρέτ), δοσμένη με ανθρωπιά και μπόλικο χιούμορ, ταινία.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ-LIFO

Πικρός, προσωπικός απολογισμός ενός ιστορικού διχασμού μέσα από τα μάτια ενός ιδιότυπου δημιουργού.

Ο Παλαιστίνιος Ελία Σουλεϊμάν επιστρατεύει το ακίνητο πρόσωπό του με την απουσία έκφρασης μπροστά στη δυστυχία που παραπέμπει σε κράμα του αγέλαστου Μπάστερ Κίτον με την ξερή μωρουδίστικη φάτσα του Χάρι Λάνγκτον. Ο βωβός κινηματογράφος είναι το καύσιμό του, και το στυλ του θεματικού παραλογισμού με τις μεγάλες λήψεις αλά Ζακ Τατί βγάζει τον πόνο μέσα από τις παρατεταμένες κωμικές καταστάσεις.

Η ταινία, φυσική κι εξίσου πικρή συνέχεια της πιο μεστής και ποιητικής Θεϊκής Παρέμβασης, είναι εμπνευσμένη από τα προσωπικά ημερολόγια του πατέρα του, που ξεκινούν το 1948 όταν αυτός ήταν αντιστασιακός μαχητής, και από τα γράμματα της μητέρας του σε μέλη της οικογένειας που είχαν υποχρεωθεί να εγκαταλείψουν τη χώρα μέχρι εκείνη τη στιγμή . Σε συνδυασμό με τις προσωπικές αναμνήσεις του σκηνοθέτη από αυτούς και με αυτούς , η ταινία προσπαθεί να περιγράψει την καθημερινή ζωή αυτών των Παλαιστινίων που παρέμειναν και στιγματίστηκαν με την ετικέτα του «Israeli-Arab», ζώντας ως μειοψηφία στην ίδια τους την πατρίδα.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΝΙΚΑΣ-ΤΑ ΝΕΑ

Κορυφαία στιγμή αυτού του επταημέρου- και βάζω στοίχημα μέσα στις top της χρονιάς- «Ο χρόνος που απομένει» (Τhe time that remains) του πενηντάχρονου Παλαιστίνιου και αθεράπευτου μινιμαλιστή Ελία Σουλεϊμάν, σκηνοθέτη του «Υadon ilaheyya» (Θεϊκή παρέμβαση). Σαν να συνωμοτούν μαζί ο Μπάστερ Κίτον, ο Ζακ Τατί και ο Οτάρ Ιοσελιάνι. Κομψοτέχνημα πολλών χειροποίητων αραβικών καρατίων.
Το μέγιστο, αδιαμφισβήτητο ατού αυτού του μικροσκοπικού γίγαντα είναι η δαντέλα της αισθητικής του γραφής. Μικρές, σύντομες εικόνες συμπυκνωμένων σχολίων με ύφος που τραμπαλίζεται ανάμεσα στο δράμα και την ειρωνεία. Σαν βουβή δραματική κωμωδία με σκίτσα που προκύπτουν από μια βιωμένη μνήμη και από ανώτερο δείκτη αισθηματικής ευφυΐας. Και κοντά σε όλα αυτά- εδώ το εξαιρετικό και η μοναδική επιτυχία- εικόνες βουβές με καλοχωνεμένα και κατανοητά νοήματα, έξω από κάθε αλαζονική και τάχα μου διανοουμενίστικη πρωτοπορία.
Με έναν λόγο, ο Σουλεϊμάν ανώτερος σε όλα τα πεδία τα κινηματογραφικά. Το σενάριό του αποσπασματικό αλλά στο βάθος ενιαίο και πυκνό. Η αισθητική του αποστασιοποιημένη, αλλά ταυτόχρονα με συγκίνηση από μια προσωπική μνήμη, έντονα τραυματική. Και on top of that μέσα σε εκατό λεπτά να καθαρίζει με οτιδήποτε αφορά τον βιασμό και την Κατοχή της Παλαιστίνης από τον στρατό του Ισραήλ. Που πάει να πει, αληθινή κινηματογραφική πρωτοπορία εντελώς λαϊκή και προχωρημένη για όποιον πιο πέρα μπορεί να δει!
Με δυο λόγια: Η ιστορία σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος αφιερωμένο στον πατέρα και τη μητέρας του σκηνοθέτη από τη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης του 1948. Συλλήψεις, βασανισμοί, εκτελέσεις. Όλα χωρίς δραματικές, μελοδραματικές υπογραμμίσεις, αλλά σαν σκίτσα μιας καθημερινότητας από μαύρο μυθιστόρημα του Όργουελ. Το δεύτερο μέρος εξήντα χρόνια μετά με πρωταγωνιστή τον ίδιο τον σκηνοθέτη που επανακάμπτει στα πάτρια εδάφη για να φροντίσει την άρρωστη μητέρα του. Οι αλλαγές χαοτικές. Μαζί με την κατοχή και την αντιστασιακή καθημερινή πρακτική πορεύονται και ακολουθούν οι νευρώσεις, οι συμμορίες, τα ναρκωτικά και η παράνοια της εποχής. Διπλή η Κατοχή. Από τη μια η εξωτερική με τα κανόνια του Ισραήλ. Από την άλλη η εσωτερική. Η τρέλα βασιλεύει και ό,τι βγει. Η Παλαιστίνη, μια αισθηματική ανοιχτή πληγή. Μετέωρη, βασανισμένη, απελπισμένη και από την παράνοια εντελώς πειραγμένη!

«Ο χρόνος που απομένει»

Top film of the week Σαν βουβή δραματική κωμωδία Η Παλαιστίνη της Κατοχής και της σύγχρονης εποχής

ΒΑΘΜΟΙ=8

(must)

ΡΟΜΠΥ ΕΚΣΙΕΛ-ΕΘΝΟΣ

Μια ξαφνική καταιγίδα στέλνει έναν Ισραηλινό ταξιτζή σε χρονική δίνη. Μαζί με τον μυστηριώδη επιβάτη του περνούν αρχικά από ισοπεδωμένα παλαιστινιακά χωριά και ύστερα προσγειώνονται στο 1948, στον πόλεμο για την ανεξαρτησία.

Ο επιβάτης στο πίσω κάθισμα είναι ο ίδιος ο Παλαιστίνιος σκηνοθέτης Ελία Σουλεϊμάν (της έξοχης «Θεϊκής παρέμβασης»), οι χαρακτήρες που παρελαύνουν στις πέντε όλες κι όλες σκηνές του φιλμ, πρόσωπα από την οικογένεια και τη γειτονιά του από τα χρόνια εκείνα μέχρι σήμερα, και το ταξίδι του ένα απάνθισμα από βιωματικές μνήμες τόσο του πατέρα του (από αυτοβιογραφία που έγραψε πριν πεθάνει) όσο και δικές του.

Εξήντα χρόνια οικογενειακής ιστορίας, που όμως θα ξετυλιχθούν στον αντίποδα του επικού, 60 χρόνια πολιτικο-κοινωνικής ιστορίας που όμως θα απεικονιστούν από το άλλο άκρο του δογματισμού, μέσα από βινιέτες αυστηρής γεωμετρίας στη φόρμα, μινιμαλιστικής δράσης και σχεδόν «ανέκφραστου» χιούμορ που άλλοτε σου παγώνει το χαμόγελο με τη βαθιά πίκρα του κι άλλοτε σε κάνει να ξεκαρδίζεσαι με τα οπτικά του ευρήματα.

Ο Σουλεϊμάν πολεμά την Ιστορία με τους δικούς του όρους – το καλλιτεχνικό παράλογο ενάντια στο πολιτικό, ως άλλος Ζακ Τατί που αναστήθηκε, θαρρείς, στις «μειονοτικές» γειτονιές των Αράβων στο Ισραήλ. Και παρότι κάποια οπτικά γκαγκ μονοτονούν (επίτηδες) ανακυκλούμενα, ιδιαίτερα στη σύγχρονης δράσης τελευταία σεκάνς, η ουσία, ιδιοφυώς συμπυκνωμένη σε πρόσωπα λιγομίλητα και απορημένα, προτάσεις «επιφανειακές» και καταστάσεις «συνήθεις», όλο και πιο ανησυχητικά, μας ταρακουνά.

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 18 Νοεμβρίου : Once In A Lifetime

Fri, 13 Nov 2009 18:27:00 -0500

Once In A Lifetime

μία ταινία της Νικόλ Αλεξανδροπούλου
μία μουσική περιπέτεια με τον Γιάννη Πετρίδη

Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2009
Σινέ Κρόνιο - 19:30

Το Once In A Lifetime είναι ένα πολυεπίπεδο μουσικό οδοιπορικό στην ζωή του σπουδαιότερου Έλληνα ραδιοφωνικού παραγωγού, στην μουσική εξέλιξη της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, στην έκρηξη του ροκ στην δεκαετία του 60, στα μουσικά κινήματα που γεννήθηκαν και μας έφερε σε επαφή η εκπομπή του και στο κοινωνικό και πολιτικό σκηνικό που διαμόρφωσε την σύγχρονη Ελληνική κουλτούρα.

Μέσα από συναρπαστικές αφηγήσεις, αρχειακό υλικό και σημαντικές πληροφορίες, η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Νικόλ Αλεξανδροπούλου επιχειρεί να εμβαθύνει στην προσωπικότητα και το έργο του Γιάννη Πετρίδη και να κορυφωθεί με ένα ταξίδι στους αχανείς αυτοκινητόδρομους του Los Angeles, τις γειτονιές του San Francisco και την έρημο του Joshua Tree.

Ένα σπουδαίο ντοκουμέντο για τον άνθρωπο που έμαθε σε παραπάνω από τρεις γενιές ακροατών να ακούνε μουσική, που διέσχισε τέσσερις δεκαετίες μουσικών εξελίξεων, η διαδρομή του και η επιρροή του μέχρι σήμερα και ταυτόχρονα το soundtrack της ζωής μας…

“Κυνηγάω από μικρός να δώσω μια εικόνα στο συναίσθημα που μου προκαλεί το άκουσμα ενός τραγουδιού.

Να αγγίξω τους τάφους που φιλοξενούν την τέφρα του Gram Parson,

να δω τους βράχους που έδωσαν έμπνευση στους U2,

να νιώσω όσο μπορώ Δεσμώτης του Ιλίγγου στον χώρο που διάλεξε ο Χίτσκοκ, να αγναντέψω τον κόλπο που ενέπνευσε τον Κέρουακ. “ Γιάννης Πετρίδης

“Το “Once In A Lifetime” είναι ένα προσωπικό ταξίδι που γίνεται… μία φορά σε μια ζωή. Μια συνολική εμπειρία που με έφερε σε επαφή με τον κόσμο της μουσικής. Ή μάλλον αυτός ο κόσμος ήταν απλά η αφορμή για να διαπιστώσω ότι αυτό που κινεί τους ανθρώπους στη δράση, είναι το πάθος. Και το πάθος δεν μπορεί παρά να είναι ρομαντικό και συναισθηματικό. Ο Γιάννης Πετρίδης είναι ένας πόλος έλξης ενός ονειρόκοσμου μέσα στον οποίο ακούγονται μουσικές και κινούνται άνθρωποι που έχουν ανάγκη να εκφραστούν με ήχους, να δημιουργήσουν με νότες και να αντιδράσουν σε ό,τι τους περιορίζει. Η rock μουσική γίνεται σε αυτόν τον κόσμο και σε αυτήν την ταινία, ένα σημείο εκκίνησης για να ξεκινήσουν άνθρωποι τα ταξίδια τους και να φτάσουν σε άλλους ανθρώπους ή σε μαγεμένους τόπους με ιδιαίτερη σημασία και vibe – όπως η California. Γνώρισα ανθρώπους με διαφορετικές κουλτούρες και στόχους που ενώνονται όμως κάτω από μια αγωνία: να επικοινωνήσουν μέσα από τη μουσική και να εκφράσουν το δικό του πάθος ο καθένας. Ο Γιάννης μέσα από τις εκπομπές του στο ραδιόφωνο, τριάντα πέντε χρόνια τώρα γίνεται στην ταινία αυτός που ρίχνει την πρώτη κορίνα του ντόμινο που εξαπλώνει την ενεργοποίηση του πάθους σε όλους τους υπόλοιπους.” Νικόλ Αλεξανδροπούλου

ΚΡΙΤΙΚΕΣ

ΝΙΝΟΣ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗΣ-ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Ενδιαφέρον, για τηλεοπτική βασικά χρήση, ντοκιμαντέρ γύρω από τον γνωστό ραδιοφωνικό παραγωγό μουσικών εκπομπών, Γιάννη Πετρίδη. Μουσικό οδοιπορικό, με κεντρικό πρόσωπο τον ραδιοφωνικό παραγωγό Γιάννη Πετρίδη, αποπειράται στο ντοκιμαντέρ της αυτό η Νικόλ Αλεξανδροπούλου. Ταυτισμένος με μια φωνή του ραδιοφώνου, ο Πετρίδης ξενάγησε γενιές Ελλήνων ακροατών στη μουσική εξέλιξη της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, προσφέροντας στους θεατές τούς ήχους μιας καινούργιας συναρπαστικής μουσικής, διαμορφώνοντας μιαν άλλη μουσική κουλτούρα. Η σκηνοθέτις διανθίζει τις αφηγήσεις του Πετρίδη με αρχειακό υλικό, που καλύπτει τόσο τη μουσική όσο και τη γενικότερη κοινωνικοπολιτική κατάσταση της περιόδου, ενώ στο τελευταίο μέρος της ταινίας τον ακολουθεί σ’ ένα ταξίδι στην Αμερική, από τους αυτοκινητόδρομους του Λος Αντζελες και τις γειτονιές του Σαν Φρανσίσκο μέχρι την έρημο του «Τζόσουα Τρι», εκεί όπου ο Χίτσκοκ γύρισε τη σημαντική σκηνή του παρεκκλησιού για την ταινία του «Δεσμώτης του ιλίγγου». Μια ενδιαφέρουσα, τηλεοπτική βασικά, δουλειά -γνωριμία με το πρόσωπο και το έργο του Πετρίδη.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ-LIFO

Επειδή μου είναι δύσκολο να γράψω μια αποστασιοποιημένη κριτική για έναν ήρωα των εφηβικών μου χρόνων, την τοποθετώ σε μια ξεχωριστή θέση, ελαφρώς ανεξάρτητα από το κινηματογραφικό περιτύλιγμα του πορτρέτου που προβάλλεται στις αίθουσες.

Τον Γιάννη Πετρίδη τον ανακάλυψα, όπως χιλιάδες πιστοί, στις απογευματινές του εκπομπές στο ραδιόφωνο. Από τις 4 ως τις 5, και από το 1977 μέχρι το 1983 που σταμάτησα να τηρώ το «ζεστό» ραντεβού επειδή ξεπόρτισα μεταφορικά και κανονικά, άκουσα σαν την Ιερή Αποκάλυψη όλο το φάσμα του παλιού ροκ και των σύγχρονων μουσικών τάσεων. Μορφώθηκα γιατί τελικά, πίσω από τις ελεύθερες επιλογές του, υπήρχε μια συστηματοποιημένη διάθεση κατάταξης. Αυτός ο εγκυκλοπαιδισμός τον προφύλαξε από πολλές κακοτοπιές, κι εμάς του ευλαβικούς ακροατές, από το χάος των πληροφοριών γύρω από τη μουσική βιομηχανία. Ο Γιάννης έπαιζε τα πάντα με μια ουτοπική αντικειμενικότητα.

