Serres Blogs » Αντωνία Θεοχαρίδου » Όλα τα μπλογκ του νομού Σερρών με μια ματιά

Expand/Collapse

Αντωνία Θεοχαρίδου (11)

Σέρρες, 15.01.2009
00:39
Ευχές εφήβων για τη νέα χρονια
» Αντωνία Θεοχαρίδου

Ζήτησα από τους μαθητές μου να κάνουν μια ευχή για την καινούρια χρονιά, έτσι για να κυλίσουν καλά οι μέρες που έρχονται, και οι πρώτες λέξεις που ακούστηκαν ήταν
" ειρήνη- υγεία-λογική- δικαιοσύνη ". Πόσο πολύ τα έχουμε τρομοκρατήσει τα παιδιά μας, πόσο λίγο νοιαζόμαστε στ΄αλήθεια γι΄αυτά; Εγώ, μια ευχή τους έδωσα." Να είναι χαρούμενα" γιατί η χαρά είναι δικαίωμα των παιδιών, η χαρά προυποθέτει αίσθημα ασφάλειας, σπίθα ελπίδας,όραμα και προπαντός... αγάπη.Με σκυμένο το κεγάλι για τον κόσμο που σαπίζει δίπλα μου, τόλμησα να τους πω."Μην περιμένετε από τους άλλους να αλλάξουν τον κόσμο, να τον κάνουν καλύτερο.Εσείς πρέπει να τον αλλάξετε, από εσας πρέπει να αρχίσει η αλλαγή, να γίνει η ανατροπή, για να γίνουν οι ευχές σας πραγματικότητα.
Καλή χρονιά!

Περισσότερα... »
Σέρρες, 24.09.2008
22:35
Εθελοντισμός και Κοινωνία
» Αντωνία Θεοχαρίδου

Εθελοντισμός και Κοινωνία

Ο εθελοντισμός είναι μια κοινωνική δραστηριότητα πολυσυζητημένη στις μέρες μας. Άλλοι μιλούν γι’ αυτή με θαυμασμό και εκτίμηση και άλλοι την αμφισβητούν, προσπαθώντας να ανακαλύψουν αυτό που οδηγεί κάποιους μεμονωμένους πολίτες, ατομικά ή μέσω οργανώσεων των οποίων αποτελούν μέλη, να εργαστούν χωρίς αμοιβή για ένα καθορισμένο ή αόριστο χρονικό διάστημα για το γενικό καλό της κοινωνίας.
Ίσως η απάντηση που μπορεί να δοθεί σ’ όλους αυτούς να’ ναι πολύ απλή και να βρίσκεται στα λόγια του Αlbert Schweitzer:

«Οι μόνοι ανάμεσά μας που θα ’ναι στ’ αλήθεια ευτυχισμένοι, είναι αυτοί που θα ’χουν ψάξει και θα έχουν βρει πώς να βοηθούν τους άλλους.»
Ο εθελοντισμός είναι στάση ζωής, δεν είναι μόδα, όπως συχνά ακούγεται. Από τη αρχαιότητα, ήταν συνδεδεμένος με τις πιο υψηλές αξίες και αρετές της ανθρώπινης φύσης : τον αλτρουισμό, την αλληλοβοήθεια, την ευγενή άμιλλα.
Στις μέρες μας, δεν αναγνωρίζεται πλέον μόνο ως πράξη φιλανθρωπίας και αλληλεγγύης σε εκδηλώσεις εκτάκτου ανάγκης, όπως κυρίως συνέβαινε σε κοινωνίες του παρελθόντος, αλλά και ως θεσμική δραστηριότητα που παράγει και διαδίδει διαρκή αγαθά στον πολιτισμό, στο περιβάλλον και στην κοινωνική μέριμνα, ως χώρος που αναπτύσσει τους ανθρώπινους πόρους και συνθέτει κοινωνικό κεφάλαιο.

Εκατομμύρια πολίτες σε ολόκληρη την Ευρώπη ασχολούνται ενεργά με διάφορες μορφές εθελοντισμού. Οι πιο πρόσφατοι αριθμοί παρουσιάζουν, τα ακόλουθα:
Στο Ηνωμένο Βασίλειο 23 εκατομμύρια άνθρωποι προσφέρουν εθελοντική εργασία κάθε χρόνο, αποτελώντας ένα εργατικό δυναμικό ισοδύναμο με 180.000 εργαζομένους πλήρους απασχόλησης. Η οικονομική αξία του επίσημου εθελοντισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει υπολογισθεί σε περισσότερα από 65 δις ΕΥΡΩ ετησίως, ή 7,9% του ΑΕΠ.

Οι Βέλγοι αφιερώνουν 5 ώρες την εβδομάδα σε εθελοντικές δραστηριότητες χωρίς αμοιβή, το οποίο είναι ισοδύναμο με περίπου 200.000 θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης.
Το 2002, ο χρόνος που αφιερώθηκε σε εθελοντικές εργασίες, στην Γαλλία, ήταν ισοδύναμος με περισσότερες από 716.000 θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης.
23 εκατομμύρια πολίτες ( ποσοστό 36%) συμμετέχουν σε διάφορα είδη εθελοντικών εργασιών στη Γερμανία, ενώ το 33% του ενήλικου πληθυσμού στην Ιρλανδία ασχολείται με τον εθελοντισμό.
Στην εποχή μας ,την εποχή του πλανητικού χωριού που κυριαρχεί το θέαμα και τα υλικά αγαθά, σε μια περίοδο που η τεχνολογία αποξενώνει τους ανθρώπους, που το περιβάλλον εκπέμπει ΣΟΣ, την εποχή της παγκοσμιοποίησης που βαθαίνουν οι ανισότητες και οι αδικίες στον πλανήτη, ανάμεσα σ’ αυτούς που έχουν και κατέχουν και σ’ αυτούς που μπορούν απλώς να επιβιώνουν, ο Εθελοντισμός ανοίγει τους νέους ορίζοντες του αύριο.

Το σύγχρονο πρόσωπο του εθελοντισμού που αναδεικνύεται στην εποχή μας έχει πολλαπλό ενδιαφέρον.
Πρώτον, γιατί ο εθελοντισμός αποκτά ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά και συνιστά μορφή άμεσης παρέμβασης και συμμετοχής των πολιτών, ειδικά των νέων, στο πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Αναπτύσσεται ο κοινωνικός διάλογος και η συμμετοχή του πολίτη στα κοινά. Αναπτύσσεται, επίσης, το αίσθημα της ατομικής και κοινωνικής ευθύνης.
Δεύτερον, γιατί ο εθελοντισμός συνιστά μια νέα μορφή κοινωνικής αλληλεγγύης, πιο ενεργητικής και πιο αποτελεσματικής από τις παραδοσιακές μορφές.
Τρίτον, γιατί ο εθελοντισμός αποτελεί την καταλληλότερη μέθοδο για την ανάπτυξη ενός δημιουργικού, αποτελεσματικού και ανταγωνιστικού κοινωνικού κράτους. Ο εθελοντισμός αυξάνει την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχει το κράτος, αφού πολλές από τις εργασίες που αναλαμβάνουν οι άνθρωποι εθελοντικά, όπως για παράδειγμα η παροχή συμβουλών, η φροντίδα παιδιών ή η προστασία των δασών, είναι πολύτιμα βοηθήματα στις υπηρεσίες που μπορεί να παρέχει ο κρατικός μηχανισμός.

Τέταρτον, γιατί ο εθελοντισμός και γενικότερα ο κοινωνικός μη κερδοσκοπικός τομέας της οικονομίας μπορεί να δημιουργήσουν μεγάλο φάσμα ειδικοτήτων και νέων θέσεων απασχόλησης σε μια εποχή που η ανεργία αυξάνεται.
Και τέλος, μέσα από την ανάπτυξη των οργανώσεων αλληλεγγύης μπορούν να αξιοποιηθούν πρωτοβουλίες, δεξιότητες και ικανότητες των πολιτών και να αναπτυχθεί ένας νέος κοινωνικός και πολιτικός πολιτισμός συνεργασίας.

Ο σύγχρονος εθελοντισμός αποτελεί μια ριζοσπαστική εμπειρία ζωής, κοινωνικής υπευθυνότητας, πειραματισμού και προσωπικής ολοκλήρωσης. Είναι ένα ανοιχτό στοίχημα για όλους μας και κυρίως για την Πολιτεία που πρέπει να ξεπεράσει τα παραδοσιακά στερεότυπα οργάνωσης του κοινωνικού κράτους και να αντιμετωπίσει θετικά τη νέα προοπτική, ενθαρρύνοντας και υποστηρίζοντας θεσμικά το έργο των εθελοντικών οργανώσεων.

Ποιοι είναι οι λόγοι που οδηγούν ένα άνθρωπο να γίνει εθελοντής, να ενδιαφερθεί για τον συνάνθρωπό του ή για το κοινό συμφέρον;
Η απάντηση ίσως βρίσκεται στην ετυμολογία της ίδιας της λέξης.
Η λέξη εθελοντισμός κρύβει μέσα της το ρήμα «θέλω» που σημαίνει ότι είμαι εθελοντής γιατί το θέλω πραγματικά, γιατί αυτό που κάνω μ’ εκφράζει, μ’ αντιπροσωπεύει, ανταποκρίνεται στην ιδεολογία μου και στις αρχές μου.
Θέλω κάτι σημαίνει : έχω ένα συγκεκριμένο στόχο και αγωνίζομαι γι’ αυτόν. Κανείς δεν γίνεται και παραμένει εθελοντής επειδή είναι της μόδας ή επειδή πρέπει.

Η Μάχη Παπαγιαννάκη, μέλος της οργάνωσης « Γιατροί χωρίς σύνορα» αναφέρει: «Προσωπικά θεωρώ ότι ο θεσμός του εθελοντισμού αποτελεί ένα ερέθισμα για τον καθένα από μας, ένα μέσο να κάνει πράξη μερικά από τα όνειρά του. Ευαισθητοποιημένη λοιπόν από την δυστυχία του λεγόμενου Τρίτου κόσμου αποφάσισα να δώσω ό,τι μπορώ στην οικοδόμηση του μοντέλου «Υγεία για όλους». Το να επιλέγεις να κάνεις ουσιαστικότερα πράγματα από το να βολευτείς σε μια συμβατική ζωή είναι ,ήδη, ένα κίνητρο.»

Σίγουρα οι λόγοι ενασχόλησης με τον εθελοντισμό δεν είναι υλικοί.

Απ’ τη μια, η αγάπη για τον συνάνθρωπο και η πεποίθηση ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν ίσα δικαιώματα στη ζωή, και απ΄ την άλλη, η ελπίδα και η πίστη ότι αυτός ο κόσμος μπορεί ν’ αλλάξει προς το καλύτερο, είναι οι βασικοί παράγοντες που κρατούν το κίνημα του εθελοντισμού ζωντανό.
Η κινητήριος δύναμη για τον εθελοντή είναι η πίστη στην αξία και την αναγκαιότητα του έργου ενός συλλόγου ή μιας οργάνωσης.
Το άτομο, μέσα από την εθελοντική προσφορά, βρίσκει την ευκαιρία να αξιοποιήσει κάποιες γνώσεις του , κάποιες δεξιότητες ή εμπειρίες του. Άλλες φορές πάλι, η εμπλοκή του με κάτι το καινούριο λειτουργεί σαν πρόκληση για το άγνωστο, το διαφορετικό, πράγμα που το ενεργοποιεί και το βοηθάει να βάλει νέους στόχους στη ζωή του και να βρει διέξοδο στις υπαρξιακές του ανησυχίες . Μέσα σε μια αίσθηση ελευθερίας της διάθεσης του εαυτού του, ξεδιπλώνει τις άγνωστες πλευρές και δυνάμεις του και προχωρεί προς την προσωπική ολοκλήρωση.

Θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε τον εθελοντισμό με ένα τεράστιο δέντρο που απλώνει τις ρίζες του και τα κλαδιά του σ’ όλο τον κόσμο, χαρίζοντας αμέτρητους καρπούς . Άραγε, πόσο βαθιά βρίσκονται οι ρίζες αυτού του τόσο ξεχωριστού δέντρου;
Ποιος έριξε το σπόρο και φύτρωσε;
Ο σπόρος του εθελοντισμού σπέρνεται στην ψυχή του ανθρώπου, όταν αυτός είναι μικρός, μέσα στην οικογένεια, στο στενό κοινωνικό περιβάλλον, εκεί όπου αρχίζει η παιδεία και η εκπαίδευση του. Το σχολείο, με τη σειρά του, είναι το φυτώριο αυτού του σπόρου που ριζώνει σιγά-σιγά , αρχίζει να αναπτύσσεται μαζί με την προσωπικότητα του παιδιού και να ψάχνει διεξόδους, τρόπους έκφρασης και δράσης. Ο ρόλος του σχολείου είναι να ευαισθητοποιήσει τους μαθητές μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα και εθελοντικές δράσεις, να τους βοηθήσει να βιώσουν τον εθελοντισμό και να τον αγαπήσουν. Να τους φέρει σε επαφή με τον ανθρώπινο πόνο, με την διαφορετικότητα, με την ιδιαιτερότητα και να τους μάθει να απλώνουν το χέρι στον διπλανό, όποιος κι αν είναι αυτός.
Είναι άξιο αναφοράς το πόσο μεγάλο ενδιαφέρον δείχνουν οι μαθητές για όλες τις εθελοντικές δράσεις που οργανώνονται από το σχολείο, είτε αυτές είναι περιβαλλοντικές, είτε φιλανθρωπικές.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα παιδιά που θα γευτούν νωρίς τους καρπούς της εθελοντικής προσφοράς ,αργότερα στην ενήλικη ζωή τους, θα ανταποκριθούν πρόθυμα σε κάποια πρόσκληση/ πρόκληση που θα ’ρθει να ταράξει τα νερά της καθημερινότητας και να δώσει άλλο νόημα στη ζωή τους. Αυτά τα παιδιά δεν θα αισθανθούν ποτέ μόνα τους, γιατί πάντα μια ομάδα ανθρώπων με τα ίδια ιδανικά και τους ίδιους στόχους θα είναι έτοιμη να τα δεχτεί κοντά της και να τα αγκαλιάσει.

Η βασικότερη προϋπόθεση για την επιτυχία του έργου του εθελοντή και της συνέχισής του είναι η σωστή επιλογή του αντικειμένου της εθελοντικής απασχόλησης .
Πρώτα-πρώτα, θα πρέπει ο ίδιος να ανακαλύψει τι είναι αυτό που τον αγγίζει περισσότερο και χάρη του οποίου είναι διατεθειμένος να προσφέρει τη βοήθειά του.
Στη συνέχεια, θα πρέπει να προσδιορίσει, με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια, το χρόνο που μπορεί να διαθέσει για εθελοντική προσφορά. Πολλές φορές, η διάθεση προσφοράς οδηγεί σε υπερβολές που στη συνέχεια δημιουργούν προβλήματα και απογοητεύσεις.
Ακόμη, θα πρέπει να γνωρίζει και να αποδεχτεί τις δυσκολίες και τους κινδύνους που συνεπάγεται η δραστηριοποίησή του στην εθελοντική οργάνωση.
Και τέλος, είναι αναγκαίο να συνεργαστεί με τους υπεύθυνους της ομάδας δράσης για την καλύτερη αξιοποίησή του. Η ύπαρξη ενός συγκεκριμένου καθήκοντος με αρχή και τέλος , η ικανοποιητική εκπαίδευση, το ασφαλές και φιλικό περιβάλλον εργασίας, η ελευθερία ολοκλήρωσης της αποστολής, η αναγνώριση και επιβράβευση της προσφοράς ύστερα από τη ολοκλήρωση της αποστολής του είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την επιτυχία της εθελοντικής δράσης.

Ποια είναι όμως τα οφέλη του εθελοντισμού σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο;
Πρώτα- πρώτα , σε προσωπικό επίπεδο, ο εθελοντής ξεπερνάει τις φοβίες και τις ανασφάλειες του και ανοίγεται στο κοινωνικό σύνολο με διάθεση προσφοράς του ίδιου του του εαυτού, των γνώσεων του , των δεξιοτήτων του, των ταλέντων του. Έτσι, απολαμβάνει την χαρά της προσφοράς, της συνεργασίας με ανθρώπους που έχουν τα ίδια ιδανικά και οράματα μ’ αυτόν, και ικανοποιείται εισπράττοντας την αναγνώριση της προσφοράς του.

Η κ. Νασικά, Πρόεδρος του ελληνικού Συλλόγου Ανάδοχων Οικογενειών, αναφέρει: « Ουσιαστικά ο εθελοντής δεν δίνει, αλλά παίρνει. Γίνεται αποδέκτης τέτοιας ψυχικής ικανοποίησης, τέτοιου συναισθήματος που η δική του προσφορά φαντάζει πραγματικά μικρή σε σχέση μ’ αυτά που λαμβάνει.»

Για τους νέους, ο εθελοντισμός είναι μια ανεπανάληπτη εμπειρία, γιατί τους προσφέρει ευκαιρίες για προσωπική βελτίωση και τους παρέχει ταυτόχρονα πολύτιμες βάσεις για την εξάσκηση των δικαιωμάτων τους ως πολίτες.
Επίσης, για τους ηλικιωμένους, ο εθελοντισμός συμβάλλει θετικά στη διαδικασία της « ενεργούς γήρανσης», βοηθώντας τους να προσαρμόζονται ευκολότερα σε μια ζωή χωρίς εργασία και να βελτιώνουν παράλληλα τη σωματική και ψυχική τους υγεία.

Στις μέρες μας, η εθελοντική δράση έχει λάβει ένα πρωτοποριακό κοινωνικό χαρακτήρα. Βοήθεια στο σπίτι, εμψύχωση, πρόληψη, επανένταξη, τηλεφωνική ακρόαση, υγειονομικές φροντίδες, προσφορά αλληλεγγύης και γνώσης στις χώρες του Τρίτου κόσμου, αναδάσωση, καθαριότητα των ακτών, οργάνωση πολιτιστικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων και άλλα.

Έτσι, η εθελοντική δράση, χάρη στην πολυμορφία των οργανωτικών της σχημάτων και τη μεγάλη ποικιλία των ιδεών της πρωταγωνιστεί στη παγκόσμια σκηνή και αποτελεί τη βάση ενός πολύ μεγάλου μέρους των δραστηριοτήτων των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και των οργανώσεων πολιτών, αναδεικνύοντας τα μεγάλα προβλήματα που απασχολούν την ανθρωπότητα του 21ου αιώνα, όπως αυτό της φτώχειας, του υποσιτισμού, του αναλφαβητισμού, τη παιδικής εκμετάλλευσης, του κοινωνικού αποκλεισμού, της καταστροφής του περιβάλλοντος, και πολλών άλλων.
Πάνω σ’ αυτά τα προβλήματα, των οποίων οι τρόποι αντιμετώπισης θα κρίνουν την ευημερία και την ποιότητα του πολιτισμού , όχι μόνο των αναπτυσσόμενων χωρών, αλλά κι όλου του πλανήτη, αναπτύσσονται δράσεις και προγράμματα διεθνών συνεργασιών, προβάλλονται νέες ιδέες , πρωτοποριακές προτάσεις, και ευρηματικές οργανωτικές μορφές.
Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι ευαισθητοποιούνται, κινητοποιούνται, συμμετέχουν, εκφράζουν έναν νέο αυθεντικό λόγο απαλλαγμένο από πολιτικές σκοπιμότητες, καθώς εμπλέκονται σε εθελοντικούς οργανισμούς « κοινωνικής επιρροής» ή « έκφρασης».

Πολύ αξιόλογη είναι και η δράση του Συλλόγου ΣΟΦΨΥ, που, χάρη στη δυναμική παρουσία του στον ελληνικό και το ευρωπαϊκό χώρο ,μέσα από καινοτόμες δράσεις και δυναμικές παρεμβάσεις στο χώρο της ψυχικής ασθένειας, κατάφερε να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη και τους ιθύνοντες και να προωθήσει τα δικαιώματα των ψυχικά πασχόντων.

Ένας μεγάλος αριθμός εθελοντών στηρίζουν το δύσκολο έργο του Συλλόγου, ένα απαιτητικό και πολυδιάστατο έργο, προσφέροντας αβίαστα και απλόχερα την υποστήριξή τους στα μέλη του, η οποία μπορεί να μεταφράζεται σε χρόνο, εμπειρία, γνώσεις, οικονομική στήριξη, οτιδήποτε βγαίνει από την καρδιά.

Θα ήθελα να αναφέρω, ότι το έργο των εθελοντών στο Σύλλογο ΣΟΦΨΥ δεν είναι δύσκολο, επειδή απαιτεί κάποιες υπεράνθρωπες δυνάμεις, κόπους και θυσίες. Κάθε άλλο. Οι εθελοντικές ομάδες, που κινούνται, ασφαλώς, με ένα καθορισμένο σχέδιο δράσης, έχουν σαν αντικείμενο τη συζήτηση, τη ζωγραφική, το παιχνίδι, το τραγούδι, τη χειροτεχνία, το θέατρο. Το έργο των εθελοντών είναι δύσκολο, γιατί η πρώτη επαφή με το Σύλλογο είναι μια συγκλονιστική εμπειρία ζωής.
Ο εθελοντής εισέρχεται σ’ ένα καινούριο κόσμο, άγνωστο, ερμητικά κλειστό, παραγνωρισμένο και παρεξηγημένο, που θεωρείται απρόσιτος από τους περισσότερους. Έναν κόσμο ταμπού που το μόνο που υπόσχεται είναι η θλίψη.
Πρέπει, λοιπόν, πρώτα-πρώτα να αποδεχθεί και να πιστέψει βαθιά μέσα του ότι οι άνθρωποι που βρίσκονται δίπλα του, γύρω του, είναι άνθρωποι σαν αυτόν και ότι έχουν τα ίδια δικαιώματα μ’ αυτόν στη ζωή. Και αυτό θα το πετύχει μόνο με την γνώση. Αυτή θα τον βοηθήσει να ξεριζώσει από μέσα του τις προκαταλήψεις σχετικά με τις ψυχικές ασθένειες, έτσι ώστε να μπορέσει στη συνέχεια να πείσει και τους άλλους.
Και τότε γίνεται το θαύμα ! Ο εθελοντής απελευθερώνεται από τα δεσμά της άγνοιας, ωριμάζει σαν άτομο και οδηγείται στην αυτογνωσία. Αυτή είναι και η ανταμοιβή του. Ανακαλύπτει, τελικά, ότι δεν υπάρχει μυστήριο, ότι για όλα υπάρχουν επιστημονικές εξηγήσεις , ότι ο πραγματικός εχθρός των ψυχικά ασθενών είναι οι προκαταλήψεις και ο φόβος του στίγματος, ότι οι ψυχικές ασθένειες είναι σαν όλες τις ασθένειες, με τη μόνη διαφορά ότι είναι τυλιγμένες μέσα σ’ ένα πέπλο προκατάληψης και άγνοιας.

Οι σχέσεις που δημιουργούνται ανάμεσα στον εθελοντή και στα μέλη της ομάδας είναι σχέσεις βαθιά ανθρώπινες, απαλλαγμένες από ιδιοτέλεια και υποκρισία. Οι δήθεν σχέσεις δεν αντέχουν στο χώρο των ψυχικά ασθενών. Ο εθελοντής προσφέρει λίγο από το χρόνο του και παίρνει πολλή αγάπη και εκτίμηση. Κάθε ώρα εθελοντισμού είναι ένα μάθημα ζωής που τον ωριμάζει και τον οδηγεί στο να αλλάξει την οπτική γωνία από την οποία βλέπει τη ζωή και τους άλλους.

Κλείνοντας , θα ήθελα να ευχαριστήσω την Πρόεδρο του Συλλόγου ΣΟΦΨΥ , κ. Λένα Νομίδου για την αμέριστη στήριξή της και την πολύτιμη καθοδήγησή της στο εθελοντικό μου έργο, στη διάρκεια των δέκα ετών που εμπλέκομαι με τις εθελοντικές ομάδες και τις δράσεις του συλλόγου, και να πω ότι όλα αυτά τα χρόνια κέρδισα πολλά σε εμπειρία και γνώσεις αποκτώντας τον σημαντικότερο τίτλο της ζωής μου, αυτού της εθελόντριας.

Ο αγώνας για την υποστήριξη των δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών συνεχίζεται. Όμως τα δέντρα του εθελοντισμού πρέπει να πυκνώσουν για να νικηθεί το στίγμα και να νοιαστούν, επιτέλους, οι κυβερνήσεις για τους αποκλεισμένους της κοινωνίας μας, ώστε αυτοί να πάψουν να κρύβονται και να χαμηλώνουν τα μάτια από ντροπή και φόβο. Ας ακούσουμε τους στίχους του Γιάννη Ρίτσου που μας προτρέπουν να ενώσουμε όλοι μαζί τις δυνάμεις μας για έναν καλύτερο κόσμο.