Είναι σαφές ότι προτιμούσε αυτό που μάλλον ονομάζουμε κλασικό ροκ, αλλά δεν δίστασε να βάλει στα πικάπ του και άλλα είδη, μιαρά για τους purists. Επικαλούμενος τους καταλόγους επιτυχιών, είχε το ενωτικό άλλοθι αλλά και την ψυχραιμία ώστε να αποδείξει πως τα φαινομενικά αντικρουόμενα μουσικά είδη συγκροτούν μια ολότητα. Εν μέρει προσβλήθηκε από έναν ιό: ό,τι είναι charted, δεν είναι απαραίτητα διαχρονικό, ούτε αυτόματα καθαγιασμένο. Αλλά χρειαζόταν έναν μπούσουλα (το επαγγελματικό ευαγγέλιο Billboard) και δικαιώθηκε ο ίδιος από τον χρόνο, καθώς δεν πήρε ακραίες θέσεις – μόνο δικαιώθηκε; Είναι ο μόνος ζωντανός θρύλος στο τομέα του. Αντί μιας αυθαίρετης, άρα κι επικίνδυνης φλόγας, άφησε άλλους να πάρουν το ρίσκο των παρακινδυνευμένων προβλέψεων. Είναι και μετριόφρων, και άνθρωπος του μέτρου, και παρά τη μεγάλη δημοτικότητά του κράτησε ένα μυστήριο γύρω από τη ζωή του, προσκαλώντας μας να πιστέψουμε πως στην ψυχή του υπάρχει μόνο μουσική, κλασικός αμερικανικός κινηματογράφος και ροκ λογοτεχνία.

Απ’ ό,τι καταλαβαίνω, η Νικόλ Αλεξανδροπούλου που σκηνοθέτησε το ντοκιμαντέρ Once in a lifetime, δεν έχει παρακολουθήσει την πολύχρονη πορεία του Γιάννη Πετρίδη, ούτε τον γνώριζε προσωπικά. Αυτό είναι λίγο κακό και περισσότερο καλό. Σε αντίθετη περίπτωση, θα τον είχε λιβανίσει με μια αγιογραφία, παρασυρόμενη από το πάθος του για τη μουσική. Το λάθος της κινηματογραφικής της διαδρομής είναι πως επιχείρησε να συνδέσει το πορτρέτο του ανθρώπου με μια generic αποτίμηση της υποδομής και υποδοχής των μουσικών ρευμάτων στην Ελλάδα. Στην πορεία, έκανε μερικά βήματα που μπορεί και να εκνευρίσουν τους πιστούς του Πετρίδη, αλλά νομίζω πως προσθέτουν, τουλάχιστον για την κατεύθυνση που ήθελε να πάρει.

Εκτός από μουσικούς παραγωγούς, έβαλε τον Πέτρο Κωστόπουλο να μιλήσει για το «αντίθετο» ραδιόφωνο, που ξεκίνησε στις αρχές των ’90s, και τον Πέτρο Ευθυμίου να δώσει το στίγμα της πολιτικής κατάστασης γύρω από την Επταετία. Επίσης, έθιξε το λεπτό ζήτημα της ενασχόλησης του Πετρίδη, σε διευθυντικό επίπεδο, με τη δισκογραφία, την ίδια στιγμή που εξέδιδε το «Ποπ και Ροκ» και επηρέαζε τις μάζες μέσω του «Ποπ» και του «Ροκ Κλαμπ» από το ραδιόφωνο (ήταν μια αναγκαιότητα της εποχής, το καταλαβαίνω, αλλά και μια αναμφισβήτητη σύγκρουση συμφερόντων). Αν και οι απόψεις που ακούγονται συμβάλλουν στην πολυφωνία και θεωρητικά σε μια πληρέστερη κατανόηση των παραμέτρων που διαμόρφωσαν την περίοδο γύρω από το ροκ ως ιδεολογία, δεν διαφώτισαν περισσότερο το φαινόμενο που ονομάζεται «Γιάννης Πετρίδης». Μάλλον έμπλεξαν τον σκοπό. Καταλαβαίνω την προσπάθεια της εμβάθυνσης αλλά η ρότα δεν κατέληξε σε συγκεκριμένο λιμάνι. Αντίθετα, το πιο δυνατό, αν και ποσοτικά περιορισμένο, σημείο έρχεται στο τελευταίο μέρος, όταν ο Πετρίδης, που συνδέει το σινεμά Καλιφόρνια των πειραιώτικων παιδικών του αναμνήσεων με τη ροκ Γη της Επαγγελίας που επισκέπτεται ανελλιπώς από το 1975, πατάει το χώμα της Καλιφόρνιας και τριγυρίζει οδικώς ή πεζός στον τόπο που είναι η αφετηρία και το τέρμα του ονείρου του. Όλο το κομμάτι που προηγήθηκε όφειλε να πατήσει στο βινύλιο των μουσικών του προτιμήσεων.

Γιατί, όπως φαίνεται και από την ταινία, ο Γιάννης δεν είναι χαρισματικός αφηγητής (υπάρχουν φορές που διστάζει, όταν ο φακός αποτυπώνει τον λόγο του, και γενικεύει, ακόμη και σε πράγματα που σαφώς τον αγγίζουν, όπως στο μοναστήρι που γυρίστηκε ο Δεσμώτης του Ιλίγγου), αλλά ένας άνθρωπος που επενδύει τη συναισθηματική του επικοινωνία μέσα από τη βελόνα που οργώνει τα αυλάκια των δίσκων που αγαπά. Μιλάει καλύτερα με τη στάση του, με τις πράξεις του, με την κάμερα να κλέβει τις αντιδράσεις του. Επομένως, το Once in a lifetime στον πυρήνα του δεν είναι τίποτε άλλο από την εξίσωση (μιας και του αρέσουν οι λίστες) των μουσικών του επιλογών όλα αυτά τα χρόνια, που μας αφήνουν παρακαταθήκη το ανθεκτικό κριτήριο και τη δοκιμασμένη αισθητική του. Αυτή είναι η πολιτική του ιδιότητα, η συνταγή της διάρκειας, το claim to fame του, η ντροπαλοσύνη και η Φωνή του.

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Χειμώνας 2009-10 : Πρόγραμμα Προβολών

Sat, 07 Nov 2009 12:05:00 -0500

18/11/2009
Once In A LIfetime
Της Νικόλ Αλεξανδροπούλου

02/12/2009
Ο Χρόνος Που Απομένει
Του Ελία Σουλεϊμάν

16/12/2009
Moon
Του Ντάνκαν Τζόουνς

13/01/2010
Οι Άντρες Που Κοιτούν Επίμονα Κατσίκες
του Γκράντ Χέσλοβ

27/01/2010
Κυνόδοντας
του Γιώργου Λάνθιμου

Όλες οι προβολές ξεκινούν στις 19:30 στο Σινέ Κρόνιο

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: θερινο σινεμα : τα συνορα της μοναξιας

Wed, 19 Aug 2009 16:40:00 -0400

θερινό σινεμά - 20 - 23/08/2009

ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ ΤΗΣ ΜΟΝΑΞΙΑΣ

ΗΠΑ, 2008. Σκηνοθεσία-σενάριο: Γκιγιέρμο Αριάγκα. Ηθοποιοί: Σαρλίζ Θέρον, Κιμ Μπάσινγκερ, Τζένιφερ Λόρενς, Τζον Κόρμπετ, Γιοακίμ ντε Αλμέιδα. 105'

Ενας παθιασμένος, τρελός έρωτας, που καθορίζει τη (συχνά τραγική) πορεία της ζωής μιας ομάδας ανθρώπων, σε ένα καλογυρισμένο, με ωραίες ερμηνείες, μελό.

Τα τέσσερα στοιχεία της φύσης, το νερό, ο άνεμος, η γη και η φωτιά, παίζουν βασικό ρόλο στην ταινία «Τα σύνορα της μοναξιάς», που σκηνοθέτησε ο μέχρι πρόσφατα γνωστός σεναριογράφος Γκιγιέρμο Αριάγκα («Βαβέλ», «21 γραμμάρια»). Στοιχεία που καθορίζουν τη συμπεριφορά των ανθρώπων που ζουν εκεί.

Η ταινία αρχίζει με μια φωτιά που κάνει στάχτη ένα τεράστιο τροχόσπιτο στη μέση μιας έρημης κοιλάδας. Φωτιά που θα ξαναδούμε προς το τέλος της ταινίας και που χρησιμεύει ως αφετηρία για την πορεία τριών, διαφορετικής ηλικίας, και σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, γυναικών. Και πρώτα η Τζίνα (μια πάρα πολύ καλή Κιμ Μπάσινγκερ), που μαζί με τον εραστή της καίγεται στη φωτιά και που την τραγική ιστορία της, ιδιαίτερα την παράνομη, παθιασμένη σχέση της με τον παντρεμένο Νικ (Γιοακίμ ντε Αλμέιδα), παρακολουθούμε σε διάφορα φλας-μπακ. Στα ίδια φλας-μπακ παρακολουθούμε και την ιστορία της ανήλικης κόρης της, υπεύθυνης για τη φωτιά, η οποία, σε μια παράλληλη ιστορία που θυμίζει εκείνη του «Ρωμαίου και της Ιουλιέτας», φεύγει με το γιο της γυναίκας του εραστή της μάνας της, για να τον εγκαταλείψει όταν γεννά το παιδί τους. Ενώ, με τη μορφή πια της Σαρλίζ Θέρον, επιδίδεται, έχοντας πιάσει δουλειά ως γκαρσόνα, σε εφήμερες ερωτικές σχέσεις με διάφορους άντρες, σε μια προσπάθεια να ξορκίσει τις αμαρτίες της μητέρας της. Κάποτε, όμως, θα αναγκαστεί να αντιμετωπίσει την κόρη της Μαριάνα (αποκάλυψη η νεαρή Τζένιφερ Λόρενς) που την είχε εγκαταλείψει βρέφος και η οποία τώρα χρειάζεται τη βοήθειά της.

Ο Αριάγκα κινήθηκε στα συνηθισμένα καλούπια του μελό, για να στήσει ωραίες, πρέπει να πω, σκηνές, με εικαστικά όμορφα πλάνα (η φωτογραφία είναι του Ρόμπερτ Ελσγουιτ), όπου οι χώροι -η έρημος και η μικρή, καταπιεστική πόλη όπου ζουν την άχαρη ζωή τους τα διάφορα πρόσωπα- παίζουν σημαντικό ρόλο, χωρίς όμως την πνοή εκείνη που θα έδινε στην ταινία μιαν άλλη πιο δυνατή, μαζί και ποιητική πνοή. Στα συν της ταινίας, οι πολύ καλές ερμηνείες, ιδιαίτερα των τριών πρωταγωνιστριών. (Μικελίδης - Ελευθροτυπια)

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: ....σαν παλιο σινεμα !

Tue, 07 Jul 2009 18:40:00 -0400

Η κινηματογραφική λέσχη σερρών ''στιγμές της πόλης'' σε συνεργασία με τον θερινό σινεμά παρουσιάζουν, από την πέμπτη 16 ιουλίου και για μια βδομάδα,την τελευταία δημιουργία του κωστα γαβρα ''παράδεισος στη δύση''.

Ο παγκόσμιος Έλληνας σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, μετά από 42 χρόνια διεθνούς κινηματογραφικής πορείας, για να κάνει το πρώτο του φιλμ στην πατρίδα του. Tα γυρίσματα της ταινίας ξεκίνησαν από τις Γαλλικές Άλπεις, συνεχίστηκαν σε προάστια του Παρισιού για να καταλήξουν στην καρδιά του Παρισιού, στα Ηλύσια Πεδία. Στη συνέχεια, οι συντελεστές μεταφέρθηκαν στην Κρήτη για πέντε εβδομάδες, ενώ τα γυρίσματα ολοκληρώθηκαν στο Λαύριο.

To σενάριο συνυπογράφουν ο Κώστας Γαβράς και o Jean Claude Grinberg, οι οποίοι συνεργάστηκαν επίσης στο σενάριο των ταινιών "Τσεκούρι" και "Αμήν".

Το ρόλο του Ηλία, πρωταγωνιστή της ταινίας, ερμηνεύει ο γνωστός Ιταλός ηθοποιός Riccardo Scamarcio, τον οποίο γνωρίζουμε ήδη από τα “Romanzo Criminale”, σε σκηνοθεσία Μικέλε Πλασίντο, και "O αδελφός μου είναι μοναχοπαίδι". Ο Scamarcio θα πρωταγωνιστήσει στη νέα ταινία των αδελφών Νταρντέν.

Η ιστορία

Όπως στην Οδύσσεια, είναι στη θάλασσα της Μεσογείου που αρχίζουν οι περιπέτειες του Ηλία, ενός ήρωα που δεν τον συνοδεύουν θρύλοι. Πάνω από την ίδια θάλασσα, κάτω από τον ίδιο ήλιο και τον ίδιο ουρανό που γεννήθηκε o πολιτισμόs μας. Μετά από πολλές περιπέτειες, μια στάση στον παράδεισο κι ένα σύντομο πέρασμα από την κόλαση, η επική περιπλάνηση του ήρωά μας ολοκληρώνεται με τρόπο μαγικό στο Παρίσι. Το Παρίσι που λάμπει κατά τον ανήσυχο ύπνο του κάθε περιπλανώμενου, στα πιο βαθιά του όνειρα. Το «Παράδεισος στη Δύση» φιλοδοξεί να αντικατοπτρίσει τη διαδρομή, την περιπλάνηση, την ιστορία των ανθρώπων -που σαν εμάς ή σαν τους γονείς μας πριν από μας- διασχίζουν τη γη και αψηφούν τους ωκεανούς και τους ένστολους, αναζητώντας μιαν εστία.

Η ιστορία του Ηλία δεν είναι αυτή του Οδυσσέα ούτε αυτή του Jean Claude ούτε η δική μου. Αλλά αναγνωρίζω τον εαυτό μου στον Ηλία, αυτόν τον ξένο που δεν μου είναι ξένος.
Κώστας Γαβράς

Παραγωγή

Tα γυρίσματα της πρώτης γαλλο-ελληνικής συμπαραγωγής του Κώστα Γαβρά "Eden is West" ξεκίνησαν στην Κρήτη την Τρίτη 13 Μαΐου 2008, από την παραλία και το φοινικόδασος του Βάι, συνεχίστηκαν στη Σητεία, στην παραλία της Αγίας Φωτιάς στο Λιβυκό Πέλαγος, και μέχρι τις 14 Ιουνίου που αναμένεται το τέλος των γυρισμάτων, ο διάσημος ΄Ελληνας σκηνοθέτης , το κινηματογραφικό συνεργείο και όλο το team των Ελλήνων και ξένων ηθοποιών θα έχουν την ευκαιρία να επισκεφτούν πολλά μέρη της Κρήτης:την Αγία Γαλήνη, τα Μάλλια, το Κακό Όρος και το ορεινό χωριό Μοχός. Μεγάλο μέρος των γυρισμάτων θα γίνουν στους χώρους του ξενοδοχειακού συγκροτήματος ALDEMAR "ROYAL MARE VILLAGE" και "KNOSSOS ROYAL VILLAGE", στοξενοδοχείο CAPSIS ELITE RESORT "ΟUT OF THE BLEU", στο GRECOTEL AMIRANDES και στο PORTO ELOUNDA Deluxe Resort.

Σκηνοθεσία

Ο Κώστας Γαβράς γεννήθηκε σε ένα χωριό της Αρκαδίας το 1933. Τελείωσε το σχολείο στην Αθήνα, σπούδασε κινηματογράφο στο Παρίσι και άρχισε να εργάζεται ως βοηθός σκηνοθέτης σε κορυφαίους δημιουργούς όπως ο Ρενέ Κλερ, ο Ζακ Ντεμί, ο Ιβ Αλεγκρέ, ο Ρενέ Κλεμάν, ο Ανρί Βερνέιγ. Η ταινία του "Ζ" του 1969 έχει τιμηθεί με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής και βραβείο Α' ανδρικού ρόλου για τον Ζαν Λουί Τρεντινιάν στο Φεστιβάλ των Κανών, καθώς και με Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, ενώ ήταν υποψήφια για πέντε συνολικά Όσκαρ. Τo "Missing" ("O Αγνοούμενος", 1982) τιμήθηκε με το Χρυσό Φοίνικα του φεστιβάλ Κανών, βραβείο Α' ανδρικού ρόλου για τον Τζακ Λέμον καθώς και Όσκαρ σεναρίου. Από το 1971 έως 1973 διετέλεσε πρόεδρος της Ένωσης Σκηνοθετών στη Γαλλία και από το 1982 έως το 1987 υπήρξε πρόεδρος της Γαλλικής Ταινιοθήκης, αξίωμα που ασκεί και σήμερα, αφού επανεξελέγη.

Επιλεκτική Φιλμογραφία:
"Un homme de trop" (1967), "L' Aveu" (1971), "Z" (1969), "Clair de Femme" (1979), "Μissing" (1982), "Ηanna K." (1983), "Betrayed" (1987), "Music Box" (1989), "Mad City" (1997), "Amen" (2002), "Le Couperet" (2005).

Βιογραφικό του Riccardo Scamarcio

Ο Riccardo Scamarcio γεννήθηκε στο Τράνι της Νότιας Ιταλίας και παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής στην Εθνική Σχολή Κινηματογράφου της Ρώμης . Πρωτοεμφανίστηκε στον κινηματογράφο με την ταινία “Τα Καλύτερά μας Χρόνια” του Μάρκο Τούλιο Τζορντάνα, , αλλά ήταν το 2004 που ο Ρικάρντο έκανε στροφή στην καριέρα του με την ταινία “Τρία Μέτρα Πάνω από τον Ουρανό” του Λούκα Λουτσίνι.

2002 “Τα Καλύτερά μας Χρόνια” του Marco Tullio Giordana
2004 “Τρία Μέτρα Πάνω από τον Ουρανό” του Luca Lucini
2005 “Ο Τέλειος Άνθρωπος” του Luca Lucini
“Texas” του Fausto Paravidino
“Romanzo Criminale” του Michele Placido
2007 “Το Εγχειρίδιο του Έρωτα 2 (Το Επόμενο Κεφάλαιο)” του Giovanni Veronesi
“Ho Voglia Di Te” του Luis Prieto
“Ο Αδελφός μου είναι Μοναχοπαίδι” του Daniele Luchetti
“Go Go Tales” του Abel Ferarra
2008 “Colpo d’ Occhio” του Sergio Rubini
“Il Grande Sogno” του Michele Placido
“Παράδεισος στη Δύση” του Κώστα Γαβρά
“Italians” του Giovanni Veronesi

2009 “La Prima Linea” του Riccardo De Maria

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 1 Απριλίου 2009

Sun, 22 Mar 2009 15:36:00 -0400

Σινέ Κρονιο
01/04/2009 - 19:30

Milk – Μιλκ Σενάριο: Ντάστιν Λανς Μπλακ Σκηνοθεσία: Γκας Βαν Σαντ Παίζουν: Σον Πεν, Εμίλ Χιρς, Τζος Μπρόλιν, Ντιέγκο Λούνα, Τζέιμς Φράνκο

Το στόρι: Η ιστορία του Χάρβεϊ Μιλκ, δημοτικού συμβούλου του Σαν Φρανσίσκο και πρώτου δηλωμένα ομοφυλόφιλου εκλεγμένου δημόσιου λειτουργού στις ΗΠΑ, ο οποίος δολοφονήθηκε από πολιτικό του αντίπαλο το 1978.

Υποκλιθείτε στο ταλέντο ενός μεγάλου ηθοποιού. Ο Σον Πεν αποδεικνύει –για άλλη μια φορά- τι σημαίνει ηθοποιός με χάρισμα, καθώς τον βλέπεις να μεταμορφώνεται, να είναι ο Χάρβει Μιλκ στην καινούρια ταινία του Γκας Βαν Σαντ.

Ένα καλογραμμένο σενάριο, για τη ζωή του αγνώστου έως σήμερα στους περισσότερους Μιλκ, που αποτέλεσε άνθρωπο-σύμβολο του γκέι κινήματος της δεκαετίας του ’70, γίνεται η αφορμή για να αναδείξει και πάλι τη γνήσια σκηνοθετική του ματιά ο Γκας Βαν Σαντ, που τον τελευταίο καιρό είχε εκπλήξει τους θεατές μόνο δυσάρεστα.

Σε μια εποχή που στη συντηρητική Αμερική κυριαρχούσε το τρίπτυχο «πατρίς-θρησκεία-οικογένεια», ένας άνθρωπος έρχεται από το πουθενά και προσηλυτίζει με την απλότητα και την ειλικρίνειά του κόσμο ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού. Πιστεύω του η διαφορετικότητα και η αποδοχή της. Κινητήρια δύναμη των πράξεών του η ελπίδα.

Θα τον ακολουθήσουν χιλιάδες, γιατί ο Μιλκ δεν παρουσιάστηκε ως ο αλάνθαστος ήρωας, που κοίταζε τους «κοινούς θνητούς» από ψηλά. Ήταν ένας από αυτούς, ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας, απλός, οικείος, με ελαττώματα και αδυναμίες. Ούτε είχε κάποια διάθεση να αγιοποιηθεί ή να πεθάνει για τα πιστεύω του. Αντίθετα, αυτό που θαυμάζεις στον Μιλκ είναι το πάθος του για ζωή.

Αν και η ιστορία του Μιλκ συνέβη πριν 30 χρόνια, παρόλα αυτά μοιάζει εξαιρετικά επίκαιρη και σύγχρονη, σε μια εποχή που ο κόσμος ψάχνει να βρει και πάλι την ελπίδα του σε κάτι ή κάποιον.

Με ένα εξαιρετικό καστ, ο Γκας Βαν Σαντ παρουσιάζει μια βαθιά ανθρώπινη ταινία, απ’ τις καλύτερες της χρονιάς, και ελπίζουμε ο Σον Πεν την βραδιά των Όσκαρ να φύγει με το χρυσό αγαλματάκι, γιατί πραγματικά το αξίζει (επιφυλάσσομαι βέβαια γιατί ακόμα δεν έχω δει τον «Πυγμάχο»).

Αθανασία Μιχοπούλου (www.tranzistor.gr)

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 18 Μαρτίου

Thu, 12 Mar 2009 20:24:00 -0400

ΤΟ ΚΥΜΑ
Die Welle

"Ώστε πιστεύετε ότι ακόμη μία δικτατορία δεν θα ήταν εφικτή στη Γερμανία...?"
("Ράινερ Βένγκερ")

Σκηνοθεσία: Dennis Gansel
Σενάριο: Dennis Gansel, Todd Strasser, Peter Thorwarth
Παίζουν: Jurgen Vogel, Frederick Lau, Max Riemelt, Jennifer Ulrich, Christiane Paul, Cristina do Rego, Jacob Matschentz, Elyas M'Barek, Maximillian Vollmer, Maximillian Mauff
Διάρκεια: 101'
Είδος: Δραματικό Πολιτικό Θρίλερ
Γλώσσα: Γερμανική
Παραγωγή: Rat Pack Filmproduktion, Christian Becker, Constantin Film
Διεθνής εκμετάλλευση: Cellloid dreams
Βραβείο / Διακρίσεις/ Υποψηφιότητες:
· Χάλκινο βραβείο καλύτερης ταινίας & Χρυσό βραβείο Δεύτερου Ανδρικού Ρόλου (για τον Frederick Lau) στα German Film Awards.
· Υποψηφιότητα για το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής για την Καλύτερη Διεθνή Ταινία στο Φεστιβάλ του Sundance για το 2008.
· Στις 10 επικρατέστερες, για καλύτερη ταινία στα European Film Awards 2008

Σύνοψη
Ένα πείραμα σε ένα σχολείο της Γερμανίας ξεκινά με τις καλύτερες των προθέσεων, αλλά εξελίσσεται σε κάτι άγριο και βίαιο. Ο Ράινερ Βένγκερ, καθηγητής Λυκείου με αναρχικό παρελθόν και πρωτοποριακές ιδέες για την εκπαίδευση, αναλαμβάνει, στο πλαίσιο του μαθήματος της πολιτικής θεωρίας, να διδάξει στους φοιτητές του για την τυραννία. Ο ίδιος, βέβαια, θα προτιμούσε να αναλάβει να μιλήσει για την αναρχία, αλλά σε αυτό τον έχει προλάβει ένας αυστηρός καθηγητής της παλιάς σχολής. Προκειμένου, λοιπόν, να κάνει το μάθημα πιο ενδιαφέρον και με αφορμή το σχόλιο ενός μαθητή του πως «δεν μπορεί σήμερα να ξαναυπάρξει φασισμός, σοφίζεται ένα παιχνίδι ρόλων: Ο ίδιος αναλαμβάνει το ρόλο του ηγέτη και οι μαθητές του το ρόλο των ακολούθων του. Οι τελευταίοι ανταποκρίνονται με ενθουσιασμό στις ανάγκες του «ρόλου». Πειθαρχούν με χαρά σε μια σειρά κανόνων συμπεριφοράς, ονοματίζουν την μικρή κοινωνία τους «Το κύμα», φορούν ένα είδος ενιαίας στολής, επινοούν έναν κοινό χαιρετισμό, φιλοτεχνούν ένα διακριτικό σήμα, μαθαίνουν τελικά να αντιλαμβάνονται ο ένας τον άλλο ως μέλη μιας εκλεκτής ομάδας, όπου όλοι είναι ίσοι με όλους. Ο Μάρκο, γιος διαλυμένης οικογένειας, είναι ίσος επιτέλους με τον πλούσιο συμμαθητή του. Η ντροπαλή, συνεσταλμένη Λϊζα είναι ίση επιτέλους με τα άλλα, δημοφιλή κορίτσια. Ο Τιμ, που βρισκόταν πάντα στο περιθώριο και κινούνταν καμιά φορά και εκτός νόμου, μπαίνει επιτέλους στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και αισθάνεται χρήσιμος. Ο Ντένις, που ασχολείται ερασιτεχνικά με το θέατρο και αναζητά διαρκώς το νόημα, διοχετεύει επιτέλους κάπου το πάθος του. Ένας μαθητής Τούρκικης καταγωγής είναι ίσος με τον Γερμανό. Μόνο που αν για τα μέλη της ομάδας όλα φαίνονται σωστά, όσοι βρίσκονται στην απ' έξω δείχνουν την δυσπιστία, αν όχι την αγωνία τους. Πρώτες πρώτες, η σύζυγος του Ράινερ, και αυτή καθηγήτρια στο ίδιο σχολείο, αλλά και η νεαρή Κάρο, το κορίτσι του Μάρκο που βρέθηκε στην ομάδα, εξοστρακίστηκε γιατί αρνήθηκε να φορέσει το ίδιο λευκό πουκάμισο με τους υπόλοιπους και παλεύει να δείξει στους υπόλοιπους το πόσο επικίνδυνες είναι οι νέες ιδέες του. Κανείς όμως δεν μπορεί να σταματήσει το «Κύμα» και την καταστροφή που φέρνει μαζί του…

Η ταινία βασίστηκε στο ομότιτλο βιβλίο του Martin Rhue (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Todd Strasser), υποχρεωτικό ανάγνωσμα σε πολλά σχολεία της Γερμανίας, που με τη σειρά του είναι εμπνευσμένο από πραγματική ιστορία. Το 1967, ένας καθηγητής ιστορίας στο Λύκειο Cubberley του Πάλο Άλτο με το όνομα Ron Jones εφάρμοσε ένα αντίστοιχο πείραμα στους μαθητές του. Όταν, κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος όπου δίδασκε για τον Εθνικό Σοσιαλισμό, ένας μαθητής του τον ρώτησε για το πώς θα μπορούσε ο λαός της Γερμανίας να αγνοεί για τη σφαγή του Εβραϊκού πληθυσμού, ο καθηγητής δεν μπόρεσε να απαντήσει. Αντ' αυτού όμως, αποφάσισε να δώσει μια μικρή γεύση από τις συνθήκες της εποχής που μελετούσαν. Έτσι, οργάνωσε την τάξη σε μια ομάδα (με το κάθε άλλο παρά αθώο όνομα «το Τρίτο Κύμα», μια άμεση αναφορά στο Τρίτο Ράιχ), πρότεινε σκληρά κανονιστικά μέτρα και εφάρμοσε σε λίγη ώρα ένα μικρό πρόγραμμα αυστηρής πειθαρχίας μέσα στην τάξη, έκπληκτος με την προθυμία με την οποία τον υπάκουαν οι μαθητές του. Το όλο εγχείρημα, που θα κρατούσε μία μόλις μέρα, εξαπλώθηκε ραγδαία σε όλο το σχολείο, όσοι είχαν αντίθετη γνώμη γνώριζαν έναν άτυπο αποκλεισμό, τα μέλη της πρώτης ομάδας άρχιζαν να κατασκοπεύουν το ένα το άλλο, και όσοι αρνούνταν να συμμορφωθούν έπεφταν θύματα βίας. Ο Jones κλήθηκε να επιβάλλει την τάξη μετά από πέντε μέρες. Και τα κατάφερε.

Η δήλωση του σκηνοθέτη
«Έδειχνα ανέκαθεν ειδικό ενδιαφέρον για την ιστορία της Ναζιστικής Γερμανίας. Για το αν θα μπορεί να υπάρξει φασισμός ξανά, για το πώς λειτουργεί το φασιστικό σύστημα, το πώς μπορεί να εκτροχιαστούν οι άνθρωποι από το δρόμο τους. Ήταν κάτι που πάντα με συνάρπαζε. Υποθέτω πως αυτό έχει να κάνει και με την ιστορία της οικογένειάς μου. Ο παππούς μου ήταν αξιωματικός του Τρίτου Ράιχ, κάτι για το οποίο ο πατέρας μου, αλλά και οι δύο θείοι μου, συνάντησαν πολλά και διάφορα προβλήματα στη ζωή τους. Όταν ήμουν νέος συχνά αναρωτιόμουν για το τι θα έκανα αν θα βρισκόμουν σε μια κατάσταση σαν κι αυτή του παρελθόντος. Στο "Wave" η ερώτησή μου είναι το πώς θα μπορούσε να δουλεύει σήμερα ο φασισμός. Θα ήταν πιθανός σήμερα; Θα μπορούσε να ξανασυμβεί αυτό το πράγμα, εδώ και τώρα, σε ένα συνηθισμένο σχολείο στη Γερμανία;... Και πάλι, όταν ήμουν νέος πάντα ευχόμουν να υπήρχε κάτι με το οποίο θα μπορούσα να ταυτιστώ. Ζήλευα τους γονείς μου που έζησαν τη δεκαετία του '60 και το φοιτητικό κίνημα, όπου οι άνθρωποι είχαν ένα είδος κοινού στόχου, προσπαθώντας να αλλάξουν το κόσμο και να κάνουν τη διαφορά. Εγώ μεγάλωσε στη δεκαετία του '80 και του '90, όταν πια υπήρχαν χιλιάδες πολιτικά ρεύματα και ομάδες, αλλά καμιά πραγματική κατεύθυνση. Δεν μπορούσα να ενθουσιαστώ με τίποτα. Κι αυτό μου έλειπε. Αυτό νομίζω πως λείπει και από τα παιδιά σήμερα. Εννοώ, δεν μπορούμε να ορίζουμε τους εαυτούς μας μόνο μέσα από τη μουσική και το ντύσιμο. Νομίζω πως οι άνθρωποι έχουν μια βαθιά ανάγκη για την ουσία, μια ανάγκη που γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη. Η τάση για τον ατομικισμό και την ιδιώτευση, τη διάσπαση της κοινωνίας σε μικρές ομάδες, δεν μπορεί να συνεχιστεί για πάντα. Σε κάποιο σημείο θα βρεθεί ένα τεράστιο κενό. Και τότε ο κίνδυνος θα είναι ότι κάποιος «-ισμός» θα ξεπεταχτεί και θα θελήσει να γεμίσει αυτό το κενό».