«Ακούστε αυτό το τρίξιμο της πόρτας. Ελάτε να βοηθήσουμε την πολιτεία που κοιλοπονάει τα μετάλλινα παιδιά της. Εγώ είμαι εγώ. Εσύ και εγώ, είμαστε εμείς.»
(Ρίτσος, Ανυπόταχτη Πολιτεία )

Ανθόπουλος Χ.,2000,Εθελοντισμός,Αλληλεγγύη και Δημοκρατία, Αθήνα, Υ.Ν.Γ.
Κιουμουρτζόγλου Ε. Ο εθελοντισμός και η Ολυμπιακή του διάσταση.
Φιλόπουλος Ευ., 2004,Ορισμένες αρχικές σκέψεις για την εθελοντική εργασία.in Μ’ενδιαφέρει, τεύχος 39,Αθήνα
«Εθελοντισμός», 15/04/2008, www.volunteerisme-cc.org.cy/ “

Κανελοπουλος,Λ., « Η παγκόσμια Κοινωνία των Πολιτών.», www.ecocrete.gr,29/04/2008
Τακτικός, Β., « Ο νέος εθελοντισμός και ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας.» www.ecocrete.gr,29/04/2008

Θεοχαρίδου Αντωνία

Περισσότερα... »
Σέρρες, 04.04.2008
08:00
Η άλλη όψη του νομίσματος
» Αντωνία Θεοχαρίδου

ΣΥ.Γ.Α.Π.Α Μάρτιος 2008

«Η άλλη όψη του νομίσματος»
Θεοχαρίδου Αντωνία
«Πήρα το ξυράφι και χάραξα το ξύλινο θρανίο μου.
Ο δάσκαλος μιλούσε για την οικογένεια και εγώ,
έμπηγα το ξυράφι βαθιά στο άψυχο ξύλο,
για να το κάνω να πονέσει.
Και ύστερα , μ’ έπιασαν και με τιμώρησαν,
γιατί, λέει, έκανα το άψυχο ξύλο να πονέσει!
Ποιος , άραγε, θα τιμωρήσει αυτούς που με πόνεσαν
εμένα;» Ζιντάν

« Δεν είναι ότι έφυγες μια φορά,
είναι ότι λείπεις συνέχεια!»
Αναμπέλ

Ο αριθμός των διαζυγίων αυξάνεται καθημερινά στην Ελλάδα με ανησυχητικούς ρυθμούς, μέσα σε ένα κλίμα γενικής αδιαφορίας και απάθειας. Τα «αβάστακτα δεσμά» του γάμου σπάζουν, χωρίς πολλή σκέψη, αποδεσμεύοντας τους «δέσμιους». Εκεί, όμως, που θα περίμενε κανείς να νιώσει τις έντονες συγκινήσεις και τη χαρά της ανεξαρτησίας, έρχεται ένας συρφετός αναπάντεχων προβλημάτων , άλυτων τις περισσότερες φορές, που βυθίζουν στη δυστυχία και την απόγνωση τους άμεσα ενδιαφερομένους, αλλά και το κοντινό τους περιβάλλον.

Έχετε σκεφτεί ότι, μάλλον, το διαζύγιο είναι προνόμιο των πλούσιων και των διάσημων, αυτών που, χαμογελώντας προκλητικά στο πλευρό του καινούριου τους συντρόφου, δηλώνουν ότι έχουν λύσει «πολιτισμένα» όλα τους τα προβλήματα, οικονομικά, περιουσιακά, ψυχολογικά, προβλήματα επιμέλειας και διατροφής των παιδιών; Σίγουρα το διαζύγιο δεν είναι για τους μικρομεσαίους και τους ευαίσθητους. Δυστυχώς, σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει στην Ευρώπη, οι μονογονεϊκές οικογένειες είναι από τις φτωχότερες οικογένειες, αφού τις περισσότερες φορές δεν καταφέρνουν να αντιμετωπίσουν τα έξοδα κατοικίας, μόρφωσης και μετακίνησης. Όσο για έξοδα ψυχαγωγίας, δε γίνεται καν λόγος.

Πέρα, όμως, από την οικονομική ανέχεια, βαραίνει και το ψυχικό κόστος της διάλυσης της οικογένειας. Όταν το αρμονικό τέσσερα γίνεται προβληματικό τρία, τότε τα προβλήματα περισσεύουν. Και η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη, όταν δεν υπάρχει επικοινωνία ανάμεσα στους δυο πρώην συζύγους ή όταν υπάρχει συνεχής ένταση μεταξύ τους, δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα. Όσο για τα παιδιά, τα αθώα θύματα του διαζυγίου, η ασυνεννοησία ανάμεσα στους γονείς και η θέση τους στη σύγκρουση, θα επηρεάσουν την εξέλιξή τους περισσότερο από το ίδιο το διαζύγιο. Πολλές φορές, τα παιδιά μένουν πληγωμένα για όλη τους τη ζωή, επειδή χρησιμοποιήθηκαν από τους ίδιους τους γονείς σαν πυρομαχικά σε μάχη.

Είναι γεγονός ότι η έντονη αγωνία και το συναίσθημα της απώλειας που βιώνει το παιδί ενδυναμώνονται, όταν οι συγκρούσεις ανάμεσα στους δυο γονείς συνεχίζονται και μετά το διαζύγιο. Το παιδί για να προστατεύσει τον εαυτό του παρουσιάζει αντιδραστικές συμπεριφορές, γιατί με το διαζύγιο χάνει τα σταθερά σημεία αναφοράς που είχε μέχρι εκείνη τη στιγμή.
Βέβαια, όλα τα παιδιά δε λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχουν παιδιά που παίρνουν κάποια απόσταση απέναντι στους γονείς, που ενδιαφέρονται για εξωοικογενειακές δραστηριότητες και κλείνονται σ’ ένα προστατευτικό εγωισμό. Άλλες φορές πάλι, εμφανίζουν μια εκπληκτική ωριμότητα που τους επιτρέπει να ρυθμίζουν την προσωπική τους κατάσταση σχετικά με το διαζύγιο με τον καλύτερο τρόπο γι’ αυτά.
Στην κρίσιμη περίοδο του διαζυγίου, αυτό που θα έπρεπε να κάνουν οι γονείς είναι να σκύψουν πάνω στα παιδιά, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες ανάγκες τους για στοργή και αγάπη.
Δυστυχώς, όμως, και γι αυτούς είναι πολύ δύσκολο να ανταποκριθούν σ’ αυτές τις ανάγκες, γιατί και οι ίδιοι περνούν μια δύσκολη περίοδο έντονης κρίσης, όπου κυριαρχεί η θλίψη, η ενοχή και η μεγάλη σύγχυση.
Με ποιον θα μείνουν τα παιδιά; Ποιος θα πληρώνει τη διατροφή; Πόση είναι η διατροφή; Φτάνει για να συνεχίσουν τα παιδιά να ζουν όπως πριν; Ποιος θα δικαιωθεί στα μάτια των παιδιών; Ποιον θα αγαπάν περισσότερο τα παιδιά; Αυτόν που τα φροντίζει; Αυτόν που τους κάνει όλα τα χατίρια; Αυτόν που θυσιάζει την ελευθερία του για χατίρι τους; Αυτόν που τα στερείται και υποφέρει μακριά τους; Θα παν με το μέρος του θύτη ή με το μέρος του θύματος; Και με τις δικές μας ζωές τι γίνεται; Καταστράφηκαν για πάντα;

Όταν η επιμέλεια του παιδιού δίνεται με δικαστική απόφαση στον ένα γονιό, αυτός αισθάνεται να ενδυναμώνεται ο ρόλος του και θεωρεί τον εαυτό του νικητή. Αντίθετα, ο άλλος βλέπει με αγωνία το ρόλο του να αποδυναμώνεται. Και τότε, αρχίζει ο αγώνας για την διεκδίκηση της αγάπης εκ μέρους του παιδιού. Ο καθένας από τους γονείς διεκδικεί το μεγαλύτερο μερίδιο με κάθε τρόπο, αδιαφορώντας αν έτσι δημιουργεί ψυχολογικά προβλήματα στο παιδί που θα τα κουβαλάει σε όλη του τη ζωή .

Συχνά, ο γονιός που μένει μαζί με το παιδί, παρασυρμένος από συναισθήματα θυμού και οργής επιδιώκει την διακοπή των σχέσεων ανάμεσα στο παιδί και στον άλλο γονιό, κατηγορώντας τον ακόμη και για επικίνδυνες συμπεριφορές, όπως αλκοολισμό, απαγωγή, σεξουαλική παρενόχληση, βάζοντας εμπόδια στην επικοινωνία του με το παιδί, κάνοντάς τον να φαίνεται ανεπαρκής και ανίκανος. Και έτσι εμφανίζεται το παθολογικό φαινόμενο της γονικής αλλοτρίωσης ή pas, θύμα του οποίου είναι το ίδιο το παιδί, καθώς η συμπεριφορά του απέναντι στον ένα γονιό επηρεάζεται αρνητικά χωρίς τη θέλησή του. Φτάνει σε σημείο να μη θέλει να επικοινωνήσει ούτε τηλεφωνικά με τον αποξενωμένο γονιό, να βαριέται εύκολα την παρέα του, να του επιτίθεται λεκτικά και σε ακραίες περιπτώσεις να μη θέλει ούτε να τον δει. Κάποιες φορές μάλιστα, έρχεται εναντίον του σε δικαστήριο. Το παιδί διακατέχεται από άγχος και εμφανίζει προβλήματα, όπως μαθησιακές δυσκολίες, ανασφάλεια κ.λ.π. Με το να απαγορεύει ο γονιός που έχει την επιμέλεια στο παιδί να επικοινωνεί ή να συναντιέται με τον άλλο γονιό, με το να απαξιώνει τις πράξεις του, με τον να τον δυσφημεί μπροστά σε συγγενείς και φίλους δημιουργεί αισθήματα ντροπής , ενοχής και φόβου στην ψυχή του παιδιού, το οποίο σταδιακά απομακρύνεται από τον άλλο γονιό και με τον καιρό αποξενώνεται με αποτέλεσμα, όταν φτάσει στην εφηβεία ή στην ενηλικίωση, να έχει αποκτήσει ανυπέρβλητα προβλήματα.

Ο κόσμος των χωρισμένων είναι ένας αλλιώτικος κόσμος, ένας κόσμος γεμάτος ίντριγκες, μίση, εγωισμούς, κακίες, αρρωστημένες καταστάσεις…και κυρίως αυταπάτες, καθώς τα πάθη με τον καιρό ανακυκλώνονται και δηλητηριάζουν πολλές ζωές, οδηγώντας τες στην εξόντωση.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το θέμα των διαζυγίων είναι πολυσύνθετο και πολυδιάστατο. Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Το μόνο τους κοινό σημείο είναι ότι , σε όλες τις περιπτώσεις , δεν υπάρχουν κερδισμένοι παρά μόνο χαμένοι.

Άντρες και γυναίκες, είμαστε όλοι μας θύματα των στερεότυπων της ελληνικής κοινωνίας που θέλουν τις γυναίκες , στα μάτια των αντρών, πονηρές , αδίσταχτες και εκδικητικές, να διεκδικούν όλο και περισσότερα δικαιώματα, και τους άντρες, στα μάτια των γυναικών, αδιάφορους και εγωιστές να νοιάζονται μόνο για την επαγγελματική τους εξέλιξη. Αυτά τα στερεότυπα, δημιουργήματα μιας υλιστικής κοινωνίας που εξελίσσεται ραγδαία, καταπατώντας ηθικές αξίες και ιδανικά, καλλιεργούν την ανειλικρίνεια και την καχυποψία στις σχέσεις αντρών και γυναικών.

Πώς είναι δυνατόν να τα βρουν μεταξύ τους οι πρώην σύζυγοι και νυν αντίδικοι, όταν ο καθένας έχει καρφωμένη στο μυαλό του μια στερεότυπη άποψη για τον άλλο – τις περισσότερες φορές λανθασμένη; Όταν ο ένας θεωρεί τον άλλο, εκ προοιμίου, αντίπαλό του και του κηρύσσει τον πόλεμο με κάθε μέσον; Και τότε, ο άλλος δεν έχει παρά να αμυνθεί και να μπει σ΄ ένα παράλογο πόλεμο, όπου συκοφαντίες και τερατώδη ψέματα αποτελούν τα όπλα που βάλλουν τα ίδια τα παιδιά .

Και έρχονται και οι δικαστικές αρχές που παρασυρμένες κι αυτές από τα στερεότυπα και τη δογματική ακαμψία του νόμου, αναθέτουν με κλειστά μάτια την επιμέλεια των παιδιών σχεδόν πάντα στη μητέρα, χωρίς να εξετάσουν προσεκτικά αν αυτή έχει όλα τα απαραίτητα προσόντα για να τα αναθρέψει σωστά, αφήνοντας στη προαίρεσή της την δυνατότητα της επικοινωνίας τους με τον πατέρα.

Δυστυχώς, ζούμε εγκλωβισμένοι μέσα στις αυταπάτες μας οι οποίες μας τυφλώνουν και δε μπορούμε να δούμε ότι το συμφέρον μας δεν είναι άλλο από την από κοινού επιμέλεια των παιδιών μετά το διαζύγιο. Όλοι έχουμε το δικό μας μερίδιο ευθύνης.
Παντού προβάλλεται ο μύθος της σούπερ μαμάς, της μάνας που μπορεί να καταφέρει τα πάντα, που μπορεί να αναλάβει όσους ρόλους χωράει το μυαλό μας και ο μύθος του δυναμικού άντρα που αγωνίζεται να καταξιωθεί επαγγελματικά και κοινωνικά και δεν έχει το χρόνο να ασχοληθεί με την ανατροφή των παιδιών του.