Βιογραφικό του σκηνοθέτη:
Ο Dennis Gensel γεννήθηκε το 1973 στο Ανόβερο. Ενώ σπούδαζε στην Κινηματογραφική Ακαδημία του Μονάχου, γύρισε τις μικρού μήκους «The Wrong Trip» και «Living Game» το 1995 και 1996. Και στις δύο ήταν παραγωγός ο συμφοιτητής του Christian Becker (παραγωγός και του «The Wave») και κέρδισαν το βραβείο F.W.Murnau για την καλύτερη ταινία μικρού μήκους. Μετά την αποφοίτησή του, γύρισε την πρώτη του ταινία «The Phantom» για τη γερμανική τηλεόραση, ένα πολιτικό θρίλερ για την RAF, όπου συνεργάστηκε ξανά με τον Becker αλλά και τον Jurgen Vogel, (τον πρωταγωνιστή του «The Wave»). Το 2001 γύρισε την πρώτη του κινηματογραφική ταινία, τη νεανική σεξοκωμωδία «Girls on top» που γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Το 2004 γύρισε το «Before the fall», μια ιστορία για ένα εσωτερικό σχολείο για νεαρούς Ναζί, σε σενάριο του ιδίου και της Maggie Peren, που διακρίθηκε με πολλά βραβεία σε Φεστιβάλ του εξωτερικού.

Διεθνή media
«Πανέξυπνη εξέταση της σταδιακής δηλητηρίασης ενός Γερμανικού Λυκείου από το φασισμό... Ειδικά ο Βόγκελ είναι εξαιρετικός στην κλιμάκωση του χαρακτήρα του, καθώς το ευχάριστό του πρόσωπο σκληραίνει καθώς γίνεται ο δικτάτορας που φοβόταν».
(James Greenberg, Hollywood Reporter)

«Το να αποκαλέσει κανείς το "The Wave" το γερμανικό "Fight Club" θα ήταν μαζί ακριβές αλλά και παραπλανητικό… Το "Wave" είναι ένα πιο προσγειωμένο δράμα με ένα συγκεκριμένο φόκους: Το να κοιτάξει βαθιά στα μάτια της σημερινής νεολαίας και να συναντήσει εκεί μέσα ακόμα και τους παππούδες της… Στο σύνολό της, μία από τις πιο δελεαστικές “προσφορές” του Sundance».
(Ryan Stewart, Premiere)

«Ο σκηνοθέτης κρατά την ενέργεια της ταινίας σε πολύ υψηλά επίπεδα, με αλλεπάλληλους τριγμούς και το σενάριό του (που έγραψε σε συνεργασία με τον Peter Thorwarth) διατηρεί την σκοπιά του πρωτότυπου πειράματος, ενώ χτίζει αποτελεσματικά την κορύφωση και αναπτύσσει προσεκτικά τους χαρακτήρες του».
(Cody Clark, Daily Herald)

Ένα Σχόλιο:
Από όλα τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τουλάχιστον για τον εικοστό, αν όχι για περισσότερους αιώνες, ίσως μόνο η άνοδος του ναζισμού και τα παρεπόμενά του συνάντησε τη δριμεία καταδίκη που του αναλογούσε. Μπήκε με αρνητικό πρόσημο σε όλα τα ευρωπαϊκά Συντάγματα, η θλίψη που τον ακολούθησε επηρέασε την πολιτική σκέψη, την τέχνη την φιλοσοφία, που έμπαιναν πλέον σε νέα μονοπάτια, αφηγηματικά ενέπνευσε μια ολόκληρη εποποιία για τους διασωθέντες. Οι Γερμανοί, τόσο στον καθημερινό λόγο όσο και στην επίσημη γλώσσα του κράτους, υπονοούν ακόμα και σήμερα μια διάθεση απολογίας, οι Εβραίοι συνέδεσαν άρρηκτα το όνομά της φυλής τους με το ολοκαύτωμα, η Ευρώπη ατενίζει το κοντινό παρελθόν της με λύπη και αποδοκιμασία. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η Γηραιά Ήπειρος δεν έχει ξεχάσει.Όσο εύκολο είναι να αποδοκιμάζει κανείς σήμερα, στην Ευρώπη των ανοιχτών συνόρων, της «ελεύθερης» αγοράς, της παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας, ένα απολυταρχικό πολιτικό σύστημα και τη βίαια επιβολή ανθρώπου εις άνθρωπον, άλλο τόσο δύσκολο είναι το να βρει κανείς τη ρίζα του κακού, που δεν είναι μια άγνωστη, αφηρημένη δύναμη, αλλά κάτι που φωλιάζει σπερματικά στην ανθρώπινη φύση. Ο καθένας είναι ικανός για το καλύτερο και για το χειρότερο. Ακόμα και αν στοχεύει στο πρώτο, μπορεί να καταλήξει στο δεύτερο.
Το ίδιο κάνουν οι χαρακτήρες που παρασέρνει το «Κύμα»: Οι νεαροί μαθητές ξεκινούν για να αλλάξουν τον κόσμο που τους παραδίδεται –ανεργία, φτώχεια, χάος, πληροφοριακή βόμβα, «έξυπνες» βόμβες, celebrities πιο δημοφιλείς κι από πολιτικές πρόσωπα, απώλεια «Μεγάλων αφηγήσεων», ενοποιητικών ιδεών, ο Θεός πέθανε, ο Μαρξ πέθανε, οι γονείς είναι του «εξήντα οι εκδρομείς» και τα παιδιά τους αμήχανοι παρατηρητές ενός κόσμου που αλλάζει συνέχεια. Πρόκειται όμως για την εποχή των άκρων. Οι νέοι ξεκινούν από το ένα άκρο και καταλήγουν στο άλλο, με την ίδια ευκολία που πλοηγείται κανείς στο διαδίκτυο: από τη μία σελίδα στην άλλη. Από τη μία σελίδα της ιστορίας στην άλλη, και πάλι από εκεί που ξεκίνησαν. Όταν ο ιδεαλισμός δεν βρίσκει αντίκρισμα, μπορεί να γίνει επικίνδυνος.
Αν όμως αυτά ακούγονται αφηρημένα, η έβδομη τέχνη είναι εδώ για να τα φέρνει στη γη, δείχνοντάς μας εκδοχές του εαυτού μας σε μεγέθυνση. Αν προσπαθούσε βέβαια κανείς να βγάλει συμπεράσματα και απαντήσεις για το τι πήγε στραβά στην ιστορία αυτού του κόσμου, μέσα σε 101 λεπτά κινηματογραφικού χρόνου, θα ήταν ή αφελής ή αγνώμων -ειδικά σε μια εποχή στην οποία «κανένας στίχος δεν ανατρέπει καθεστώτα». Αν από την άλλη όμως, αν κανείς προσπαθούσε να αρνηθεί τη δύναμη του κινηματογραφικού μέσου ως ιδεολογικού μηχανισμού, θα εθελοτυφλούσε. Στην περίπτωση του «Κύματος», το σινεμά γίνεται το ιδανικό όχημα για να περιγράψει μια νέα συνθήκη ολοκληρωτισμού, αυτής που λαμβάνει χώρα στο γόνιμο, λόγω της αθωότητάς του, πεδίο της εφηβικής ψυχής. Σενάριο «βγαλμένο από τη ζωή», όπως θα έλεγε κάποιο κλισέ, και την ίδια στιγμή larger than life, η ιστορία για μια τάξη στη Γερμανία που καταλήγει να αυτοπροσδιορίζεται ως περιούσιος πληθυσμός, διδάσκει, χωρίς διδακτισμό, απλά αλλά ποτέ απλοϊκά, ένα από τα πιο έντονα σε ρυθμούς και συναισθηματικά φορτισμένα μαθήματα κινηματογράφου στην ιστορία του μέσου.
Και ο σκηνοθέτης της το πετυχαίνει, με τον τρόπο που το έκανε και ο μαθητής που ξεσήκωσε το «Κύμα»: με μια ερώτηση!
Στους εαυτούς μας και στους γύρω μας:
«Μπορεί να ξαναγεννηθεί ο ναζισμός;».
Μπορεί να υπάρξει ένας άλλος κινηματογράφος;

ΙΣΤΟΡΙΚΟ:
Οι λεπτομέρεις του "πειράματος" αυτού δεν έγιναν γνωστές για αρκετά χρόνια, παρά το μεγάλο ενδιαφέρον του. Το 1972 ο Τζόουνς δημοσίευσε ένα διήγημα όπου περιέγραφε ορισμένες λεπτομέρειες, και το 1981 διασκευάστηκε σε ταινία (κερδίζοντας βραβείο Έμμυ). ο συγγραφέας Τοντ Στράσσερ, με το ψευδώνυμο Μόρτον Ρου, έγραψε το μυθιστόρημα “Το Κύμα”, βασισμένο πάνω στην ταινία αλλά και τη διήγηση του Τζόουνς. Το βιβλίο γνώρισε επιτυχία, και στη Γερμανία προτεινόταν σαν ανάγνωσμα στα σχολεία. Διασκευάστηκε σε θεατρικό έργο και μιούζικαλ. Αργότερα, ο Τζόουνς αποκάλυψε την πλήρη δική του εκδοχή της ιστορίας, ορισμένες λεπτομέρεις από την οποία αμφισβητήθηκαν, κυρίως για το μέγεθος που απέκτησε το φαινόμενο μέσα στο σχολείο, αλλά και το κατά πόσον οι μαθητές μέλη του Κύματος συμμετείχαν όλοι σοβαρά. Το πείραμα προσέλκυσε το ενδιαφέρον του ψυχολόγου Φίλιπ Ζιμπάρντο, που αρκετά αργότερα διεξήγαγε το πείραμα φυλάκισης του Στάνφορντ, που και αυτό αφορούσε συνθήκες υπακοής/καταπίεσης.

ΤΟ
ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
ΠΟΥ ΒΑΣΙΣΤΗΚΕ Η ΤΑΙΝΙΑ

ΤΟ ΤΡΙΤΟ ΚΥΜΑ
του Ron Jones (1972)

Για χρόνια κρατούσα ένα παράξενο μυστικό. Μοιραζόμουν αυτή τη σιωπή με διακόσιους μαθητές. Χτες συνάντησα έναν από αυτούς τους μαθητές. Για μια στιγμή όλα ξαναγύρισαν στο μυαλό μου. Ο Στηβ Κονίτζιο ήταν μαθητής μου στο μάθημα της Παγκόσμιας Ιστορίας. Πέσαμε ο ένας πάνω στον άλλον μάλλον τυχαία. Είναι μια από αυτές τις συμπτώσεις που συμβαίνουν στους καθηγητές, τη στιγμή ακριβώς που δεν το περιμένουν. Περπατάς στο δρόμο, τρως σ’ ένα απόμερο εστιατόριο, ή βρίσκεσαι να αγοράζεις εσώρουχα, όταν εντελώς ξαφνικά ένας πρώην μαθητής σου πετάγεται από το πουθενά και σου λέει καλημέρα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν ο Στηβ να τρέχει στο δρόμο φωνάζοντας «Κύριε Τζόουνς, κύριε Τζόουνς!». Χαιρετιόμαστε μ’ ένα αμήχανο αγκάλιασμα. Έπρεπε να σταθώ για ένα λεπτό για να θυμηθώ. Ποιος είναι αυτός ο νεαρός που με αγκαλιάζει; Με φωνάζει κύριο Τζόουνς. Θα πρέπει να είναι πρώην μαθητής. Πως τον λένε; Στα κλάσματα δευτερολέπτου που διήρκεσε το ταξίδι μου πίσω στο χρόνο, ο Στηβ αντιλήφθηκε την απορία μου και έκανε ένα βήμα πίσω. Μετά χαμογέλασε, και αργά σήκωσε το χέρι του, κρατώντας το κάπως λυγισμένα. Θεέ μου, ήταν μέλος του Τρίτου Κύματος. Είναι ο Στηβ, ο Στηβ Κονίτζιο. Καθόταν στη δεύτερη σειρά. Ήταν ευαίσθητος και ξύπνιος μαθητής. Έπαιζε κιθάρα και του άρεσε το θέατρο.
Στεκόμασταν ακίνητοι ανταλλάσσοντας χαμόγελα, όταν, χωρίς να το συνειδητοποιήσω, σήκωσα το χέρι μου κρατώντας το σε σχήμα καμπύλης. Ο χαιρετισμός είχε δοθεί. Δύο σύντροφοι συναντιούνταν χρόνια μετά το τέλος του πολέμου. Το Τρίτο Κύμα ήταν ακόμα ζωντανό. «Κύριε Τζόουνς, θυμάστε το Τρίτο Κύμα;». Φυσικά και το θυμάμαι, ήταν ένα από τα πιο τρομακτικά γεγονότα που βίωσα μέσα στην σχολική αίθουσα. Και ήταν συγχρόνως η γέννηση ενός μυστικού που εγώ και διακόσιοι μαθητές θα μοιραζόμασταν θλιμμένα για το υπόλοιπο της ζωής μας.
Μιλούσαμε και γελούσαμε με το Τρίτο Κύμα για τις επόμενες ώρες. Ύστερα ήταν η ώρα να χωριστούμε. Είναι παράξενο, με τα παιχνίδια αυτά της τύχης συναντάς έναν παλιό μαθητή, ξαναπιάνεις κάποιες στιγμές τις ζωής σου. Τις κρατάς σφιχτά. Και μετά λες αντίο. Χωρίς να ξέρεις πότε και αν θα συναντηθείτε ξανά. Δίνετε βέβαια υποσχέσεις ο ένας στον άλλον ότι θα τηλεφωνηθείτε, αλλά δε θα γίνει. Ο Στηβ θα συνεχίσει να μεγαλώνει και να αλλάζει. Εγώ θα παραμείνω ένα αναλλοίωτο σημείο αναφοράς στη ζωή του. Μια παρουσία που δεν πρόκειται να αλλάξει. Είμαι ο κύριος Τζόουνς. Ο Στηβ γυρνά και κάνει ένα σιωπηλό χαιρετισμό. Το χέρι σηκωμένο προς τα πάνω στο σχήμα ενός καμπυλωτού κύματος. Με το χέρι λυγισμένο σε παρόμοια θέση, απαντώ στη χειρονομία.
Το Τρίτο Κύμα. Ώστε έτσι λοιπόν, μπορεί επιτέλους να γίνει μια συζήτηση γι’ αυτό. Εδώ συνάντησα ένα μαθητή και μιλούσαμε για ώρες γι’ αυτόν τον εφιάλτη. Το μυστικό θα πρέπει σιγά σιγά να εξατμίζεται. Πήρε τρία χρόνια. Μπορώ να πω σε σας και σε οποιονδήποτε άλλο για το Τρίτο Κύμα. Τώρα πια είναι μόνο ένα όνειρο, κάτι για να θυμόμαστε -όχι, είναι κάτι που προσπαθούμε να ξεχάσουμε. Κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα. Τί σύμπτωση, νομίζω πως ήταν ο Στηβ αυτός που ξεκίνησε το Τρίτο Κύμα με μια ερώτηση. Μελετούσαμε τη Γερμανία των Ναζί και στη μέση της παράδοσης, κάποιος με διέκοψε με μια ερώτηση.
Πώς μπορούσε ο κοσμάκης στη Γερμανία να διατείνεται ότι αγνοούσε τη σφαγή των Εβραίων; Πώς μπορούσαν οι άνθρωποι των πόλεων, οι μηχανοδηγοί, οι δάσκαλοι, οι γιατροί, να υποστηρίζουν ότι δεν γνώριζαν τίποτα για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τη σφαγή των αθώων; Πώς μπορεί άνθρωποι που ήταν γείτονες, ακόμα και φίλοι με κάποιον Εβραίο να λένε ότι δεν ήταν εκεί όταν έγινε; Ήταν άραγε μια καλή ερώτηση; Δεν ήξερα την απάντηση. Μιας και είχαμε ακόμα πολλούς μήνες μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς και μιας και είχα ήδη φτάσει στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αποφάσισα να αξιοποιήσω μια βδομάδα και να εξερευνήσω την ερώτηση.

ΔΥΝΑΜΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ
Τη Δευτέρα, στο μάθημα ιστορίας της δευτέρας λυκείου, εισήγαγα τους μαθητές μου σε μια από τις εμπειρίες που χαρακτήριζαν τη ναζιστική Γερμανία. Την πειθαρχία. Τους έκανα διάλεξη για την ομορφιά της πειθαρχίας. Για τον αθλητή που νιώθει πως έχει δουλέψει σκληρά, και συνήθως πετυχαίνει στο άθλημά του. Για τη μπαλαρίνα ή το ζωγράφο που δουλεύουν σκληρά για να τελειοποιήσουν μια κίνηση. Για την προσήλωση και την επιμονή ενός επιστήμονα στο κυνήγι μιας Ιδέας. Αυτό είναι πειθαρχία. Η σκληρή προπόνηση. Ο έλεγχος. Η δύναμη της θέλησης. Το αντάλλαγμα της σωματικής καταπόνησης για την ανύψωση ψυχής και σώματος. Ο απόλυτος θρίαμβος.
Για να βιώσουν την εμπειρία της πειθαρχίας προσκάλεσα –όχι, διέταξα τα παιδιά της τάξης να εξασκηθούν και να πάρουν μια νέα στάση σώματος την ώρα που κάθονται· τους εξήγησα με ποιο τρόπο η σωστή θέση του σώματος ενισχύει την απαιτούμενη συγκέντρωση και ενδυναμώνει τη θέληση. Τους καθοδήγησα μάλιστα ώστε να πάρουν την κατάλληλη στάση. Η στάση αυτή σήμαινε πως τα πέλματα των ποδιών έμεναν στηριγμένα σταθερά στο έδαφος και τα χέρια ήταν κολλημένα στα πλάγια για να συγκρατούν τη σπονδυλική στήλη σε όρθια θέση. «Ορίστε, δεν αναπνέετε καλύτερα τώρα; Βρίσκεστε σε εγρήγορση. Δεν νιώθετε καλύτερα;»
Εξασκηθήκαμε σ’ αυτή τη νέα στάση προσοχής ξανά και ξανά. Περπατούσα πάνω κάτω, ανάμεσα στα θρανία με τους καθισμένους μαθητές, δείχνοντάς τους και τα πιο ασήμαντα σφάλματα, κάνοντας τις απαραίτητες διορθώσεις. Η σωστή στάση σώματος αναδείχθηκε στην σημαντικότερη πτυχή στην εκπαιδευτική αυτή διαδικασία. Τους έλεγα να φύγουν, και εκεί που τους είχα μόλις επιτρέψει να σηκωθούν από τα θρανία τους, τους φώναζα απότομα να γυρίσουν και να κάτσουν στη θέση προσοχής. Με ασκήσεις ταχύτητας, η τάξη έμαθε να μετακινείται από όρθια θέση σε καθιστή στάση προσοχής σε δεκαπέντε δευτερόλεπτα. Στις ασκήσεις συγκέντρωσης, επέστησα την προσοχή στα πόδια που έπρεπε να στέκονται παράλληλα και σταθερά με κολλημένους αστραγάλους, τα γόνατα λυγισμένα σε γωνία 90 μοιρών και τα χέρια σταθερά και σταυρωμένα πίσω από την πλάτη, με όρθιο κορμό, χαμηλωμένο σαγόνι και το κεφάλι να κοιτά μπροστά. Κάναμε και ασκήσεις θορύβου, στις οποίες επιτρεπόταν η συζήτηση, μόνο και μόνο για να φανεί πόσο διασπά την προσοχή. Στη συνέχεια, προχωρώντας προοδευτικά σε νέες ασκήσεις, τα παιδιά κατάφεραν σε μερικά λεπτά να μετακινούνται από όρθια θέση έξω από την αίθουσα σε καθιστή θέση προσοχής στα θρανία τους χωρίς να κάνουν τον παραμικρό θόρυβο. Η στροφή έπαιρνε 5 δευτερόλεπτα.
Ήταν περίεργο το πόσο γρήγορα οι μαθητές υιοθέτησαν αυτόν τον ενιαίο τρόπο συμπεριφοράς. Άρχισα να αναρωτιέμαι μέχρι ποιού σημείου θα μπορούσα να το τραβήξω. Αυτή η επίδειξη υποταγής ήταν ένα παιχνίδι της στιγμής που παίζαμε όλοι μαζί, ή ήταν κάτι άλλο; Ήταν η επιθυμία για πειθαρχία και ομοιομορφία μια φυσική ανάγκη; Ένα ένστικτο κοινωνικότητας που κρύβεται πίσω από την ύπαρξη των αλυσίδων εστιατορίων και του κοινού προγράμματος της τηλεόρασης;
Αποφάσισα να πιέσω κι άλλο αυτή την ανοχή της τάξης στην ελεγχόμενη συμπεριφορά. Στα τελευταία εικοσιπέντε λεπτά του μαθήματος επέβαλα κάποιους νέους κανόνες. Οι μαθητές πρέπει να κάθονται μέσα στην τάξη σε στάση προσοχής πριν από το τελευταίο κουδούνι· όλοι οι μαθητές πρέπει να έχουν χαρτί και μολύβι για να κρατούν σημειώσεις· δίνοντας απάντηση ή θέτοντας ερώτηση, ο κάθε μαθητής πρέπει να στέκεται δίπλα στο θρανίο του· οι πρώτες λέξεις σε κάθε απάντηση ή ερώτηση πρέπει είναι «κύριε Τζόουνς». Κάναμε εξάσκηση σε σύντομες περιόδους «σιωπηλής ανάγνωσης». Οι μαθητές που απαντούσαν με βαριεστημένο τρόπο επιπλήττονταν αυστηρά και σε κάθε περίπτωση υποχρεώνονταν να επαναλάβουν τη συμπεριφορά τους μέχρι να γίνουν πρότυπο ακριβολογίας και σεβασμού. Ο τόνος της απάντησης έγινε σημαντικότερος από το περιεχόμενό της. Για να το υπογραμμίσω αυτό, ζήτησα οι απαντήσεις που δίνονται να περιέχουν από τρεις λέξεις και κάτω. Οι μαθητές ανταμείβονταν όταν προσπαθούσαν να απαντήσουν ή να θέσουν ερωτήσεις. Και τους το αναγνώριζα ακόμα πιο πολύ αν τα έθεταν κοφτά και περιεκτικά. Σύντομα όλοι στην τάξη άρχισαν να πετάγονται ρωτώντας και απαντώντας σε ερωτήσεις. Το επίπεδο συμμετοχής στην τάξη άλλαξε αισθητά και από τους ελάχιστους που συνήθως κυριαρχούσαν στη συζήτηση, τώρα έπαιρναν μέρος όλοι. Ακόμα πιο περίεργη ήταν η σταδιακή βελτίωση στην ποιότητα των απαντήσεων. Όλοι έμοιαζαν να ακούνε με περισσότερη προσήλωση. Νέα πρόσωπα έπαιρναν τον λόγο. Νέες απαντήσεις έκαναν την εμφάνισή τους, καθώς μαθητές που συνήθως δίσταζαν να μιλήσουν, βρήκαν τώρα υποστήριξη για να προσπαθήσουν.
Όσο για μένα, εγώ δεν είχα παρά απορίες. Γιατί δεν είχα σκεφτεί νωρίτερα αυτή την τεχνική; Οι μαθητές έδειχναν αφοσιωμένοι στην αποστολή και επιδείκνυαν αξιοπρόσεκτη ικανότητα να συγκρατούν δεδομένα και αφηρημένες έννοιες. Έμοιαζαν σχεδόν να θέτουν καλύτερες ερωτήσεις και να συμπεριφέρονται ο ένας στον άλλον με περισσότερη ζεστασιά. Μα πως ήταν δυνατόν; Βρέθηκα, εγώ, να σκηνοθετώ ένα απολυταρχικό περιβάλλον και έμοιαζε τόσο παραγωγικό. Άρχισα πια να αναρωτιέμαι όχι τόσο για την τάξη και μέχρι πού μπορούσε αυτή να φτάσει, αλλά πώς εγώ μπορούσα να αλλάξω τις θεμελιώδεις πεποιθήσεις μου σχετικά με την «ανοιχτή τάξη» και την αυτομόρφωση. Όλη μου η πίστη στον Καρλ Ρότζερς μπορούσε να κλονιστεί ή και να χαθεί; Που οδηγούσε επιτέλους αυτό το πείραμα;

ΔΥΝΑΜΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΟΜΑΔΙΚΟΤΗΤΑΣ
Την Τρίτη, τη δεύτερη μέρα της άσκησης, μπαίνοντας στην τάξη βρήκα τους πάντες να κάθονται σιωπηλοί στη θέση προσοχής. Σε κάποιων τα πρόσωπα αχνοφαινόταν αυτό το χαμόγελο ικανοποίησης, αυτό που παίρνεις όταν ξέρεις πως έχεις χαροποιήσει τον καθηγητή. Αλλά οι περισσότεροι μαθητές κοιτούσαν ευθεία μπροστά τους, με απόλυτη αυτοσυγκέντρωση. Με λαιμό άκαμπτο. Χωρίς ίχνος μειδιάματος, σκέψης, ή ακόμα κι απορίας. Αφοσιωμένοι στην αποστολή με όλο τους το είναι. Για να αλλάξω λίγο την ατμόσφαιρα, προχώρησα στον πίνακα και έγραψα με μεγάλα γράμματα «ΔΥΝΑΜΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ». Κάτω από αυτό σε μια δεύτερη γραμμή έγραψα «ΔΥΝΑΜΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΟΜΑΔΙΚΟΤΗΤΑΣ».
Καθώς η τάξη καθόταν σε νεκρική σιγή, ξεκίνησα να περιγράφω, να αναλύω, να εξυψώνω την αξία της ομαδικότητας. Σ’ αυτή τη φάση του παιχνιδιού, πάλευα εσωτερικά για το αν θα σταματούσα το πείραμα ή αν θα το συνέχιζα. Δεν είχα υπολογίσει τέτοια σφοδρότητα, ούτε καν ανταπόκριση. Στην πραγματικότητα είχα εκπλαγεί που έννοιες σχετικές με την πειθαρχία είχαν τέτοιο αντίκτυπο.
Όσο μέσα μου συνεχιζόταν η διαμάχη για το αν θα σταματήσω ή θα συνεχίσω με το πείραμα, δε σταμάτησα να μιλάω για την έννοια της ομαδικότητας. Έπλαθα ιστορίες από τις εμπειρίες μου ως αθλητής, ως προπονητής και ως καθηγητής ιστορίας. Ήταν εύκολο. Ομαδικότητα είναι ο δεσμός ανάμεσα σε άτομα που δουλεύουν μαζί και κοπιάζουν από κοινού. Είναι να χτίζεις έναν κοινό χώρο με τους γείτονές σου, είναι το συναίσθημα ότι ανήκεις σε κάτι μεγαλύτερο από σένα, σ’ ένα κίνημα, σε μια ομάδα, σε μια φυλή, σ’ ένα σκοπό. Ήταν πολύ αργά για να κάνω πίσω. Τώρα καταλάβαινα γιατί ο αστρονόμος δεν μπορεί να κρατήσει το μάτι του μακριά από το τηλεσκόπιο. Έσκαβα όλο και πιο βαθιά στα δικά μου πιστεύω και στα κίνητρα πίσω από την ατομική και συλλογική δράση. Υπήρχαν πολλά ακόμα για να δω και να προσπαθήσω να κατανοήσω. Πολλές οι ερωτήσεις που με στοίχειωναν. Γιατί οι μαθητές δέχονταν την εξουσιαστική σχέση που τους επέβαλλα; Που είχε πάει η περιέργεια ή και η αντίστασή τους σ’ αυτή την ηγεμονική συμπεριφορά; Πότε και πώς θα τελειώσει αυτό;
Αφού τους περιέγραψα την έννοια της ομαδικότητας, τους είπα για ακόμα μια φορά ότι η ομαδικότητα, όπως και η πειθαρχία, πρέπει να βιωθούν για να γίνουν κατανοητές. Για να τους φέρω σε μια πρώτη επαφή με την έννοια της ομαδικότητας, τους έβαλα να φωνάξουν όλοι μαζί «Δύναμη μέσω της Πειθαρχίας», «Δύναμη μέσω της Ομαδικότητας». Αρχικά είπα σε δύο μαθητές να σταθούν όρθιοι και να φωνάξουν το σύνθημά μας. Μέτα πρόσθεσα ακόμα δύο, μέχρι που τελικά όλη η τάξη βρέθηκε να απαγγέλλει όρθια. Ήταν ευχάριστο. Οι μαθητές κοίταζαν ο ένας τον άλλον και συνειδητοποιούσαν την αίσθηση της ισχύος που σου δίνει η ομάδα. Όλοι ήταν ικανοί και ίσοι. Έκαναν κάτι όλοι μαζί. Δουλέψαμε πάνω σ’ αυτή την απλή σύλληψη για το υπόλοιπο της ώρας. Επαναλαμβάναμε τα συνθήματα σαν επωδό. Ή τα λέγαμε με αυξανόμενη ένταση. Πάντα τα φωνάζαμε μαζί, δίνοντας έμφαση στον τρόπο με τον οποίο έπρεπε να καθόμαστε, να στεκόμαστε και να μιλάμε.
Άρχισα να βλέπω τον εαυτό μου ως μέρος του πειράματος. Με ευχαριστούσε η κοινός τρόπος δράσης που υιοθετούσαν οι μαθητές. Η ανταμοιβή μου ήταν να βλέπω την ικανοποίηση στα πρόσωπά τους και τον ενθουσιασμό τους να κάνουν περισσότερα. Μου ήταν όλο και πιο δύσκολο να κρατήσω τον εαυτό μου έξω από αυτή τη στιγμή και από αυτή την νέα ταυτότητα που αποκτούσε η τάξη. Ακολουθούσα τις επιταγές της ομάδας στον ίδιο βαθμό που τις καθοδηγούσα.
Καθώς η ώρα έφτανε στο τέλος της, και χωρίς να το έχω σκεφτεί εκ των προτέρων, δημιούργησα έναν χαιρετισμό. Ήταν μόνο για τα μέλη της τάξης. Για να κάνεις αυτό τον χαιρετισμό, έπρεπε να ανεβάσεις το δεξί σου χέρι στο ύψος του δεξιού σου ώμου σε θέση λυγισμένη. Τον ονόμασα «ο Χαιρετισμός του Τρίτου Κύματος», γιατί η στάση του χεριού έμοιαζε με κύμα που είναι έτοιμο να σκάσει. Η ιδέα του «τρίτου» προέκυψε από τη σχετική μου γνώση ότι τα κύματα έρχονται πάντα μαζεμένα, με το τρίτο στη σειρά να είναι πάντα το τελευταίο και το μεγαλύτερο. Από τη στιγμή που είχαμε χαιρετισμό, απαίτησα από όλα τα μέλη του τμήματος να τον χρησιμοποιούν για να χαιρετηθούν μεταξύ τους έξω από την τάξη. Όταν χτύπησε το κουδούνι για το τέλος της ώρας, ζήτησα από την τάξη απόλυτη ησυχία. Με τους πάντες να κάθονται σε θέση προσοχής, σήκωσα αργά το μπράτσο μου, και με καμπυλωμένο το χέρι, έκανα τον χαιρετισμό. Ήταν ένα σιωπηλό σημάδι αναγνώρισης. Ήταν κάτι το ξεχωριστό. Χωρίς καμία διαταγή, ολόκληρη η ομάδα των μαθητών αποκρίθηκε στο χαιρετισμό.
Στη διάρκεια των επόμενων ημερών, οι μαθητές της τάξης αντάλλασσαν μεταξύ τους τον χαιρετισμό. Προχωρούσες στο διάδρομο και ξαφνικά τρεις συμμαθητές γυρνούσαν προς το μέρος σου, ο καθένας κάνοντας αστραπιαία την κίνηση. Έβλεπες μαθητές στη βιβλιοθήκη ή στο μάθημα της γυμναστικής να κάνουν αυτή την περίεργη χειρονομία. Άκουγες δίσκους φαγητού να πέφτουν με θόρυβο στο κυλικείο, και γυρνώντας να κοιτάξεις έβλεπες τους δύο συμμαθητές να κάνουν μεταξύ τους το χαιρετισμό. Το μυστήριο γύρω από αυτά τα τριάντα άτομα που επαναλάμβαναν αυτή την παράξενη κίνηση σύντομα έστρεψε την προσοχή στην τάξη και στο πείραμά μας πάνω στην γερμανική ταυτότητα. Πολλοί μαθητές εκτός του τμήματος ρωτούσαν αν μπορούσαν να συμμετάσχουν.

ΔΥΝΑΜΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ
Την Τετάρτη, αποφάσισα να φτιάξω κάρτες μέλους για κάθε μαθητή που ήθελε να συνεχίσει αυτό που πλέον είχα ονομάσει «το πείραμα». Ούτε ένας μαθητής δεν επέλεξε να φύγει από την αίθουσα. Εκείνη τη στιγμή, την τρίτη μέρα της δραστηριότητας, υπήρχαν σαραντατρείς μαθητές μέσα στην τάξη. Δεκατρείς μαθητές είχαν αλλάξει τμήμα για να γίνουν μέρος του πειράματος. Όσο η τάξη καθόταν στη θέση προσοχής, έδωσα σε κάθε παιδί από μια κάρτα. Σημείωσα σε τρεις από τις κάρτες ένα κόκκινο Χ και ενημέρωσα τους αποδέκτες ότι τους είχε ανατεθεί η ειδική αποστολή να μου δίνουν αναφορά για τυχόν μαθητές που δεν συμμορφώνονταν με τους κανόνες της τάξης. Συνέχισα μιλώντας για τη σημασία της Δράσης. Εξήγησα πως η πειθαρχία και η ομαδικότητα στερούνται νοήματος χωρίς τη δράση. Συζήτησα για την ομορφιά του να παίρνει κανείς την απόλυτη ευθύνη για τις πράξεις του. Για την ακλόνητη πίστη στον εαυτό σου και την κοινότητά σου ή την οικογένειά σου, που θα έκανες τα πάντα για να συντηρήσεις, να προστατέψεις και να διευρύνεις αυτή την ύπαρξη. Τόνισα πως η σκληρή δουλειά, η πίστη και η υπακοή του ενός στον άλλον, επιταχύνει το ρυθμό της μάθησης και την επίτευξη των στόχων. Υπενθύμισα στους μαθητές πώς ήταν να είσαι σε μια τάξη που ο ανταγωνισμός προκαλεί πόνο και ταπείνωση. Καταστάσεις στις οποίες οι μαθητές τρώγονταν ο ένας με τον άλλον για τα πάντα, από τη γυμναστική μέχρι το διάβασμα. Το συναίσθημα του να μην κάνεις ποτέ τίποτα, να μην είσαι ποτέ μέρος κάποιου πράγματος, να μην έχεις υποστήριξη από τον άλλον.
Κάπου εκεί, μαθητές σηκώθηκαν χωρίς προειδοποίηση και άρχισαν, κατά κάποιο τρόπο, να με επαινούν. «Κύριε Τζόουνς, για πρώτη φορά μαθαίνω πολλά πράγματα». «Κύριε Τζόουνς, γιατί δεν διδάσκετε έτσι όλη την ώρα;». Ήμουν σοκαρισμένος! Ναι, τους παρείχα πληροφορίες κατά τρόπο εξαιρετικά ελεγχόμενο, αλλά το γεγονός ότι εκείνοι το έβρισκαν επαρκές και αποδεκτό ήταν αναπάντεχο. Ήταν εξίσου ανησυχητικό να συνειδητοποιώ ότι σύνθετες και χρονοβόρες γραπτές εργασίες πάνω στον γερμανικό τρόπο ζωής ολοκληρώνονταν αλλά και αναλύονταν τώρα πολύ πιο διεξοδικά από τους μαθητές. Οι επιδόσεις στον μαθησιακό τομέα βελτιώνονταν αισθητά. Μάθαιναν περισσότερα. Και έδειχναν να θέλουν περισσότερα. Άρχισα να πιστεύω ότι οι μαθητές θα έκαναν ό, τι κι αν τους ανέθετα. Αποφάσισα έτσι να το ανακαλύψω.
Για να κάνω τους μαθητές να νιώσουν τη δράση πιο άμεσα, έδωσα προφορικά στον καθένα από μια συγκεκριμένη αποστολή. «Καθήκον σου είναι να σχεδιάσεις το σήμα του Τρίτου Κύματος. Εσύ είσαι υπεύθυνος να σταματάς κάθε μαθητή που δεν είναι μέλος του Τρίτου Κύματος από το να μπαίνει σ’ αυτή την αίθουσα. Θέλω εσύ μέχρι αύριο να θυμάσαι απ’ έξω κι ανακατωτά τα ονόματα και τις διευθύνσεις κάθε μέλους του Τρίτου Κύματος. Εσένα σου ανατίθεται το δύσκολο έργο να προπονήσεις και να πείσεις τουλάχιστον είκοσι παιδιά από το διπλανό δημοτικό σχολείο ότι η στάση που καθόμαστε εμείς είναι απαραίτητη για τη σωστή εκμάθηση. Δουλειά σου είναι να διαβάσεις αυτό το φυλλάδιο και να μας ενημερώσεις για ολόκληρο το περιεχόμενό του μέχρι το τέλος της ώρας. Θέλω ο καθένας από εσάς να μου δώσει το όνομα και τη διεύθυνση ενός έμπιστου φίλου που πιστεύει ότι μπορεί να θέλει να προσχωρήσει στο Τρίτο Κύμα...».
Για να ολοκληρώσω τον κύκλο που αφορούσε στην άμεση δράση, εξήγησα στους μαθητές την απλή διαδικασία προσέλκυσης νέων μελών. Πήγαινε κάπως έτσι: ένα νέο μέλος χρειαζόταν μόνο να προταθεί από ένα υπάρχον μέλος και να εκδοθεί γι’ αυτό μια κάρτα από εμένα. Με το που έπαιρνε την κάρτα, το νέο μέλος έπρεπε να αποδείξει πως γνώριζε τους κανόνες μας και να δηλώσει υποταγή σ’ αυτούς. Η ανακοίνωσή μου προκάλεσε σάλο.
Το σχολείο ζωήρεψε από εικασίες και περιέργεια. Επηρέαζε τους πάντες. Ο μάγειρας του σχολείου ρώτησε πώς θα ήταν ένα μπισκότο του Τρίτου Κύματος. Του απάντησα, φυσικά, σοκολατένιο. Ο διευθυντής μας ήρθε σε μια απογευματινή συνάντηση καθηγητών του τμήματος και μου έκανε τον χαιρετισμό του Τρίτου Κύματος. Εγώ ανταποκρίθηκα. Ο βιβλιοθηκάριος με ευχαρίστησε για το πανό «30 λεπτά γνώσης», το οποίο έβαλε πάνω από την είσοδο της βιβλιοθήκης. Μέχρι το τέλος της μέρας, πάνω από διακόσιοι μαθητές είχαν ακολουθήσει τον κανόνα. Ένιωθα πολύ μόνος, και λίγο φοβισμένος.
Το μεγαλύτερο μέρος του φόβου μου οφειλόταν σε περιστατικά «καρφώματος». Παρόλο που επισήμως είχα αναθέσει μόνο σε τρεις μαθητές να μου δίνουν αναφορές για αποκλίνουσες συμπεριφορές, περίπου είκοσι μαθητές είχαν έρθει σε μένα αναφέροντας πως ο Άλαν δεν χαιρέτισε ή ότι η Τζωρτζίνα μιλούσε επικριτικά για το πείραμά μας. Αυτά τα περιστατικά ελέγχου σήμαιναν ότι η μισή τάξη θεωρούσε καθήκον της να παρατηρεί και να καταγγέλει τα μέλη του τμήματος. Μέσα σ’ αυτό τον καταιγισμό των καταγγελιών, ήταν λογικό μια συνωμοσία να μη φαίνεται πολύ μακρινή...
Τρεις κοπέλες από την τάξη είχαν πει στους γονείς τους τα πάντα για τις δραστηριότητες του τμήματός μας. Αυτές οι τρεις κοπέλες ήταν μακράν οι εξυπνότερες μαθήτριες της τάξης. Σαν φίλες, τα πήγαιναν καλά. Είχαν μια σιωπηλή αυτοπεποίθηση και τις ευχαριστούσε το σχολικό περιβάλλον, κάτι που τους έδινε τη δυνατότητα να αναπτύσσουν τόσο τις ακαδημαϊκές όσο και τις ηγετικές τους ικανότητες. Στη διάρκεια του πειράματος, ήμουν περίεργος να δω πώς θα αντιδράσουν σ’ αυτή την αναδιαμόρφωση της τάξης που είχε σαν βάση την ισότητα. Οι επιβραβεύσεις που είχαν συνηθίσει να συνοδεύουν τις νίκες τους, δεν υπήρχαν στο πείραμα. Πνευματικές δεξιότητες όπως η αμφιβολία και η εκλογίκευση ήταν ανύπαρκτες. Μπροστά στην στρατιωτική ατμόσφαιρα της τάξης έμοιαζαν αποσβολωμένες και σκεπτικές. Τώρα που τα φέρνω ξανά στο μυαλό μου, έδειχναν πολύ σαν παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες. Παρακολουθούσαν τις δραστηριότητες και συμμετείχαν με τρόπο μηχανικό. Ενώ όλοι οι άλλοι ορμούσαν, αυτές παρέμεναν συγκρατημένες, παρακολουθώντας.
Με το να πουν στους γονείς τους για το πείραμα, έδωσαν την αφορμή για να ξεκινήσει μια σειρά γεγονότων. Ο ραβίνος ενός από τους γονείς μου τηλεφώνησε στο σπίτι. Ήταν ευγενικός και συγκαταβατικός. Του είπα ότι απλώς μελετούσαμε την γερμανική ταυτότητα. Έδειξε ευχαριστημένος και μου είπε να μην ανησυχώ. Θα μιλούσε αυτός στους γονείς και θα καθησύχαζε τις ανησυχίες τους. Προς το τέλος αυτής της συζήτησης, έφερα στο μυαλό μου αντίστοιχες συζητήσεις στη διάρκεια της ιστορίας, στις οποίες ο κλήρος αποδέχτηκε και απολογήθηκε για αδικαιολόγητες καταστάσεις. Μακάρι να είχε ξεσπάσει από θυμό ή απλά να προσπαθούσε να ερευνήσει την κατάσταση, θα μπορούσα έτσι να καταδείξω στους μαθητές μια περίπτωση δικαιολογημένης εξέγερσης. Αλλά όχι. Ο ραβίνος έγινε μέρος του πειράματος. Παραμένοντας αδαής για την καταπιεστικότητα του πειράματος, έγινε συνένοχος και υποστηρικτής.
Στο τέλος της τρίτης μέρας, ήμουν εξουθενωμένος. Είχα διαλυθεί. Η ισορροπία ανάμεσα στο παιχνίδι των ρόλων και την κατευθυνόμενη συμπεριφορά είχε σχεδόν χαθεί. Πολλοί από τους μαθητές είχαν δοθεί απόλυτα στο ρόλο του «μέλους του Τρίτου Κύματος». Απαιτούσαν πλήρη υποταγή στους κανόνες από τους υπόλοιπους μαθητές και ήταν επιθετικοί απέναντι σ’ αυτούς που δεν έπαιρναν το πείραμα στα σοβαρά. Άλλοι απλά βυθίζονταν στις ασκήσεις και έπαιρναν από μόνοι τους τους ρόλους τους. Θυμάμαι συγκεκριμένα τον Ρόμπερτ. Ο Ρόμπερτ ήταν μεγαλόσωμος για την ηλικία του και δεν ήταν και ο καλύτερος στα σχολικά του καθήκοντα. Προσπαθούσε βέβαια περισσότερο από τον καθένα για να πετύχει. Κάθε βδομάδα παρέδιδε εργασίες αντιγραμμένες λέξη προς λέξη από τα βιβλία που είχα προτείνει από τη βιβλιοθήκη. Ο Ρόμπερτ είναι ένα από αυτά τα παιδιά στο σχολείο που δεν διαπρέπει πουθενά αλλά και που δεν προκαλεί φασαρίες. Δεν είναι ιδιαίτερα έξυπνα, δεν είναι μέλη κάποιας αθλητικής ομάδας, δεν αποζητούν την προσοχή. Είναι χαμένα. Αόρατα. Ο μόνος λόγος για τον οποίο βρέθηκα να γνωρίζω τον Ρόμπερτ ήταν γιατί τον πέτυχα να τρώει μεσημεριανό στην τάξη μου. Πάντα έτρωγε μεσημεριανό μόνος του.
Έτσι λοιπόν, το Τρίτο Κύμα έδωσε στον Ρόμπερτ μια θέση στα σχολείο. Ήταν τουλάχιστον ίσος με όλους τους άλλους. Μπορούσε να κάνει κάτι. Να συμμετέχει. Να είναι εποικοδομητικός. Και αυτό ακριβώς έκανε ο Ρόμπερτ. Αργά το απόγευμα της Τετάρτης βρήκα τον Ρόμπερτ να με ακολουθεί, και τον ρώτησα τί στην ευχή έκανε. Χαμογέλασε (δεν νομίζω ότι τον είχα ξαναδεί ποτέ να χαμογελάει) και έκανε την εξής ανακοίνωση: «Κύριε Τζόουνς, είμαι ο σωματοφύλακάς σας. Φοβάμαι ότι κάτι θα σας συμβεί». «Μπορώ να το κάνω κύριε Τζόουνς, σας παρακαλώ;». Με αυτή την αυτοπεποίθηση και το χαμόγελο, δεν μπορούσα να πω όχι. Είχα σωματοφύλακα. Όλη τη μέρα μου άνοιγε και μου έκλεινε τις πόρτες. Περπατούσε πάντα στα δεξιά μου. Χαμογελούσε απλώς, και χαιρετούσε τα άλλα μέλη της τάξης. Με ακολουθούσε παντού. Στην αίθουσα των καθηγητών (που απαγορευόταν η είσοδος στο�

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 4 Μαρτίου

Fri, 27 Feb 2009 18:58:00 -0500

Σινέ Κρόνιο - 19:30

Ο Παλαιστης
The Wrestler
του Ντάρεν Αρονόφσκι
με τους Μίκι Ρουρκ, Μαρίζα Τομέι, Ίβαν Ρέιτσελ Γουντ

Υπόθεση: Πίσω στα τέλη της δεκαετίας του ’80 , ο Ράντυ “the Ram” (Μίκι Ρουρκ ) ήταν ένας κορυφαίος επαγγελματίας παλαιστής του wrestling . Σήμερα, 20 χρόνια μετά συνεχίζει να αγωνίζεται σε ανεπίσημους αγώνες στο New Jersey . Αποξενωμένος τελείως από την κόρη του (Εβαν Ρέιτσελ Γουντ ) και ανίκανος να συνάψει οποιαδήποτε ουσιαστική ανθρωπινή σχέση ο Ράντυ ζει μόνο για τους αγώνες και την αναγνώριση των θαυμαστών του. Μία καρδιακή προσβολή τον υποχρεώνει όμως να αποσυρθεί. Αρχίζει λοιπόν να αξιολογεί και να επαναπροσδιορίζει την ζωή του . Προσπαθεί να πλησιάσει την κόρη του και διεκδικεί τον έρωτα από μια στρίπερ την Κάσιντι ( Μαρίσα Τόμει) . Τίποτα από όλα αυτά όμως δεν μπορεί να καταλαγιάσει το πάθος του για τους αγώνες.