Τι συμβαίνει, όμως, στην πραγματικότητα όσον αφορά τις γυναίκες; Έχουν επιλέξει από μόνες τους το ρόλο της «σούπερ μάνας» ή υποχρεώνονται να τον παίξουν ;
Από τη μια, υπάρχουν γυναίκες που μετά την διάλυση του γάμου τους, αναγκάζονται να αναλάβουν την αποκλειστική επιμέλεια και μέριμνα των παιδιών, γιατί ο πατέρας είναι αδιάφορος ή απών. Και κάτι τέτοιο ούτε το επιλέγουν , ούτε το επιδιώκουν. Οδηγούνται, λοιπόν, σ’ ένα μονόδρομο με πολλές αντιξοότητες που απαιτεί ανεκτίμητες θυσίες.

Από την άλλη, υπάρχουν γυναίκες που παρασυρμένες από τα έντονα συναισθήματα που γεννάει, χωρίς αμφιβολία, η διάλυση μιας οικογένειας και η ματαίωση των ονείρων μιας ζωής, φτάνουν στο σημείο να ξεπεράσουν τον ίδιο τους τον εαυτό και να διεκδικήσουν, με κάθε θεμιτό και αθέμιτο τρόπο, την αποκλειστικότητα της καθημερινής φροντίδας και της ανατροφής των παιδιών τους , θέλοντας με αυτό τον τρόπο, αφ’ ενός μεν, να απαξιώσουν τελείως τον πρώην σύντροφό τους στα μάτια των παιδιών και, αφ’ ετέρου δε, να κερδίσουν την αποκλειστική αγάπη τους σαν αντιστάθμισμα της συζυγικής αγάπης που έχασαν. Και έτσι, κάνουν ένα θανάσιμο λάθος και πέφτουν μέσα στην παγίδα που έχουν ετοιμάσει για τον πρώην σύζυγο. Πρώτον, για τον απλούστατο λόγο, ότι η σούπερ γυναίκα, η τέλεια μάνα, η κουβαλήτρια, η κολώνα του σπιτιού, αργά ή γρήγορα τσακίζεται κάτω από το αφόρητο βάρος των πολλών της υποχρεώσεων, φθείρεται σιγά-σιγά σαν άνθρωπος και οδηγείται σε αδιέξοδο, αφού δεν της μένει σχεδόν τίποτε για τον εαυτό της.

Και με τους άντρες, τι συμβαίνει;

Ο μύθος του άντρα που αδυνατεί να αναλάβει τις ευθύνες του σαν πατέρας, μια που θεωρείται ότι είναι πλασμένος από τη φύση του για το κυνήγι των επαγγελματικών του στόχων με σκοπό την κοινωνική καταξίωση, καλά κρατεί. Κι αυτός, επαναπαύεται με την ετικέτα που του έχουν κολλήσει και συνεχίζει τη ζωή του έχοντας τη συνείδησή του ήσυχη, αν μάλιστα πληρώνει και τη νόμιμη διατροφή. Αυτός ο τύπος του πατέρα αγνοεί ότι η σχέση γονιού-παιδιού είναι μια καθαρά βιωματική σχέση που για να λειτουργήσει σωστά δεν αρκούν 5 ώρες επαφής το μήνα.

Υπάρχει, όμως, και η άλλη όψη των πραγμάτων.

Υπάρχουν γυναίκες που εγκαταλείπουν τα παιδιά τους για να κυνηγήσουν τα δικά τους όνειρα, αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις της απόφασής τους. Και άλλες που, αφού αποφασίσουν την διάλυση του γάμου και διεκδικήσουν την επιμέλεια των παιδιών, συνειδητοποιούν ότι δεν είναι ικανές να τα μεγαλώσουν μόνες τους για πολλούς και διάφορους λόγους και φορτώνουν τις ευθύνες της ανατροφής τους σε τρίτους, συγγενείς και ξένους. Για καθαρά προσωπικούς λόγους αρνούνται τη συνεργασία με τον πατέρα, παρουσιάζοντάς τον ανεπαρκή και ανίκανο, και επιβάλλουν στα παιδιά τους έναν αντικαταστάτη πατέρα, αδιαφορώντας αν αυτό έχει δυσάρεστες επιπτώσεις στην ψυχική τους ισορροπία. Ο πρώην σύζυγος ίσως να υπήρξε ανεπαρκής σαν σύντροφος, αυτό όμως δε σημαίνει οπωσδήποτε ότι είναι και ανίκανος να αναλάβει το ρόλο του σαν πατέρας. Έτσι, αυτές οι γυναίκες γίνονται πρόξενοι ανεπανόρθωτης βλάβης στη σχέση πατέρα-παιδιού με ολέθριες συνέπειες στον ψυχισμό και των δυο.

Και τέλος υπάρχουν και άντρες που υποφέρουν από το διαζύγιο, που νιώθουν τη ζωή τους να διαλύεται καθώς χάνουν τη σύντροφό τους , την επαφή με τα παιδιά τους, τους φίλους τους, την περιουσία τους. Άντρες που νιώθουν την αξιοπρέπειά τους και την αυτοεκτίμησή τους να καταρρακώνονται από τις επώδυνες δικαστικές αποφάσεις που τους καταδικάζουν να ζουν στη φτώχεια και τη στέρηση. Άντρες που θέλουν να συμμετάσχουν ενεργά στο μεγάλωμα των παιδιών τους, που είναι έτοιμοι να αναλάβουν τις ευθύνες τους, αλλά δεν μπορούν, γιατί δυστυχώς στην εποχή μας ενώ το αδίκημα της μοιχείας έχει εξαλειφθεί, το δικαίωμα της επικοινωνίας του πατέρα με το παιδί έχει ποινικοποιηθεί. Αυτή η κατηγορία των αντρών σίγουρα αποτελεί τη μειοψηφία. Όμως κι αν ακόμη είναι μετρημένοι στα δάκτυλα του χεριού, αξίζει τον κόπο να τους στηρίξουμε και να τους χειροκροτήσουμε για να αποτελέσουν φωτεινό παράδειγμα και για τους άλλους πατεράδες.

Σ’ αυτό το σημείο, απευθυνόμενη ειδικά στις γυναίκες, θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας έναν προβληματισμό μου

Γιατί, στ’ αλήθεια, δυσκολευόμαστε τόσο πολύ να πιστέψουμε ότι υπάρχουν πατεράδες που λατρεύουν στην κυριολεξία τα παιδιά τους, και πονάν όταν αναγκάζονται να τα αποχωριστούν;

Γιατί δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε ότι και οι άντρες έχουν συναισθήματα, ότι και οι άντρες αγαπάν και μάλιστα πολύ δυνατά και νοιάζονται για την οικογένειά τους;
Αν δεν συνέβαινε αυτό, κι αν πιστεύαμε στ΄ αλήθεια ότι όλοι οι άντρες δεν έχουν καρδιά, τότε, πώς εμείς οι γυναίκες ζητάμε , με κάθε τρόπο, απ΄ αυτούς «τους άκαρδους» να μας αγαπάν και να μας νοιάζονται;
Και τότε, γιατί ένας άντρας που μπορεί να αγαπήσει μια γυναίκα και να κάνει θυσίες γι΄ αυτή, να μη μπορεί να κάνει το ίδιο και για το παιδί του;

Μήπως, τελικά, οι γυναίκες δεν θα έπρεπε να αρνούνται την συμμετοχή των πρώην συζύγων τους στο μεγάλωμα των παιδιών, όταν αυτοί το επιθυμούν πραγματικά;
Μήπως πρέπει να γκρεμίσουμε τα στρατόπεδα και να κάνουμε εκεχειρία για το συμφέρον το δικό μας και των παιδιών μας;
Μήπως πρέπει να τολμήσουμε το δυσκολότερο, να ξεχωρίσουμε στο μυαλό και στη ψυχή μας τον συζυγικό από το γονεϊκό ρόλο;
Μήπως, τελικά, πρέπει να περάσουμε όλοι από τη ίδια όχθη και να αναζητήσουμε αλλού τους πραγματικούς μας αντιπάλους, γιατί πάνω απ’ όλα είμαστε γονείς;

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1.Μάρκος Π.Λ.,1998, Ο χωρισμός στο ζευγάρι, Αίολος, Αθήνα.
2.Ντράϊκωρς Π., 1974,Η πρόκληση του γάμου, Κέδρος, Αθήνα.
3.Gardner R.,Νομικές και ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις στους τρεις τύπους γονικών συνδρόμων αποξένωσης στην οικογένεια. Court Review, vol. 28. num.1,1991.
4. Herbert M.,1996,Ψυχολογικά προβλήματα εφηβικής ηλικίας, Ελληνικά γράμματα, Αθήνα.
5 . www.uniondesfamilles.org, enfants du divorce, 13/1/2008
6. Vangyseghem S. Et J. Appelboom, Clinique de Psychiatrie infanto -juvénile, Hôpital universitaire des Enfants Reine Fabiola, U.L.B., « Répercussions psychologiques du divorce parental chez l’enfant ».
7. Θεοχαρίδου Α., 2007, Ευτυχώς που…δε με σκότωσες, Μαλλιάρης, Θεσσαλονίκη.

Περισσότερα... »
Σέρρες, 25.03.2008
10:19
Σύλλογος για την Ανδρική & Πατρική Αξιοπρέπεια: Ημερίδα με θέμα «διαζύγιο, η επόμενη μέρα»
» Αντωνία Θεοχαρίδου

Περισσότερα... »
Σέρρες, 21.01.2008
09:55
Διαζύγιο: Όταν μια οικογένεια διαλύεται, ποιος πληρώνει τη νύφη;
» Αντωνία Θεοχαρίδου