Κριτικό σημείωμα :

Ένας φαινομενικά ξοφλημένος παλαιστής του «κατς» συνεχίζει τη δραματική πορεία του στο ρινγκ, με επιμονή και αξιοπρέπεια, σε μια δυνατή ταινία. Συγκλονιστική, «οσκαρική» η ερμηνεία τού Μίκι Ρουρκ.

Γυρισμένη από τον Ντάρεν Αρονόφσκι, σκηνοθέτη των ταινιών «Ρέκβιεμ για ένα όνειρο» και «Η πηγή», η βραβευμένη με το Χρυσό Λιοντάρι της Βενετίας ταινία «Ο παλαιστής» παρουσιάζει το συγκλονιστικό πορτρέτο του Ράντι (του «Κριού») Ρόμπινσον, διάσημου στη δεκαετία του '80 επαγγελματία παλαιστή. Παλαιστής του «κατς» ο «Κριός» ήταν, στην περίοδο της προεδρίας του Ρέιγκαν, ανάμεσα στα είδωλα των Αμερικανών, αν και αργότερα, στη δύση του, μετατράπηκε σε θέαμα των διψασμένων για βία θεατών.

Ατομο παθιασμένο με τη δουλειά του, που ξεκίνησε κάποτε με ένα όνειρο -το περιβόητο «αμερικανικό όνειρο»- ο Ράντι έχει σταδιακά μετατραπεί σε θλιβερό, μοναχικό, χωρισμένο και άφραγκο άτομο, αποξενωμένο από την κόρη του, που ζει στο αυτοκίνητο-τροχόσπιτό του και ο οποίος τώρα αγωνίζεται σε περιφερειακά, άθλια ρινγκ να διατηρήσει κάτι από τη χαμένη αξιοπρέπειά του. Το σώμα του Ράντι, φουσκωμένο με στεροειδή, αντέχει ακόμη στα χτυπήματα του κατς, την επαγγελματική πάλη, που στηρίζεται περισσότερο στο θέαμα και στο οποίο οι παλαιστές υπομένουν τα πιο σκληρά και παράτολμα -αν και πάντα στημένα από πριν- χτυπήματα στο ρινγκ, ενώ συχνά (όπως ο «Κριός») πηδούν, όρθιοι, από σκοινιά πάνω στον αντίπαλό τους ή πάνω σε σκάλες και διάφορα άλλα αντικείμενα. Κάποια στιγμή μάλιστα, όταν έπειτα από μεταμόσχευση καρδιάς τα πράγματα για τον Ράντι χειροτερεύουν, αυτός δέχεται να πάρει μέρος σε αγώνες «hard-core» (η έσχατη κατάληξη!), όπου οι παλαιστές πέφτουν πάνω σε γυαλιά και συρματοπλέγματα κι είναι έτοιμοι ακόμη και να δεχτούν καρφιά στο σώμα τους με συρραπτικά!...

Με ένα γρήγορο, νευρώδες στιλ, με εικόνες ωμές, συχνά αφόρητα βίαιες, χορογραφημένες με δεξιοτεχνία, με λεπτομέρεια στην καταγραφή του κοινωνικού περίγυρου, μαζί και του κόσμου των παλαιστών, με ερμηνείες εξαιρετικές τόσο από τον Μίκι Ρουρκ, σπαραχτικό στον ρόλο του βασανισμένου, αλλά πάντα αυθεντικού «Κριού», πολύ κοντά στα δικά του προσωπικά βάσανα (ερμηνεία ανάμεσα στα φαβορί των φετινών Οσκαρ), όσο κι από τους υπόλοιπους ηθοποιούς (μαζί και της Μαρίζα Τομέι στον ρόλο μιας στριπτιζέζ που κάνει παρέα στον Ράντι), ο Αρονόφσκι έφτιαξε μια δυνατή, συγκλονιστική ταινία, έμμεσο σχόλιο πάνω στην ίδια την Αμερική, τις πνευματικές και άλλες αξίες της και την όλη πορεία της.
Νίνος Φένεκ Μικελίδης -Ελευθεροτυπία

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου

Sat, 21 Feb 2009 09:19:00 -0500

Τρείς Πίθηκοι
Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου
Σινέ Κρόνιο - 19:30
Η νέα ταινία του σημαντικότερου σκηνοθέτη της νέας γενιάς της Τουρκίας, Νούρι Μπιλγκέ Τζεϊλάν. Τιμήθηκε με βραβείο Σκηνοθεσίας στο φεστιβάλ Κανών 2008.

Ο Τζεϊλάν εμπνεύστηκε το σενάριό του από ένα γιαπωνέζικο μύθο: τρεις σοφοί πίθηκοι, που ο καθένας κλείνει με τα χέρια του ένα μέρος του προσώπου του. Τα μάτια για να μη βλέπει, τα αυτιά για να μην ακούει και το στόμα για να μη μιλάει. Έτσι συμβαίνει και στην οικογένεια της ιστορίας μας, όπου τα μικρά μυστικά εξελίσσονται σε μεγάλα ψέματα, όμως όλοι αρνούνται να το παραδεχτούν. Κανένα μέλος δεν ανοίγεται καθαρά στην αλήθεια για να μείνει η οικογένεια ενωμένη. Όμως παίζοντας τους τρεις πιθήκους ακυρώνεται η αλήθεια και η ύπαρξή της;

Ο σκηνοθέτης Νούρι Μπιλγκέ Τζεϊλάν γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1959.
Σπούδασε μηχανικός στο πανεπιστήμιο του Βοσπόρου και στη συνέχεια κινηματογράφο στο πανεπιστήμιο Mimar Sinan της Κωνσταντινούπολης. Ολοκληρωμένος φωτογράφος, ο Τζεϊλάν έγινε ευρύτερα γνωστός με την ταινία του «Uzak» ("Μακριά") το 2003, για την οποία κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στις Κάνες και έκανε τον γύρο πολλών φεστιβάλ ανά τον κόσμο κερδίζοντας και μεγάλο μέρος του κοινού. Η επόμενη ταινία του ήταν τα «Κλίματα Αγάπης» που τιμήθηκε για ακόμη μια φορά στις Κάνες το 2006, με βραβείο FIPRESCI.

Λίγα λόγια από τον σκηνοθέτη

Aπό τότε που ήμουν παιδί, αυτό που περισσότερο μου προκαλούσε το ενδιαφέρον αλλά και με τρόμαζε παράλληλα ήταν η συνειδητοποίηση του μεγάλου φάσματος που περιέχει η ανθρώπινη ψυχή. Με άφηνε πάντα άφωνο η συνύπαρξη μέσα στην ψυχή της δύναμης για κυριαρχία αλλά και της δυνατότητας για συγχώρεση, το ενδιαφέρον για το θείο αλλά και το ασήμαντα μικρό, η συμπόρευση της αγάπης με το μίσος. Για τον λόγο αυτό, η ενασχόληση με τις ποιότητες του εσωτερικού μας κόσμου, οι οποίες δεν μπορούν να αναλυθούν και να αξιολογηθούν με τη λογική, ήταν ο βασικός λόγος για τον οποίο γυρίζω ταινίες.

Η ταινία αποπειράται να παρουσιάσει μια ψυχολογική και συναισθηματική κατάσταση με μια πλοκή οπλισμένη με βίαια συμβάντα που συμβαίνουν στους βασικούς πρωταγωνιστές. Προσπαθήσαμε να δραματοποιήσουμε τα αφηρημένα γεγονότα, τις ιδέες και τις συναισθηματικές διενέξεις που είχαμε στο μυαλό μας και τα ενσωματώσαμε στους χαρακτήρες.

Αυτό που εξιτάρει περισσότερο εδώ, είναι η απόκλιση που περιπλέκει τα πράγματα, ο «παράδρομος» που ξεφεύγει από τον κύριο δρόμο. Για παράδειγμα, όταν ένας γενναίος άνθρωπος ξαφνικά δείχνει αδυναμία και πέφτει στα γόνατα από φόβο. Ή τη στιγμή που ένας δειλός δείχνει το περισσότερο κουράγιο. Είναι η πρόκληση της κατανόησης της ανθρώπινης φύσης μέσα από εικόνες που αποτυπώνουν τέτοιου είδους διχασμό.

Σκηνοθεσία - Νούρι Μπιλγκέ Τζεϊλάν
Σενάριο - Νούρι Μπιλγκέ Τζεϊλάν
Εμπρού Τζεϊλάν
Ερσάν Κεσάλ
Παραγωγή - Ζεϊνέπ Εζμπατούρ
Ηθοποιοί
Γιαβούζ Μπινγκόλ
Χατιτζέ Ασλάν
Ριφάτ Σουνγκάρ
Ερσάν Κεσάλ
ΜοντάζΑϊχάν Εργκιουρσέλ
Μπόρα Γκέκσινγκελ
Νούρι Μπιλγκέ Τζεϊλάν
Φωτογραφία - Γκεχάν Τιριάκι
Διάρκεια109'
Επίσημο site [www.nbcfilm.com]
ΔιανομήOdeon www.odeon.gr

κριτικό σημείωμα απο το www.cinemag.gr :

Όταν ο σοφέρ ενός πολιτικού δέχεται να αναλάβει την ευθύνη για ένα τροχαίο δυστύχημα, όπου εμπλέκεται το αφεντικό του δεν υποψιάζεται πόσο η πράξη του αυτή θα επηρεάσει την οικογενειακή του γαλήνη. Μετά τα «Κλίματα Αγάπης» ο Νουρί Μπιλγκέ Τσεϊλάν επανέρχεται με άλλο ένα δείγμα καλού σινεμά (Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ των Καννών), όπου μέσα από ένα οικογενειακό δράμα έρχεται στην επιφάνεια η εικόνα μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Εμπνευσμένος από το γιαπωνέζικο μύθο των τριών πιθήκων (ο ένας κλείνει τα αυτιά του για να μην ακούει, ο άλλος τα μάτια του για να μη βλέπει κι ο τρίτος το στόμα του για να μη μιλά), αφηγείται την τραγική ιστορία μιας τουρκικής οικογένειας, που παρασύρεται στην καταστροφή μέσα από μυστικά και ψέματα.

Ο Τσεϊλάν συνθέτει έναν περίτεχνο καμβά χρησιμοποιώντας εξίσου καλά τα αισθητικά στοιχεία και τα δυνατά εκφραστικά μέσα των ηθοποιών του, σε ένα αργής εξέλιξης φιλμ που αποτυπώνει ακριβώς τη δυσκολία των πρωταγωνιστών να πάρουν μια κατάσταση στα χέρια τους. Τη θέση της δράσης παίρνει η βασανιστική αναμονή. Η μάταιη ελπίδα ότι τα πράγματα θα πάρουν από μόνα τους το δρόμο τους χωρίς κανείς να χρειαστεί να παρέμβει, γιατί θα έπρεπε προηγουμένως να παραδεχθεί την αλήθεια.

Οι χαρακτήρες σκιαγραφούνται με ρεαλισμό και τα συναισθήματα ζωγραφίζονται μέσα σε μουντές εικόνες εικαστικής μαγείας: Άνθρωποι αποξενωμένοι, σχέσεις προ πολλού εξαντλημένες όπου το νήμα κόβεται με την πρώτη αφορμή και δίνει το σύνθημα για ένα εκτός ελέγχου ντόμινο που καταλήγει νομοτελειακά στην πλήρη διάλυση.

Όσο μας πλησιάζουν, τα μεγάλα μυστικά γίνονται μεγάλα ψέματα. Ο άνθρωπος μπορεί να δεχθεί με νηφαλιότητα την πιο βίαιη πράξη και να αναστατωθεί με μια ασήμαντη είδηση, αν αυτή αφορά το μικρόκοσμό του. Ο υπάλληλος δεν έχει ηθικά διλήμματα όταν καλείται να πάει στη φυλακή για να μην καταστραφεί η πολιτική καριέρα του ισχυρού αφεντικού. Αρκεί να αποζημιωθεί γι’ αυτό. Διαστάσεις ανήθικης πράξεις λαμβάνει μόνο η προδοσία που διαδραματίζεται μέσα στους τοίχους του σπιτιού του, ακόμα κι αν δεν τολμά να την αντικρύσει κατά πρόσωπο.

Οι κοινωνίες (ειδικά οι πιο συντηρητικές) αγνοούν επιδεικτικά αυτό που δε θέλουν να βλέπουν και μαθαίνουν τον αδύναμο να νικά το φόβο ακολουθώντας τη στρατηγική των τριών πιθήκων. Το κακό είναι κακό όταν ειδωθεί, ακουστεί, ειπωθεί. Διαφορετικά δεν είναι τίποτα, αρκεί να το χειριστείς μέσα σου. Τότε θα παίξεις κι εσύ εις βάρος κάποιου άλλου το ίδιο παιχνίδι εξουσίας που παίχτηκε στην πλάτη σου και η ζωή θα συνεχίσει να κυλά νωχελικά, καλυμμένη από την ομίχλη του Βοσπόρου.Ανθή Νταουσάνη

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: nuri bilge ceylan

Tue, 10 Feb 2009 17:46:00 -0500

http://www.nuribilgeceylan.com

Η ιστοσελίδα του Nuri Bilge Ceylan ,σκηνοθέτη της ταινίας "Τρείς Πιθηκοι" (Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου)

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου

Tue, 03 Feb 2009 20:17:00 -0500

Kαλά κρυμμένα μυστικά - Αθανασία
Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου
Σινε Κρονιο - 19:30

Η κινηματογραφική λέσχη Σερρών "Στιγμές Της Πόλης" και ο κινηματογράφος Κρόνιο παρουσιαζουν την Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου στις 19:30 την ταινία του Πάνου Καρκανεβάτου "Καλά Κρυμμένα Μυστικά - Αθανασία".

Ο Πάνος Καρκανεβάτος γεννήθηκε στις Σέρρες το 1962. Παράγει και σκηνοθετεί ταινίες μυθοπλασίας και δημιουργικά ντοκιμαντέρ σε συμπαραγωγή με παραγωγούς και τηλεοπτικούς σταθμούς από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Ταινίες του έχουν προβληθεί από ευρωπαϊκούς τηλεοπτικούς σταθμούς και έχουν διανομή στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ.Τo "Καλά Κρυμμένα Μυστικά - Αθανασία" είνα η τελευταία του ταινία η οποία προβλήθηκε στο τελευταίο φεστιβαλ της Θεσσαλονίκης και κερδιζε το βραβείο Fipresci.Την μουσική της ταινίας υπογράφει ο Γιώργος Ανδρέου.