Ο αριθμός των διαζυγίων αυξάνεται καθημερινά στην Ελλάδα με ανησυχητικούς ρυθμούς, μέσα σε ένα κλίμα γενικής αδιαφορίας και απάθειας. Τα «αβάστακτα δεσμά» του γάμου σπάζουν χωρίς πολλή σκέψη αποδεσμεύοντας τους «δέσμιους». Εκεί, όμως, που περιμένει κανείς να νιώσει κανείς τις έντονες συγκινήσεις και τη χαρά της ανεξαρτησίας, έρχεται ένας συρφετός αναπάντεχων προβλημάτων , άλυτων τις περισσότερες φορές, που βυθίζουν στη δυστυχία και την απόγνωση πολλούς συνανθρώπους μας.
Έχετε σκεφτεί ότι μάλλον το διαζύγιο είναι προνόμιο των πλούσιων και των διάσημων, αυτών που, χαμογελώντας προκλητικά στο πλευρό του καινούριου τους συντρόφου, δηλώνουν ότι έχουν λύσει «πολιτισμένα» όλα τους τα προβλήματα ,οικονομικά, περιουσιακά, ψυχολογικά, προβλήματα επιμέλειας και διατροφής των παιδιών; Σίγουρα το διαζύγιο δεν είναι για τους μικρομεσαίους και τους ευαίσθητους . Σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει στην Ευρώπη,, οι μονογονεϊκές οικογένειες είναι από τις φτωχότερες οικογένειες, αφού τις περισσότερες φορές δεν καταφέρνουν να αντιμετωπίσουν τα έξοδα κατοικίας, μόρφωσης και μετακίνησης. Για έξοδα ψυχαγωγίας δε γίνεται καν λόγος.
Πέρα, όμως, από την οικονομική ανέχεια βαραίνει και το ψυχικό κόστος της διάλυσης της οικογένειας. Όταν το αρμονικό τέσσερα γίνεται προβληματικό τρία, τότε τα προβλήματα περισσεύουν. Και η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη όταν δεν υπάρχει επικοινωνία ανάμεσα στους δυο πρώην συζύγους ή όταν υπάρχει συνεχής ένταση μεταξύ τους, δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα. Όσο για τα παιδιά, τα αθώα θύματα του διαζυγίου, η ασυνεννοησία ανάμεσα στους γονείς και η θέση του στη σύγκρουση θα επηρεάσουν την εξέλιξή του περισσότερο από το ίδιο το διαζύγιο.
Δεν υπάρχει πόλεμος πιο δολοφονικός για τα παιδιά απ’ αυτόν που βάζει τους γονείς τον ένα ενάντια στον άλλο. Το διαζύγιο έχει πολλές αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία όλων των μελών της οικογένειας. Αν, όμως, παραδεχθούμε ότι οι γονείς έχουν και οι δύο ένα μέρος ευθύνης για το χωρισμό, τα πραγματικά θύματα είναι τα παιδιά για πολλούς λόγους. Το διαζύγιο έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνει το αίσθημα σιγουριάς και προστασίας που δίνει η οικογένεια με τους δυο γονείς. Όσο πιο μικρά είναι τα παιδιά, τόσο πιο μακριά είναι η περίοδος στέρησης και κατά συνέπεια πιο πολλοί και οι κίνδυνοι.
Οι αντιδράσεις των παιδιών κατά την περίοδο του χωρισμού μπορούν να πάρουν διάφορες μορφές. Οπωσδήποτε, δεν πρέπει να απαξιώνουμε τη σημασία της κατάστασης λέγοντας « Δεν είναι τίποτε, θα περάσει». Καλύτερο είναι να σκύψουν οι γονείς πάνω στα παιδιά, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες ανάγκες τους για στοργή και αγάπη. Δυστυχώς, όμως, είναι πολύ δύσκολο και για τους γονείς να ανταποκριθούν σ’ αυτές τις ανάγκες, γιατί και οι ίδιοι περνούν μια δύσκολη περίοδο έντονης κρίσης, όπου κυριαρχεί η θλίψη, η ενοχή και η μεγάλη σύγχυση.
Η έντονη αγωνία και το συναίσθημα της απώλειας που βιώνει το παιδί, ενδυναμώνονται όταν οι συγκρούσεις ανάμεσα στους δυο γονείς συνεχίζονται και μετά το διαζύγιο. Το παιδί για να προστατεύσει τον εαυτό του παρουσιάζει αντιδραστικές συμπεριφορές, γιατί με το διαζύγιο χάνει τα σταθερά σημεία αναφοράς που είχε μέχρι εκείνη τη στιγμή. Αυτό αποτελεί μια τραυματική εμπειρία για το παιδί. Όπως κάθε τραυματική εμπειρία, το διαζύγιο θα ακολουθηθεί από μια πρώτη φάση προσαρμογής, όπου θα κυριαρχεί η αγωνία με συμπτώματα άρνησης , επιθετικότητας, κατάθλιψης, και από μια δεύτερη φάση κατά την οποία το παιδί θα προσπαθήσει να ελέγξει την αγωνία του. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου, το παιδί ενεργοποιεί μηχανισμούς προσαρμογής που μπορεί να είναι λειτουργικοί, δηλαδή να του επιτρέπουν να συνεχίσει την ανάπτυξή του με τρόπο αρμονικό ή αντίθετα , μη λειτουργικοί, με την εμφάνιση διαφόρων συμπτωμάτων, όπως παράπονα, διαταραχές στον ύπνο, προβλήματα στο σχολείο, νευρωτική ή ψυχωτική διαταραχή κ.λ.π.
Υπάρχουν παιδιά που παίρνουν κάποια απόσταση απέναντι στους γονείς, που ενδιαφέρονται για εξωοικογενειακές δραστηριότητες και κλείνονται σ’ ένα προστατευτικό εγωισμό. Άλλες φορές πάλι, εμφανίζουν μια εκπληκτική ωριμότητα που τους επιτρέπει να ρυθμίζουν την προσωπική τους κατάσταση σχετικά με το διαζύγιο με τον καλύτερο τρόπο γι’ αυτά. Άλλα παιδιά έχουν την τάση να ξεφεύγουν από τη πραγματικότητα μέσα από ένα είδος ονειροπόλησης και να φαντάζονται την ένωση των γονιών τους, πλάθοντας μύθους, λόγω της ανάγκης τους για συνοχή στην οικογένεια, χωρίς ωστόσο να παρουσιάζουν δυσκολίες στην προσαρμογή τους στην κοινωνία.
Πολλές φορές, τα παιδιά μένουν πληγωμένα για όλη τους τη ζωή επειδή χρησιμοποιήθηκαν από τους ίδιους τους γονείς σαν πυρομαχικά σε μάχη. Είναι γνωστό ότι ο ρόλος του γονιού είναι να δίνει στο παιδί όλα αυτά που χρειάζεται για να αναπτυχθεί αρμονικά, δηλαδή τροφή φυσική, ψυχική, συναισθηματική και πνευματική. Κατά το διαζύγιο συμβαίνει συχνά να αποφεύγει ο ένας γονιός να εκπληρώσει πλήρως το ρόλο του ή να εμποδίζεται από τον άλλο να τον εκπληρώσει. Όταν η επιμέλεια του παιδιού δίνεται με δικαστική απόφαση στον ένα γονιό, αυτός αισθάνεται να ενδυναμώνεται ο ρόλος του και θεωρεί τον εαυτό του νικητή. Αντίθετα ο άλλος βλέπει το ρόλο του να αποδυναμώνεται. Συχνά ο γονιός που μένει μαζί με το παιδί, επιδιώκει την διακοπή των σχέσεων ανάμεσα στο παιδί και στον άλλο γονιό, κατηγορώντας τον για επικίνδυνες συμπεριφορές, όπως αλκοολισμό, απαγωγή, σεξουαλική παρενόχληση κ.λ.π.
Η αναγγελία της ρήξης του ζευγαριού βιώνεται από το παιδί σαν ένας κατακλυσμός. Όταν αυτό αντιληφθεί αλλαγή συμπεριφοράς ανάμεσα στους γονείς του και ξέρει κατά βάθος ότι υπάρχει κίνδυνος να χωρίσουν, ελπίζει ότι αυτό δεν θα γίνει. Μόνο σε περιπτώσεις έντονων συγκρούσεων, το παιδί εκφράζει την ανακούφισή του βλέποντας την κατάσταση να αλλάζει. Είναι σημαντικό και οι δυο γονείς να είναι παρόντες, όταν θα ανακοινώσουν την απόφαση του χωρισμού στο παιδί. Η ρήξη του συζυγικού δεσμού δεν πρέπει να βάλει σε αμφισβήτηση τον δεσμό που υπάρχει ανάμεσα στο παιδί και στον καθένα από τους γονείς. Πολύ γρήγορα το παιδί έχει ανάγκη να μάθει τι θα αλλάξει στην καθημερινή ζωή του για να κατανοήσει καλύτερα μια πραγματικότητα που το φοβίζει. Η συνέχιση του τρόπου ζωής του είναι πολύ σημαντική ώστε να μπορέσει να προσαρμοστεί στις αλλαγές που έρχονται μετά το χωρισμό.

Οι επτά χρυσοί κανόνες για να γίνει το διαζύγιο λιγότερο οδυνηρό για τα παιδιά μας.

1. Κρατήστε τα παιδιά μακριά από τη σύγκρουση του ζευγαριού.
Πέντε χρόνια μετά το διαζύγιο, 30% των παιδιών ζουν ακόμη μέσα σε κλίμα σύγκρουσης. Αποφύγετε να χρησιμοποιείτε τα παιδιά για να μεταφέρουν λόγια από τον ένα γονιό στον άλλο. Είναι προτιμότερο να τα αφήσετε να συνεχίσουν τις συνηθισμένες τους δραστηριότητες.

2. Τα παιδιά έχουν ανάγκη να πάρουν πληροφορίες σχετικά με το χωρισμό και από τους δυο γονείς. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να κάνουν ερωτήσεις και δώστε τους εξηγήσεις σύμφωνα με την ηλικία τους χωρίς να τα κουράζετε με λεπτομέρειες. Πρέπει να ακούσουν και να ξανακούσουν ότι δεν είναι υπεύθυνα για την ρήξη στο ζευγάρι.

3. Καθησυχάστε τα παιδιά για την αγάπη και των δυο γονιών.
Ο φόβος της εγκατάλειψης δημιουργεί την ανάγκη να αντιληφθούν ότι έχουν ακόμη δυο γονείς που τα αγαπούν, ακόμη κι αν αυτοί ,από τώρα και στο εξής, θα ζουν σε δυο διαφορετικά μέρη.

4. Αφήστε τα παιδιά να αγαπάν ελευθέρα και τους δυο γονείς. Δεν πρέπει να υποχρεωθούν να διαλέξουν γονιό και να πάρουν το μέρος του ενός. Όταν χρησιμοποιούνται σαν μεσάζοντες, εκδηλώνουν απογοήτευση, θυμό και ενοχή που, σαν φαύλος κύκλος, οξύνουν τις συγκρούσεις ανάμεσα στους γονείς.

5. Υπάρχει ανάγκη να αναγνωρίσουν τα παιδιά τη μονιμότητα του διαζυγίου.

6. Είναι ανάγκη, επίσης, να αισθάνονται ότι οι γονείς τους είναι ικανοί να μιλούν μεταξύ τους. Οι γονείς με τον καιρό και πιθανά με τη βοήθεια κάποιου τρίτου προσώπου, θα αποδεχτούν το σοκ της ρήξης. Δεν αγαπιούνται πια και δε θα ζήσουν μαζί, αλλά θα είναι γονείς για όλη τους τη ζωή. Είναι αναγκαίο, λοιπόν, να μιλάν μεταξύ τους σχετικά με τις σπουδές, τα σχέδια και τις ανάγκες των παιδιών τους.

7. Αυτό που είναι αβάστακτο για τα παιδιά είναι να πρέπει να πάρουν το μέρος του ενός γονιού.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ1. www.uniondesfamilles.org, enfants du divorce, 13/1/2008
2. Vangyseghem S. etJ. Appelboom, Clinique de Psychiatrie infanto -juvénile, Hôpital universitaire des Enfants Reine Fabiola, U.L.B., « Répercussions psychologiques du divorce parental chez l’enfant ».

Περισσότερα... »
09:43
Ο Σύλλογος ΣΥΓΑΠΑ (Σύλλογος για την Πατρική Αξιοπρέπεια)
» Αντωνία Θεοχαρίδου

Ο Σύλλογος ΣΥΓΑΠΑ (Σύλλογος για την Πατρική Αξιοπρέπεια)

Απευθύνεται σε όλους τους χωρισμένους γονείς που αντιμετωπίζουν προβλήματα με το διαζύγιο και την επιμέλεια των παιδιών τους.

Ο Σύλλογος ιδρύθηκε επίσημα με απόφαση δικαστηρίου τον Μάρτιο 2005. Απέκτησε πάνω από 1200 μέλη, δύο γραφεία (Θεσσαλονίκη, Αθήνα) και σε δραστηριοποιείται σε 25 ελληνικές πόλεις. Έγινε κίνημα για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων του πατέρα και του παιδιού.
Επιθυμούμε να ιδρύσουμε αυτόνομο Ίδρυμα και κέντρο διαμεσολαβητή μεταξύ Πολιτείας και οικογένειας, ζεύγους, προστασίας του παιδιού.
Ερευνούμε την άνιση μεταχείριση, την ανάδειξη προβλημάτων και νομική προστασία για τα παραπάνω θέματα και θέματα παρενόχλησης ή κακοποίησης, σχέσεις ζευγαριού, νομική και ψυχολογική στήριξη παιδιού και πατέρα μετά από διαζύγιο.

ΔΙΚΤΥΟ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ:

Κάθε Πέμπτη σε όλες τις πόλεις της Ελλάδος πραγματοποιούνται συναντήσεις στις 9μμ, σε συγκεκριμένο τόπο.
Αθήνα: Χατζηκώστα 5
Θεσσαλονίκη: BOSTON, Θεμ. Σοφούλη 37, Καλαμαριά, 9μμ.
& Φράγκων 19

Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 69.42.98.97.85 και στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο goneas2005@yahoo.gr.

ΝΕΟ SITE και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο:

www.sygapa.gr
info@sygapa.gr
forum συζητήσεων: [groups.yahoo.com]

Περισσότερα... »
09:41
Ευτυχώς… που δε με σκότωσες
» Αντωνία Θεοχαρίδου

Η Αντωνία Θεοχαρίδου με το μυθιστόρημά της «Ευτυχώς…που δε με σκότωσες» απευθύνεται σ’ όλους αυτούς που έχουν βιώσει την φρίκη και τον πόνο ενός διαζυγίου , αλλά και σε όλους αυτούς που θεωρούν ότι ένα διαζύγιο είναι υπόθεση ρουτίνας και παίρνουν αποφάσεις με ελαφριά τη καρδιά, αποφάσεις που δυστυχώς, τις περισσότερες φορές έχουν δυσάρεστες επιπτώσεις στη ζωή όλων όσων εμπλέκονται, είτε είναι σύζυγοι, είτε παιδιά, είτε συγγενείς.
Η συγγραφέας, υποστηρίζοντας δυναμικά πώς ο άνθρωπος μπορεί να βγει απ’ αυτήν τη Κόλαση, διοχετεύοντας την ενέργειά του σε θετικούς στόχους, προσφέροντας κάτι από τον τσαλαπατημένο του εαυτό στους συνανθρώπους του που βρίσκονται σε αδιέξοδο, μας προσφέρει μια αισιόδοξη πρόταση ζωής.
Ακολουθούν αποσπάσματα από το βιβλίο.

«Ευτυχώς… που δε με σκότωσες». Θεοχαρίδου Αντωνία , σελ.72
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΛΛΙΑΡΗ

Η ζωή μου σταμάτησε μια στιγμή του Ιούνη, στις είκοσι του μήνα, ημέρα των «προσφύγων», όταν ο Θωμάς άνοιξε την πόρτα και έφυγε, αν και νομίζω ότι η χειρότερη στιγμή ήταν τότε που, γυρνώντας μια μέρα από τη δουλειά μου, βρήκα την ντουλάπα του άδεια. Φωτογραφική η μνήμη μου αποθανάτισε, για πάντα, εκείνη την εικόνα. Δεν ήταν βέβαια μόνο τα ρούχα που έλειπαν, ήταν το ότι αυτός ο άνθρωπος αρνιόταν να δεχτεί πλέον τη φροντίδα μου ,την απέρριπτε και προτιμούσε κάτι άλλο. Πόσο απλό ακούγεται στ’ αλήθεια, και πόσο εύκολο θα ήταν, αν σήμαινε μόνο αυτό! Ήταν, όμως, αλυσιδωτό το χτύπημα, σαν το ντόμινο. Με απέρριπτε αυτός και εγώ με τη σειρά μου έπαιρνα φόρα και «εν ριπή οφθαλμού» απέρριπτα τον εαυτό μου, τον αφάνιζα, γιατί πίστευα ότι ήταν αυτός που καθόριζε την ταυτότητά μου και την αξία μου. Και τότε, έκλεινα τα μάτια σφιχτά, και φανταζόμουν ότι έπαιρνα ένα βαρύ, ασήκωτο, σιδερένιο σφυρί στα χέρια μου και με χτυπούσα στο κεφάλι αλύπητα, και με κάρφωνα όλο και πιο βαθιά μέσα στο χώμα, δίνοντας μια σφυριά για κάθε ρόλο που είχα αναλάβει όλα αυτά τα χρόνια στο βωμό του γάμου. Μια σφυριά για τη «σύντροφο», άλλη μια για την «ερωμένη», τρίτη σφυριά για τη «μαγείρισσα» και πάλι άλλη μια για τη « νοικοκυρά» , και μια πιο δυνατή για την «εργαζόμενη» και μια τελευταία και δυνατότερη για τη « μάνα». Όλα αυτά ήμουν εγώ, που όμως δεν ήταν αρκετά, για να μείνει κοντά μου, για να μ’ αγαπάει και να μ’ εκτιμάει ο άντρας μου, ο πατέρας των παιδιών μου. Και με αντικατέστησε τόσο εύκολα και απλά, λες και ήμουν ένα άχρηστο, άψυχο παιχνίδι.
Από εκεί και πέρα όλα έγιναν αλλιώτικα. Οι μέρες περνούσαν με δυσκολία. Οι απαιτήσεις της ζωής ήταν μεγάλες. Τα παιδιά προσκολλήθηκαν επάνω μου.
« Μην κλαις μπροστά στα παιδιά» μου έλεγε η μάνα μου. «Πληγώνονται που σε βλέπουν έτσι!»
« Πληγώνονται, επειδή εγώ κλαίω, και δεν πληγώνονται, επειδή έφυγε ο πατέρας τους;» της απαντούσα, αγανακτισμένη που δεν είχα το δικαίωμα ούτε να κλάψω.
«Δεν τα βλέπεις πόσο αναστατωμένα είναι ; Δεν το καταλαβαίνεις ότι σε κοιτούν στα μάτια όλη μέρα;» με ρωτούσε επίμονα.
Τώρα, σκέφτομαι μήπως τελικά μου έλεγε να μην κλαίω, γιατί αυτή η ίδια δεν άντεχε να με βλέπει να υποφέρω.
«Τα παιδιά και όλοι όσοι βιώνουν παρόμοιες καταστάσεις, έχουν ανάγκη να περάσουν μια περίοδο πένθους, που μπορεί να διαρκέσει από έξι μήνες έως ένα χρόνο , ίσως και δυο» μου είπε η παιδοψυχολόγος που συμβουλεύτηκα μέσα στην αγωνία μου για την ψυχική ισορροπία των παιδιών.
« Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να πιστέψουν ότι φταίνε αυτά για το χωρισμό» τόνισε τη δεύτερη φορά που πήγα να τη συμβουλευτώ.
« Πώς να πω σε ένα παιδάκι του δημοτικού ότι ο μπαμπάς του το αγαπάει, αλλά έφυγε, γιατί μαλώναμε καμιά φορά;» τη ρώτησα μια μέρα, περιμένοντας με αγωνία μια λυτρωτική απάντηση.
« Θέλει υπομονή και κουράγιο» μου είπε. « Και οπωσδήποτε, συνεργασία με τον πατέρα . Το θέμα σάς αφορά και τους δυο.»
Τους μιλούσα με ιστορίες και παραμύθια ,όμως , κάθε φορά, στο τέλος, ο Αχιλλέας έλεγε με δυσπιστία, κοιτώντας με, παραπονιάρικα, στα μάτια :
« Ψέματα λες, μαμά ! Και οι γονείς των φίλων μας μαλώνουν!... Και στην τηλεόραση μαλώνουν τα ζευγάρια , ...και μάλιστα πιο πολύ από σας,… αλλά δε χωρίζουν!»

*************

«Ευτυχώς… που δε με σκότωσες». Θεοχαρίδου Αντωνία , σελ.129

Εκείνη την εποχή, συνέβη και το εξής περίεργο. Εκεί που πίστευα ότι όλοι γύρω μου ήταν ευτυχισμένοι, ο κόσμος μου γέμισε από ανθρώπους προβληματισμένους, θλιμμένους, δυστυχισμένους. Και εκεί, που μέχρι τότε , δε μου είχε περάσει ποτέ από το μυαλό ότι θα χώριζα, ξαφνικά, βρέθηκα με τον τίτλο της χωρισμένης, έναν τίτλο που, μέχρι εκείνη τη στιγμή τον θεωρούσα πολύ υποτιμητικό. Τότε ήταν που διαπίστωσα ότι πολλές φορές οι ίδιες λέξεις δεν έχουν το ίδιο νόημα. Για μένα, πίστευα ότι, αν και χωρισμένη, ήμουν αξιοπρεπής και σε καμιά περίπτωση δε θα έπαιζα το ρόλο του τρίτου προσώπου, τις άλλες, όμως, μόλις άκουγα ότι ήταν χωρισμένες, τις έβλεπα με καχυποψία. Εμένα δε με λυπόμουν, για τις άλλες, όμως, αισθανόμουν οίκτο. Ακόμη, πίστευα τότε ότι ο τίτλος της χωρισμένης, που μου τον φόρτωσαν χωρίς να με ρωτήσουν, καρφώνοντας μου μάλιστα στο κεφάλι και ένα «ακάνθινο στεφάνι» για έπαθλο, στην ουσία, δε με είχε αλλάξει καθόλου. Τώρα, βέβαια, αναλογίζομαι πόσο πολύ είχε αλλάξει την εξωτερική μου εμφάνιση, με τους μαύρους κύκλους ζωγραφισμένους γύρω από τα θλιμμένα μάτια μου. Τότε, εκείνη τη μαύρη εποχή, με άλλο μάτι έβλεπα τον εαυτό μου, και με άλλο τις ομότιτλές μου. Οι προκαταλήψεις που κουβαλούσα μέσα μου, έρχονταν σε αντίθεση με την πραγματικότητα και με τρόμαζαν. Ορκιζόμουν ότι, για τίποτε στον κόσμο, δε θα ξεπουλούσα τις αρχές μου. Έψαχνα να κρατηθώ από κάπου και άπλωνα το χέρι μου απελπισμένα προς όλες τις κατευθύνσεις, αναζητώντας μια σανίδα σωτηρίας. Κάποια στιγμή, άγγιξα με τα ακροδάχτυλά μου κάποια άλλα χέρια που ζητούσαν κι αυτά βοήθεια και τότε ένιωσα ότι είχα βρει επιτέλους αυτό που έψαχνα, αυτό που θα με έβγαζε από τη θλίψη. Ήταν τη στιγμή που, όλως τυχαία, έμαθα, από την τηλεόραση, για την ίδρυση ενός Συλλόγου στην πόλη μας, ο οποίος έκανε έκκληση σ’ όλους όσους είχαν τη διάθεση να βοηθήσουν εθελοντικά στον αγώνα που έκανε, για τη στήριξη των ψυχικά ασθενών και των οικογενειών τους. Έτσι έγινα εθελόντρια και απέκτησα τον πολυτιμότερο τίτλο της ζωής μου, πετώντας στα σκουπίδια την μελαγχολία, τη θλίψη , αλλά και τον τίτλο της χωρισμένης. Πολύ σύντομα, η ζωή μου απέκτησε καινούργιο ενδιαφέρον και έπαψα να είμαι η «κολλημένη μαμά». Τα παιδιά μου είχαν αρχίσει να δοκιμάζουν τα φτερά τους, και εγώ, κατάλαβα ότι, αν ήθελα να μείνω κοντά τους, έπρεπε να κρατάω τις αποστάσεις!
**********
«Ευτυχώς… που δε με σκότωσες». Θεοχαρίδου Αντωνία , σελ.152

Την πραγματική κόλαση τη γνώρισα αργότερα, γύρω στα τριανταπέντε, και είχε χρώμα, γεύση, άρωμα, αρχή. Μόνο τέλος δεν είχε! Ήταν τότε που βρέθηκα μέσα της, γιατί μ’ έσπρωξαν να μπω ή ,καλύτερα, με πέταξαν. Και τότε, πίστεψα, μέσα στον πανικό μου ότι δεν υπήρχε έξοδος, γιατί το μόνο που έβλεπα, από τη γωνία όπου είχα κουρνιάσει, τρομαγμένη ήταν κάτι αποκρουστικά όντα που προσπαθούσαν να με διαλύσουν, που άπλωναν τα χέρια τους για να με πονέσουν, που μου πετούσαν λάσπες και πέτρες, για να με αφανίσουν, που φώναζαν δυνατά, για να με τρομάξουν. Και δυστυχώς, τον πρώτο καιρό της παραμονής μου στα παγωμένα σκοτάδια της κόλασης το κατάφεραν, καθώς, τότε, πίστευα ότι θα έμενα για πάντα εκεί κάτω.
Μόνο μια φωνή, πολύ βαθιά μέσα μου, μου επαναλάμβανε ακούραστα ότι αυτό το μαρτύριο δε θα κρατούσε για πάντα, ότι θα τέλειωνε κάποια στιγμή, ότι θα ήταν προσωρινό. Εγώ όμως το φοβόμουν πολύ αυτό το προσωρινό και επαγρυπνούσα, γιατί δεν ήθελα να την πάθω σαν τις «μωρές παρθένες» του Ευαγγελίου. Ένα παγωμένο βράδυ , εκ πρώτης όψεως, σαν όλα τ’ άλλα, που τα στοιχειά της κόλασης κοιμούνταν, τρύπωσε από μια χαραμάδα του μυαλού μου μια κόκκινη αχτίδα φωτός, ένας ελάχιστος κόκκος ελπίδας. Και αυτόν, τον ανεπαίσθητο κόκκο ελπίδας τον άρπαξα με τα δυο μου χέρια και έδωσα μια, και πήδηξα στο κενό, ελπίζοντας ότι κάπου θα σκάλωνα πέφτοντας, ότι θα σταματούσα κάπου και θα λυτρωνόμουν επιτέλους. Έτσι βγήκα από την βασανιστική απομόνωσή μου και ρίχτηκα σ’ έναν ατέλειωτο, καθημερινό αγώνα επιβίωσης.
Πόσα πράγματα έκανα τότε, για να γεμίσει το κενό που είχε δημιουργηθεί από την απουσία του Θωμά! Ποτέ δεν το είχα φανταστεί ότι η αποχώρηση ενός ανθρώπου αφήνει τόσο πολύ άδειο χώρο ! Από τη μια, το κενό στην ψυχή! Εκεί που μέχρι τώρα είχα έναν σύζυγο, τώρα δεν υπήρχε κανείς, μόνο το απόλυτο κενό, όπου ό,τι πέσει δημιουργεί αντίλαλο. Αν, βέβαια, υπήρχε ήδη ένας αντικαταστάτης του πρώην, τότε τα πράγματα θα ήταν τελείως διαφορετικά, γιατί τότε δε θα υπήρχε κενό. Εγώ, όμως, νόμιζα πως είχα μέσα μου μια μεγάλη μαύρη τρύπα, μια από τις μαύρες τρύπες του διαστήματος, που δεν έχουν αρχή και τέλος , που μοιάζουν με απύθμενα πηγάδια που οδηγούν στο χάος ή σε μια άλλη ζωή. Αυτή η μαύρη τρύπα, όπως λένε κάποιοι από την πείρα τους, κλείνει μόνο μ’ ένα θαύμα ή με την πάροδο του χρόνου. Εγώ βιαζόμουν να την κλείσω, όσο το δυνατόν γρηγορότερα, γιατί ένιωθα ότι κάθε λεπτό της ζωής μου ήταν ανεπανάληπτο. Μ’ έπιασε, λοιπόν, μια μανία να πετάω μέσα στο κενό της ψυχής μου και της ζωής μου ό,τι εύρισκα μπροστά μου, μικροπράγματα, πετραδάκια, ξυλαράκια, άχυρα, σκουπίδια, στην προσπάθειά μου να δημιουργήσω και πάλι μια βάση σταθερή, για να μπορέσω, στη συνέχεια, να ξαναχτίσω ένα καινούριο κόσμο. Όμως, σαν τα τρία γουρουνάκια κι εγώ, μάταια προσπαθούσα με τ’ άχυρα και τα ψευτοπράγματα. Τη μια κάποια κλήση από τον κλητήρα, την άλλη μια καθυστέρηση στη διατροφή των παιδιών, την άλλη ένας καβγάς χωρίς αιτία και ουσία και πάει το αχυρόσπιτο, γινόταν φύλλο και φτερό στους πέντε ανέμους. Κάποια μέρα, κατάλαβα ότι ζωή καλή με ψευτοπράγματα δε χτίζεται, χρειάζονται τούβλα καλής ποιότητας, να μπουν ένα-ένα με τη σειρά , με τάξη και υπομονή, για να αντέχουν. Και βάλθηκα να ξαναφτιάξω, προσεχτικά και επιφυλακτικά, τη νέα μου ζωή. Τα ΄βαλα τα πράγματα κάτω και είπα:
«Τι έχω λιγότερο και τι περισσότερο από πριν; Λιγότερη μαγειρική, λιγότερο πλύσιμο, λιγότερο σιδέρωμα, λιγότερα ψώνια, λιγότερη συζήτηση, λιγότερα λεφτά, λιγότερη ξεκούραση, λιγότερα όνειρα, καθόλου σεξ. Περισσότερο χρόνο, να τον διαχειριστώ όπως μου αρέσει, περισσότερη ελευθερία, περισσότερη ανεξαρτησία, περισσότερη ηρεμία.»
Η διαπίστωση ήταν οδυνηρή. Τα «λιγότερα» ήταν τα περισσότερα, και αφορούσαν στο σώμα. Ενώ τα «περισσότερα» ήταν τα λιγότερα και αφορούσαν στην ψυχή και στο πνεύμα, άρα δεν μπορούσα να κάνω προσθαφαιρέσεις σε ποσά ανόμοια και να έχω ένα τελικό αποτέλεσμα. Και υπήρχε και κάτι άλλο, ακόμη πιο σοβαρό. Ήταν η τεράστια ευθύνη της ανατροφής των δυο παιδιών μας που έπεφτε όλη επάνω μου και αυτό, ούτε το είχα επιλέξει ούτε το είχα επιδιώξει, ούτε όμως ήθελα να το αποποιηθώ. Γιατί, εγώ, γι’ αυτά τα παιδιά, είχα κάνει πολλά όνειρα, ήθελα να γίνουν άνθρωποι ξεχωριστοί, να δώσουν αξία στη ζωή τους, να τη ζήσουν, αφήνοντας πίσω τους μια λεπτή, χρυσή γραμμή, όπως τα σοφά σαλιγκαράκια.
Τον πρώτο μαύρο καιρό, την περίοδο της απόγνωσης, οι ατέλειωτες ώρες τηλεφωνικής επικοινωνίας με τις φίλες μου λειτούργησαν ψυχοθεραπευτικά. Όταν βγήκα απ’ αυτό το απαραίτητο στάδιο της ανάρρωσης, αποφάσισα ότι υπήρχαν δυο εναλλακτικές δυνατότητες. Ατέλειωτες, νεκρές ώρες μπροστά στην τηλεόραση και ανούσιες συζητήσεις δεξιά κι αριστερά ή νέες δραστηριότητες. Επέλεξα το δεύτερο, γιατί είχα τα παιδιά και μ’ ενδιέφερε πολύ το τι μηνύματα θα τους περνούσα με την στάση μου. Έφτασα δε σε σημείο ο χρόνος μου να είναι τόσο γεμάτος, ώστε μερικές φορές ένιωθα ότι έπρεπε να κάνω κάτι για να τον ελαφρύνω. Κι αυτό, ήταν η απόδειξη ότι το κενό είχε πάψει πια να υπάρχει, ότι η μαύρη τρύπα είχε κλείσει και ότι μια νέα ζωή, αλλιώτικη, αλλά το ίδιο γοητευτική και προκλητική, μου έκλεινε το μάτι.