Υπόθεση της ταινίας :

Σε ένα μικρό νησί του Αιγαίου, 40 χρόνια πριν, γεννιέται ένας μυστικός έρωτας. Η Αθανασία είναι η δευτερότοκη κόρη μιας οικογένειας και σύμφωνα με το έθιμο, δεν έχει κανένα δικαίωμα στη περιουσία του πατέρα της και από τη στιγμή που η μεγαλύτερη αδερφή της παντρεύεται, αυτή θα πρέπει να την ακολουθήσει ως ψυχοκόρη. Κάτω από την ίδια στέγη θα δημιουργηθεί ένας μυστικός έρωτας μεταξύ της Αθανασίας και του άντρα της αδερφής της, ενώ σύντομα θα μείνει έγκυος. Αποφασίζει να κρατήσει το παιδί, γνωρίζοντας ότι θα υποστεί τις συνέπειες της μικρής κοινωνίας στην οποία ζει και θα εξαφανιστεί για πάντα. Σαράντα χρόνια μετά, μια νεαρή γυναίκα έρχεται στο νησί από τη Νέα Υόρκη αναζητώντας τον πατέρα που ποτέ δε γνώρισε.

Παρουσίαση της ταινίας απο την Lifo :

Το Καλά Κρυμμένα Μυστικά, Αθανασία έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας μείξης του παλιού-νέου ελληνικού κινηματογράφου με το νέο προφίλ του καλλιτεχνικού σινεμά της χώρας μας, που προσπαθεί φιλότιμα να σταθεί στις αίθουσες. Εννοώ πως η ταινία αυτή, ενώ θα μπορούσε να έχει όλα τα συμπτώματα της εσωστρεφούς παραγωγής ενός ανούσιου ψυχογραφήματος, πατάει σε ένα δομημένο και συγκινητικό flashback για να αφηγηθεί την ιστορία της γυναίκας που ζει έναν πολύπλοκο έρωτα, πέρα από τις δυνάμεις της και τη χωρητικότητα του χωριού της, και κουβαλάει το άχθος στην ξενιτιά της. Με οδηγό την κόρη της, καρπό του άνομου και βίαιου έρωτά της, το προσωπικό μπαούλο ανοίγει και αποκαλύπτονται οι συνθήκες και τα γεγονότα. Κάπου στις αρχές της δεκαετίας του ‘70, χωρίς όμως έμφαση στην εποχή, μιας και σε ένα μικρό τόπο ο νεωτερισμός είναι μηδενικός και τα αγκυλωμένα ήθη καλά κρατούν, το σκηνικό είναι ασφυκτικό και κολλημένο σε μια αχρονική παράδοση. Το νησί είναι φτωχό και σκληρό, όπως και οι άνθρωποι που το κατοικούν, ενώ οι νόμοι της μικρής κοινότητας συμβαδίζουν με τους νόμους της φύσης. Το ηφαίστειο, που κοιμάται κι ανασαίνει κάτω από τα πόδια τους, κρατά καλά κρυμμένες μνήμες από το παρελθόν. Η Αθανασία, δευτερότοκη κόρη χωρίς δικαιώματα στην πατρική περιουσία, σύμφωνα με το παλιό έθιμο, όταν παντρεύεται η μεγάλη αδελφή της, την ακολουθεί στο σπίτι της ως ψυχοκόρη. Η πρωτότοκη Γεωργία είναι η επιλογή της κοινότητας, η δευτερότοκη Αθανασία, η επιλογή της φύσης. Πλάσμα δυνατό, πρόσωπο γήινο, που γυρεύει μια θέση στη ζωή και στην αγάπη. Κάτω από την ίδια στέγη ξετυλίγεται ένας ιδιόμορφος, μυστικός και απαγορευμένος έρωτας. Η Αθανασία θα υποστεί τις συνέπειες και θα χαθεί για πάντα. Τριάντα χρόνια μετά, μία νεαρή γυναίκα έρχεται από τη Νέα Υόρκη για να βρει τις ρίζες της, τον πατέρα που ποτέ δεν γνώρισε. Είναι η κόρη της Αθανασίας. Εκτός από την τελετουργία της αλήθειας, σημασία για τον Καρκανεβάτο έχει η επιμονή στη μετέωρη έχθρα. Η Αθανασία ποτέ δεν συγχώρεσε τον εαυτό της για τη λαγνεία. Τη θεώρησε μίασμα και ο τρόπος με τον οποίο αντιστάθηκε στον Χρήστο θυμίζει θύμα σε βιασμό. Επακόλουθα, η σκιά της εμπειρίας της εκδηλώθηκε ασυνείδητα στον καρπό της ταραχώδους σχέσης της με αυτόν. Η κόρη της με εκείνη ζούσαν σαν όμοιοι πόλοι μιας ιδιαίτερα ηλεκτρικής ένωσης. Το ταξίδι είναι ένα ξεκαθάρισμα, έστω κι αν δεν παρουσιάζει κρίσεις εντυπωσιασμού, παρά μόνο σποραδικές, ανθρώπινες και εντελώς κατανοητές εκρήξεις, σαν και αυτές που συμβαίνουν σε φυσιολογικές οικογενειακές σχέσεις.

Η επιτυχία του σκηνοθέτη είναι πως τοποθετεί τις δυο γυναίκες σε ένα πλαίσιο θρίλερ. Σταλάζει μέσα τους το δηλητήριο της ανειλικρίνειας. Και το μετατρέπει σε ένα κινηματογραφικό παιχνίδι που διεξάγεται σε διαφορετικά γήπεδα, καθώς η Αθανασία της παλιάς εποχής λειτουργεί ως τρίτο πρόσωπο και ως απάντηση στα μυστικά που συννεφιάζουν τη μάνα και στοιχειώνουν την κόρη. Η ταινία έχει πολλά τρωτά. Το νησί, απροσδιόριστα κάπου στα Δωδεκάνησα, δεν είναι τόσο απειλητικό ή οργανικό όσο προτίθεται να το κάνει να φαίνεται ο Καρκανεβάτος. Η ερμηνεία του Γιώργου Καραμίχου είναι άνιση - καλός στα ενεργητικά κομμάτια της αρχής, και αρκούντως ζωώδης και υποκριτής, αλλά άνευρος στα μέρη όπου εμφανίζεται γερασμένος. Και ο πατέρας, ο μετέπειτα σύζυγος της Αθανασίας στην Αμερική, παίζει σε άλλη ταινία. Και η υπόθεση παραπέμπει σε άλλες ιστορίες που κατ' επανάληψη έχουμε δει στο σινεμά, διεθνώς. Δεν πειράζει ωστόσο. Η Αθανασία ολοκληρώνει τη διαδρομή της με τις ελάχιστες δυνατές απώλειες. Με επίκεντρο τη γυναικεία ψυχοσύνθεση και την αδυναμία διαφυγής από το βάσανο ενός τόσο σημαντικού μυστικού, αποδεικνύει πως η καρδιά μιλάει δυνατά, ακόμη κι αν αποφεύγει τα λόγια. Η δύναμη της ταινίας κρύβεται στη μυστική της γλώσσα.Θ.Κουτσογιαννόπολος.

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Νέο Πρόγραμμα Προβολών

Sat, 24 Jan 2009 11:43:00 -0500

4/2 ΚΑΛΑ ΚΡΥΜΕΝΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΑΘΑΝΑΣΙΑ

25/2 3 ΠΙΘΗΚΟΙ

4/3 Ο ΠΑΛΑΙΣΤΗΣ

18/3ΤΟ ΚΥΜΑ

1/4 MILK

Όλες οι Προβολές Στον Κινηματογράφο Κρόνιο

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Γομόρρα

Sat, 24 Jan 2009 11:26:00 -0500

Κριτικές για την ταινία Γομόρρα :

Lifo
Σινεμά
Tranzistor
Athens Voice
Καθημερινή
Ελεύθερος Τύπος

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Δευτέρας 26 Ιανουαρίου

Sat, 24 Jan 2009 11:11:00 -0500

GOMORRA
του Ματέο Γκαρόνε

Βόρεια Νάπολη: το βασίλειο της Καμόρα, της ιταλικής μαφίας. Εκεί όπου ο μόνος νόμος είναι αυτός της βίαιης επιβολής και ο πόλεμος των συμμοριών στρέφεται γύρω από τον έλεγχο της αγοράς των ναρκωτικών, της πορνείας, ακόμα και του τουρισμού. Βασισμένο σε βιβλίο-ντοκουμέντο του δημοσιογράφου Ρομπέρτο Σαβιάνο (ο οποίος εξαιτίας των απειλών ζει υπό συνεχή αστυνομική επιτήρηση) που έγινε μπεστ σέλερ εν μία νυκτί, αυτό το εκρηκτικό πορτρέτο της Καμόρα χαρακτηρίστηκε ως «το πιο αληθινό φιλμ που έχει γίνει για τη μαφία», υπήρξε εμπορικός θρίαμβος στην Ιταλία και αποτέλεσε μαζί με το «Il Divo» αντικείμενο επερώτησης στην ιταλική βουλή σχετικά με την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό. Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Καννών.

Δευτέρα 26/01/2009
Σινέ Κρόνιον : 19:30

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: τυχερη και ευτυχισμενη

Sun, 11 Jan 2009 12:09:00 -0500

κριτικες για την ταινια του μαικ λη :
cinemad
καθημερινη
σινεμα
εθνος
ελευθερος τυπος
movies for the masses

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: αφιέρωμα : μάικ λη

Sun, 11 Jan 2009 10:58:00 -0500

ενα μικρο αφιερωμα για τον σπουδαιο βρετανο σκηνοθετη απο την κινηματογραφικη λεσχη γυθειου ΕΔΩ.

Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών: Προβολή Δευτέρας 12 Ιανουαρίου

Thu, 08 Jan 2009 19:14:00 -0500

Τυχερή Και Ευτυχισμένη
μια ταινία του Μάικ Λη

Σινε Κρονιον - 19:30

Κριτικη - Lifo / Θ.Κουτσογιαννοπουλος :

Όχι, δεν μαλάκωσε στα 65 του ο Μάικ Λι, ο σκηνοθέτης που τράβηξε στα άκρα το σκοινί στα Μυστικά και Ψέματα, στον Γυμνό και στο Μυστικό της Βέρα Ντρέικ. Απλώς, είδε την υπόθεση ανάποδα και αντέστρεψε τη συνηθισμένη ροή της πλοκής των ταινιών του. Όσο κι αν προσπάθησα, δεδομένου του ιστορικού του σκηνοθέτη, δεν κατάφερα να βρω την ειρωνεία πίσω από έναν τόσο παρεξηγήσιμο τίτλο. Θυμίζει κάπως το Η Ζωή είναι Γλυκιά, μια από τις πρώτες ταινίες του, και πάλι τοποθετημένη στο βόρειο Λονδίνο, με πρωταγωνίστρια μια γυναίκα που επιβιώνει και καθοδηγεί, σε μια φέτα καθημερινότητας με οξυδερκείς παρατηρήσεις για τη στάση ζωής και τις δυσκολίες - εξαίρετη η Άλισον Στέντμαν στο ρόλο της Γουέντι με τις δυο κόρες, την ανορεξική και την υδραυλικό. Εκεί ο τίτλος φλέρταρε με το διπλό νόημα της θετικής και της αρνητικής ματιάς. Στο Τυχερή κι Ευτυχισμένη η ηρωίδα αποκρούει ως έμπειρος τερματοφύλακας τα κόμπλεξ και τη σαβούρα και λειτουργεί σαν ανεξίκακο φίλτρο.

Η ταινία εξιστορεί τη μάλλον βαρετή ζωή της Πόπι, μιας δασκάλας που περνάει καλά χωρίς απαιτήσεις, κάνοντας μαθήματα φλαμέγκο και οδήγησης, περνώντας τις μέρες της σε σπίτια φίλων και συγγενών, μένοντας με την καλύτερή της φίλη σε ένα μικρό διαμέρισμα. Όλα κανονικά και ήσυχα. Είναι τίμια με τα συναισθήματά της, ειλικρινής, υποστηρικτική ως κοινωνική λειτουργός, διακριτική και ελκυστική με τον τρόπο της. Η ερωτική της ζωή αγγίζει το μηδέν, ώσπου ο δάσκαλος οδήγησης, ένας μανιακός που μπορεί να είναι καλός άνθρωπος μπορεί και όχι, την καταδιώκει με έναν περίεργο τρόπο, ενώ εκείνη συναισθάνεται πως τη φέρνει στα όριά της - ένας οποιοσδήποτε άλλος θα είχε καλέσει την αστυνομία ή θα τον είχε πλακώσει στο ξύλο. Όχι η Πόπι. Ο Μάικ Λι ξέρει πως δεν περιγράφει την πρώτη καλλονή του Λονδίνου, αλλά μια χαριτωμένη κοπέλα που θα δώσει και μια δεύτερη ευκαιρία από καλοσύνη αλλά και από μια ανομολόγητη ανασφάλεια. Στα 30 της η Πόπι ξαναβλέπει τη ζωή της και κρίνει το μέλλον της βάση των νέων δεδομένων που έχει. Τόσα χρόνια ακούει και δεν κρίνει, ενθαρρύνει και κλείνει την πόρτα του σπιτιού της σαν να μην την ακουμπάει πραγματικά η ζωή. Διαβίωση εξ αντανακλάσεως είναι μισή ζωή, χωρίς παράπονα ίσως, αλλά με το απωθημένο της πρωταγωνίστριας, έστω και για μια μεγάλη στιγμή.

Ο Λι χρησιμοποιεί ένα τέλειο εργαλείο, τη Σάλι Χόκινς, σε μια από τις ερμηνείες της χρονιάς, για να αντικρούσει την κακία των ανθρώπων όταν βλέπουν έναν μπόσικο και του φέρονται σαν να είναι σάκος του μποξ. Η Πόπι δεν είναι καθρέφτης, δεν αντιδράει, αλλά εξοστρακίζει τη μιζέρια σα να είναι κακός αγωγός με χαμόγελο. Παρδαλή και γελαστή, κάνει αντίθεση με τα πάντα και παραπέμπει στην Καμπίρια του Φελίνι και το παράγωγό της, την Τσάριτι του Μπομπ Φόσι, με μια διαφορά: Ενώ εκείνες οι χαρωπές και αλέγρες γυναίκες διατήρησαν την αισιοδοξία τους ακόμη και μετά από τα απανωτά χτυπήματα, η Πόπι δεν χρειάζεται να χάσει και να τιμωρηθεί. Η διαδρομή της είναι μια επιβεβαίωση. Σε αυτό το εξαιρετικά καταφατικό φιλμ του Λι, που μοιάζει με ανωμαλία, όχι μόνο για τα στάνταρ του ίδιου αλλά και για τα δεδομένα της σύγχρονης θεματικής, μια γυναίκα χρησιμεύει ως ιδεολογικό όχημα για αυτοκριτική (κι αν το καλοσκεφτούμε, καμιά τους δεν υπάρχει παρά μόνο στη φαντασία του περίγυρου).

Η επιτυχία του Βρετανού σκηνοθέτη είναι πως κάνει το όλο εγχείρημα να φαντάζει αυθόρμητο, ενώ γνωρίζουμε πόσο σημασία δίνει στην πρόβα και στη δουλειά στην παραμικρή λεπτομέρεια των διαλόγων. Αφήνει όμως ανάσες για να σκηνοθετήσει, γιατί, όπως είχε πει και ο Νίκολας Ρεγκ, αν είναι όλα γραμμένα στο σενάριο, για ποιο λόγο να μπούμε στον κόπο να γυρίσουμε την ταινία; Αυτό ισχύει όχι μόνο για τους οραματισμούς ελλειπτικών δημιουργών αλλά και για τις σφιχτοδεμένες ματιές σε καταστάσεις που είναι πιο μπανάλ. Το Τυχερή κι Ευτυχισμένη είναι από τις πιο νόστιμες και τρυφερές εκπλήξεις της χρονιάς. Προσέξτε τέλος τον Έντι Μάρσαν, τον bipolar (περίπου μανιοκαταθλιπτικό) Σκοτ, το δάσκαλο που παραδίδει μια από τις πιο επώδυνα σπαρταριστές δευτερεύουσες ερμηνείες που έχω δει.