********

«Ευτυχώς… που δε με σκότωσες». Θεοχαρίδου Αντωνία , σελ.197

Άνοιξα, τυχαία, σε μια λευκή σελίδα και έγραψα:
«Ο δρόμος της ζωής είναι μοναχικός. Μόνος περπατάς προς το τέλος, προς την τελείωση, προς την κορυφή. Απόλυτη μοναξιά. Άραγε το πάγωμα του μυαλού και του σώματος είναι αμυντικός μηχανισμός ή μήπως αυτή είναι η αλήθεια της ύπαρξης; Μήπως είναι ο φόβος που οδηγεί το μυαλό σε λάθος μονοπάτια, σ’ απατηλά ξέφωτα; Είναι τελικά ο χρόνος ποτάμι που όλα τα αλλάζει, τα διαβρώνει, τα παρασύρει; Δεν ξέρω. Ίσως! Είμαι περίεργη να ζήσω το μέλλον, ν’ αφεθώ στην αβασάνιστη ροή του χρόνου , να ζήσω τις εξελίξεις στην ψυχή και το πνεύμα. Στα σαράντα μου, το μεγάλο γκρέμισμα, η καταστροφή, ο καταποντισμός. Δεν έμεινε τίποτε. Ούτε καν ερείπια. Μόνο χορτάρι, κιτρινοπράσινο, κοντό χορτάρι και ένας ήλιος πλάγιος, χλιαρός που φωτίζει, χωρίς να καίει. Σίγουρα κάπου υπάρχει φως! Μέσα στη σκόνη των ερειπίων είναι δύσκολο να πεις ποιος είσαι και τι θέλεις! Δύσκολο, αφάνταστα δύσκολο, όταν για χρόνια ολόκληρα δεν είχε χρειαστεί να δώσεις απάντηση σ’ αυτά τα ερωτήματα. Και ο « εις σάρκαν μια», ο επικίνδυνος αγαπημένος και οι άλλοι, οι γνωστοί άγνωστοι, οι απόμακροι κολλητοί, τι δικαίωμα είχαν στ’ αλήθεια να μου ξεσκίσουν την ψυχή, να μου κουρελιάσουν την ύπαρξη, να μου εξουθενώσουν το μυαλό; Έχασα τα πάντα, γιατί έχασα αυτό που θεωρούσα ότι ήταν το « παν» στη ζωή μου. Τα έχασα ή μου τα έκλεψαν; Το ίδιο είναι, τελικά! Όμως, μου έμειναν αυτά που δε χάνονται, αυτά που δε κλέβονται, γιατί είναι από τη φύση τους ελεύθερα! Η αγάπη των παιδιών μου και τα όνειρά μου, μικρά, αργοκίνητα, αλλά ελεύθερα και τολμηρά σαν τα πουλιά που κάνουν μακροβούτια στον απέραντο ουρανό.

*************

Περισσότερα... »
Σέρρες, 14.12.2007
21:15
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΦΙΛΟΛΟΓΟ ΕΥΓΕΝΙΑ ΚΟΥΛΑ
» Αντωνία Θεοχαρίδου

ΕΥΤΥΧΩΣ… ΠΟΥ ΔΕ ΜΕ ΣΚΟΤΩΣΕΣ

Πάνε σχεδόν τρία χρόνια από τότε που διάβασα το πρώτο χειρόγραφο που μου εμπιστεύθηκε η φίλη μου, Αντωνία Θεοχαρίδου. Σε εκείνες τις γραμμές , μέσα από τις λέξεις, ανακάλυψα την ίδια ανησυχία, τους ίδιους προβληματισμούς, τα ίδια πράγματα που με άγγιζαν κάθε φορά που ακολουθούσαμε παράλληλη ή και αντίθετη πορεία αναζητήσεων στις συναντήσεις μας.
Ο τόνος της παρουσίασης θα είναι προσωπικός και γιατί ο καθένας διαβάζει με τον τρόπο του και με τις ανάγκες του ένα βιβλίο, αλλά και γιατί με την Αντωνία Θεοχαρίδου μας συνδέει μια ιδιαίτερα φιλική σχέση. Ο αρχικός φόβος μου ότι θα ήταν δύσκολο για μένα να κρατήσω τις απαραίτητες αποστάσεις ξεπεράστηκε, όταν διαβάζοντας ολοκληρωμένο πια το βιβλίο της αφέθηκα στην ανίχνευση του ψυχισμού της και ανακάλυψα πολλά που με έκαναν να τη γνωρίσω καλύτερα. Με την ιδιότητα της αναγνώστριας περιηγήθηκα στις σελίδες του βιβλίου και παρασύρθηκα από τη γοητεία του πρωτόγνωρου.
Η αμεσότητα και η αλήθεια πέρα από επιτηδευμένους σχεδιασμούς με έκανε να αγαπήσω αυτό το βιβλίο, που είναι η πρώτη της κατάθεση στο χώρο της λογοτεχνίας, η πρώτη της προσπάθεια να εκφράσει μέσα από τη μυθοπλασία αλήθειες που πονούν, μέσα από το χιούμορ τον πόνο της απώλειας, μέσα από τον εγκλωβισμό την ελπίδα της ουσιαστικής ελευθερίας.
Ειλικρινά με τιμά η επιλογή της να είμαι εγώ αυτή που θα παρουσιάσω το βιβλίο αυτό στο αναγνωστικό κοινό των Σερρών σήμερα. Και είναι αλήθεια πολύ όμορφο να μιλάς για το έργο ανθρώπων που με την καλλιέργεια και την ευαισθησία τους σε τιμούν με τη φιλία τους.

Το πρώτο της βιβλίο «Ευτυχώς…που δε με σκότωσες» είναι ένα μυθιστόρημα γραμμένο με αγάπη για τον άνθρωπο που πόνεσε και πονά, αλλά ζει και αγωνίζεται κρατώντας την αξιοπρέπεια και το ήθος του. Αγγίζει το σύγχρονο άνθρωπο που προσπαθεί να κρατήσει ακόμη τις αξίες στην ζωή του σε μια εποχή που εύκολα προσπερνάς, αντικαθιστάς, συμβιβάζεσαι και προχωρείς ακόμη και σπρώχνοντας ή ποδοπατώντας τους άλλους.
Θα ήταν άστοχο να μπούμε στη διαδικασία να εντοπίσουμε τη δοσολογία του βιώματος και της φαντασίας στη συγγραφή του συγκεκριμένου μυθιστορήματος. Σίγουρα αυτό εδράζεται σε ένα βιωματικό υπόβαθρο, αλλά χτίζεται κυρίως με υλικά μιας δημιουργικής φαντασίας. «Χρειάζεται φαντασία, για να κερδηθεί το χαμένο έδαφος από τις προσδοκίες της μνήμης» μας διδάσκει ο Μπόρχες. Έτσι λοιπόν, έρχεται η τέχνη, για να υποκαταστήσει την έλλειψη της δυνατότητάς μας να ανασυνθέσουμε με καινούργια υλικά το παρελθόν. Εξάλλου, το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα στο βίωμα και την αφηγηματική εκδοχή του λειτουργεί καταλυτικά ίσως και λυτρωτικά. Το βίωμα κατατίθεται-εκτίθεται επεξεργασμένο.

Το θέμα του μυθιστορήματος είναι το διαζύγιο με τα προβλήματά του (ένα είδος αναγκαστικής ελευθερίας που όμως δεν ξέρεις πολλές φορές πώς να διαχειριστείς). Με μια πρώτη ματιά, μένοντας στην επιφάνεια, θα έλεγε κανείς, ότι είναι ένα θέμα συνηθισμένο, ειδικά σήμερα που ο αριθμός των διαζυγίων παρουσιάζει εκρηκτική αύξηση και αντιμετωπίζεται με ανησυχητική αδιαφορία. Αν όμως προχωρήσουμε στην ουσία του μυθιστορήματος, θα δούμε την αγωνία και την προσδοκία της συγγραφέως να δώσει την εικόνα μιας ζωής που αλλάζει, που διαλύεται, για να διαρθρωθεί ξανά.
Έχοντας σα βασικό άξονα ένα θέμα καθημερινό η συγγραφέας κατορθώνει με ευαισθησία να θίξει πολλές από τις παραμέτρους που είναι συνειδητά ή ασυνείδητα άγνωστες σε αυτούς που επιδερμικά κρίνουν, σε αυτούς που εύκολα βάζουν ταμπέλες σε ανθρώπους, που βίωσαν και βιώνουν την απόρριψη και την αντικατάσταση.
----------------------------------------------------------------------σελ.72-73
Σε μια επαρχιακή πόλη της χώρας μας εκτυλίσσεται η υπόθεση. Οι δρόμοι, τα σπίτια, γενικά οι χώροι, αλλά και οι άνθρωποι, τα γεγονότα κινούνται στη σφαίρα του πραγματικού, του απλά καθημερινού. Η οικογενειακή ζωή με τα προβλήματά της, οι σχέσεις των συζύγων και το επώδυνο, αλλά πάντα τόσο επίκαιρο, θέμα της απιστίας θα αποτελέσουν την αφετηρία του προβληματισμού των προσώπων. Όλοι ζουν στους ρυθμούς που επέλεξαν (αναγκαστικά ή μη), ώσπου η αποκάλυψη της προδοσίας αλλάζει τους συσχετισμούς δυνάμεων και μια διαφορετική τροχιά είναι πια πραγματικότητα για όλους: τις γυναίκες και τους άντρες. Τότε, η ζωή αποκαλύπτει σιγά – σιγά άλλες διόδους και διεξόδους και η επιλογή είναι πια στα χέρια των ηρώων. Ο καθένας τους μπαίνει σε μια διαδικασία ανίχνευσης του ίδιου του του εαυτού, πριν πάρει αποφάσεις. Έρχεται αντιμέτωπος με αποκαλύψεις, αλήθειες και ψέματα. Στο τέλος όμως μέσα από συγκρούσεις η ανθρώπινη προσωπικότητα (και όχι μόνο η γυναικεία, που κυριαρχεί στο βιβλίο) οικοδομείται, ανατρέπεται και άλλοτε επαναδομείται, καθώς το κάθε πρόσωπο αφήνει πίσω του ό,τι ευτυχώς…δεν το σκότωσε.
---------------------------------------------------------------------σελ.15-16
Η συγγραφέας επιλέγει τέσσερις γυναίκες, τέσσερις ηρωίδες πλασμένες από «υλικά καθημερινά», γυναίκες που είναι μέρος του δικού μας μικρόκοσμου: του χώρου της δουλειάς, του άμεσου φιλικού περιβάλλοντός μας ίσως και του ίδιου μας του εαυτού.
Τέσσερις γυναίκες «απολαμβάνουν» τους συμβιβασμούς της συμβίωσης και νιώθουν την ασφάλεια και την ανακούφιση που μπορεί να προσφέρει το καταφύγιο του οικιακού βίου και της καθημερινότητας. Οι προσωπικότητες των ηρωίδων διαγράφονται από τις πρώτες σελίδες, έτσι, ώστε να φαίνονται οι μετέπειτα ενέργειές τους ως φυσική απόρροια των χαρακτηριστικών που η καθεμιά έχει.

--Η Μαίρη είναι μια γυναίκα με χαρίσματα, αλλά και με μια μεγάλη αδυναμία. Μοιάζει ρομαντική και συγκαταβατική ζώντας στο δικό της «κουκλόσπιτο» που στεγάζει το δικό της κόσμο, το σύζυγο και τα παιδιά της. Η οικογένεια είναι η απάντησή της στη σκληρότητα των παιδικών και νεανικών της χρόνων. Μοιάζει όμως αδύναμη να ανταποκριθεί σε αλλαγές που η ίδια η ζωή απαιτεί. Βρίσκεται αντιμέτωπη με τον ίδιο της τον εαυτό, τα συναισθήματά της και συγκλονίζεται από την αποκάλυψή τους, καθώς κινδυνεύει να καταρρεύσει η τάξη των πραγμάτων στη ζωή της, το προσωπικό της status quo. Θα το διαφυλάξει άραγε ή η ροή των γεγονότων θα την παρασύρει;
--Η Στέλλα είναι μια δυναμική και αποφασιστική γυναίκα, αλλά ανασφαλής και παράξενα υποταγμένη στη μοίρα. Θα έλεγε κανείς ότι οι εμπειρίες δεν την ατσάλωσαν. Ο πόνος της άλλοτε πνίγεται με μια κραυγή στα δαχτυλίδια του καπνού της και άλλοτε καταλαγιάζει ανήμπορος να εκδηλωθεί. Εγκλωβισμένη στο χθες ακόμη παλεύει με καταστάσεις του σήμερα. Θα κατορθώσει να κάνει τη δική της υπέρβαση, να ξεφύγει από αυτά που χρόνια την κρατούν πίσω;
--Η Ρούλα είναι η μικρότερη της παρέας, μια νέα γυναίκα με όνειρα που όμως εγκλωβίζονται στην ατολμία και στην αναβλητικότητά της. Μοιράζει τις πράξεις και τις σκέψεις της ανάμεσα σε επώδυνες αναμνήσεις με χρώμα κόκκινο και στο απόλυτο χωρίς αποχρώσεις μαύρο παρόν της. Ένα μπουκέτο κόκκινα τριαντάφυλλα και μια κόκκινη αέρινη φιγούρα στοιχειώνουν τα όνειρά της ώσπου…γίνεται η ανατροπή.
--Η Άννα, μητέρα και σύζυγος, είναι εγκλωβισμένη συνειδητά ή ασυνείδητα (δεν έχει και τόση σημασία) μέσα σε τείχη που οι κοινωνικές συμβάσεις έχτισαν. Αγναντεύει το δικό της ουρανό, βάφει με έντονα χρώματα τα όνειρα των άλλων και περιμένει να ζήσει το δικό της άλικο όνειρο. Όλα αλλάζουν, όταν βιώνει την προδοσία, την εγκατάλειψη. Τότε βγαίνει από τα όρια του «ενυδρείου της» και καλείται να κολυμπήσει στον ωκεανό. Η πίστη της στο Θεό με τρόπο ανεπιτήδευτο θα της δώσει τα στηρίγματα που αποζητά.. Τουλάχιστόν αυτό πιστεύει. Άραγε, θα επιβιώσει; Θα κατορθώσει να γευτεί τη ζωή «από την καλή και από την ανάποδη»;

Οι τέσσερις γυναίκες συναντιούνται και μια δύναμη χαράσσει γι αυτές πορείες, άλλοτε παράλληλες και άλλοτε τεμνόμενες. Πάντα όμως καταλήγουν σε συνάντηση που χαρακτηρίζεται από ανθρώπινη αγωνία. Ανασφάλειες, φοβίες τροφοδοτούν τις συζητήσεις τους. Άλλοτε χάνονται σε μια κινούμενη άμμο συναισθημάτων και άλλοτε ο ορθολογισμός παίζει το σωτήριο ρόλο του. Καθώς αποκαλύπτονται μέσα από τις εξομολογήσεις που μοιράζονται, μοιάζουν εύαλωτες και εύθραυστες από τη μια, αλλά κατακτητικές και σκληρές από την άλλη.
-----------------------------------------------------------------------------
Οι ηρωίδες κινούνται στο «τώρα» εγκλωβισμένες στους γρήγορους ρυθμούς, αλλά και στη στασιμότητα. Ακροβατούν ανάμεσα στο κενό και στην πληθώρα των μικροπραγμάτων με τα οποία φιλοδοξούν να το γεμίσουν. Αγωνίζονται καθημερινά πιστεύοντας ότι η ζωή κερδίζεται όταν ακολουθείς κανόνες και συνταγές. Στην αρχή λοιπόν, παρουσιάζονται εγκλιματισμένες στο περιβάλλον, συμβιβασμένες και γοητευτικά σίγουρες ότι θα δικαιωθούν με τη συμπεριφορά τους. Είναι φανερό, εξάλλου, ότι είναι πιο εύκολο να αποδεχτείς, να προσπεράσεις, να παραβλέψεις παρά να αρνηθείς, να εναντιωθείς, γιατί αν επιλέξεις το δεύτερο πρέπει όχι μόνο να κρίνεις, αλλά και να κριθείς. Επιλέγουν λοιπόν να ζούνε ακολουθώντας νόρμες που κάνουν τελικά την καθημερινότητά τους προβλέψιμη.
----------------------------------------------------------------------σελ.92-93
Αλλά η ζωή κάνει τις δικές της επιλογές και βάζει τους δικούς της κανόνες, που μας βγάζουν από μια προσεκτικά οργανωμένη δική μας καθημερινότητα. Κάποιες φορές, συχνά νομίζω, καλείται ο καθένας μας να βγει από την ασφάλεια του συμβιβασμού και να επιλέξει το ρίσκο, τη γοητεία του άγνωστου, και τελικά την ίδια τη ΖΩΗ. Έτσι, και οι ηρωίδες ξυπνούν από το λήθαργό τους, ενεργοποιούν ένα κομμάτι του εαυτού τους καταπιεσμένο, ανενεργό και επιμελώς κρυμμένο, αλλά γοητευτικά πρωτόγνωρο και αντιμετωπίζουν επιτέλους την αλήθεια της ζωής.
--------------------------------------------------------------------σελ.129-130
Διαβάζοντας το μυθιστόρημα παρακολουθούμε, λοιπόν τις ηρωίδες να περνούν σταδιακά από την άγνοια στη γνώση μπαίνοντας σε ένα παιχνίδι τραγικό που τους όρους τους ορίζει η ζωή και όχι οι πρωταγωνιστές. Συνειδητοποιούν μέσα από τα γεγονότα τη βαρύτητα του παρελθόντος και την ανασφάλεια του μέλλοντος. Ανακαλούν το χθες και πληγώνονται με το σήμερα, καθώς συνειδητοποιούν την εικόνα που οι άλλοι έχουν γι αυτές.
-----------------------------------------------------------------------
Ξεπερνούν, άραγε, τα όριά τους, καθώς μάχονται να βρουν την ταυτότητά τους; Θα έλεγε κανείς ότι ανιχνεύουν το χώρο, δοκιμάζουν τις αντοχές και τις δυνάμεις τους, αλλά προστατεύουν τον εαυτό τους από ακραίες αντιδράσεις. Ακόμη και την κραυγή τους με ελεγχόμενη ένταση τη βγάζουν τη στιγμή που βιώνουν την προδοσία από το σύντροφο, τον πόνο από την απουσία του γονιού. Κάποιες στιγμές ο αναγνώστης νομίζει ότι είναι έτοιμες να σπάσουν το φράγμα και να ξεπεράσουν τα όρια, αλλά αυτό δε συμβαίνει. Δεν είναι πλασμένες, για να ξεφύγουν τα ανθρώπινα μέτρα, αλλά μπορούν αυτά που οι άνθρωποι μπορούν και θέλουν αυτά που οι άνθρωποι θέλουν. Τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο. Σίγουρα κάποιες στιγμές αγγίζουν τα άκρα, αλλά όχι, για να τα ξεπεράσουν! Το κάνουν, για να ορίσουν ποιο είναι το μέσο και να πορευτούν πάνω σε αυτό επιτυγχάνοντας τον αυτοπροσδιορισμό τους.
Η αλλαγή τους χτίζεται σταδιακά και η εξιλέωση έρχεται μέσα από τον πόνο και τη χαρά, το δάκρυ και το γέλιο, τη στιγμή και την αιωνιότητα. Τις παρατηρούμε, λοιπόν, να ωριμάζουν φυσικά και αβίαστα μέσα από συγκρούσεις, συμπτώσεις, σωστούς ή λανθασμένους χειρισμούς. Στο τέλος, η καθεμιά θα πραγματοποιήσει τη δική της λυτρωτική φυγή από ανθρώπους, καταστάσεις, αλλά και από τον ίδιο της τον εαυτό.
-------------------------------------------------------------------------σελ.152-154
Καθοριστικός και συγχρόνως αποκαλυπτικός για τις προθέσεις της συγγραφέως είναι και ο ρόλος των δευτερευόντων προσώπων, καθώς αυτά εμπλέκονται σε μια δορυφορική κίνηση μεταξύ τους, αλλά και με τις τέσσερις γυναίκες. Βιώνουν και αυτά τα πρόσωπα τις συγκρούσεις τους, εξελίσσονται, ολοκληρώνονται, καθώς προχωρούμε προς τη λύση, όπου το καθένα θα καταλάβει το χώρο του.
Η Θεανώ και η Μαρίνα είναι δύο γυναίκες που η καθεμιά ξεκινώντας από άλλη αφετηρία, κάνοντας μια άλλη διαδρομή θα φτάσουν στο ίδιο συμπέρασμα, δηλαδή ότι η ουσία της ύπαρξης βρίσκεται στην προσφορά στο συνάνθρωπο. Ζεις ουσιαστικά, όταν μπορείς μετά από μεγάλο πόνο να κλείνεις τις πληγές σου και να κάνεις τον άνθρωπο σκοπό σου. Η Θεανώ χάνει το σύντροφό της και τα κοινά τους όνειρα καλείται να τα πραγματοποιήσει μόνη πια. Με σθένος τα υπερασπίζεται. Δεν τα αφήνει να σβήσουν, όπως έσβησε εκείνος. Έχει χρέος απέναντι στον άνθρωπό της και στον Άνθρωπο. Η Μαρίνα βασανίζεται από τις τύψεις της για ένα παιδί που δε γεννήθηκε ποτέ, αλλά μέσα από αυτές βρίσκει τη δύναμη να προσφέρει, ώστε το χαμόγελο του παιδιού της, που ποτέ δεν είδε ,να το δει σε πολλά παιδικά πρόσωπα.
Ο Θωμάς, ο Γιώργος, ο Ανδρέας και ο Κώστας, οι σύζυγοι των τεσσάρων γυναικών, είναι άνδρες που διανύουν την εποχή της γλυκιάς ωριμότητας, τουλάχιστον ηλικιακά. Ο καθένας έχει τις ανασφάλειές του, τις φιλοδοξίες του αλλά και έντονη δόση από ανάγκη επιβεβαίωσης. Θα έλεγε κανείς ότι μέσα στο μυθιστόρημα υπάρχουν, για να δώσουν τη δυνατότητα στις συζύγους να δραστηριοποιηθούν, να βγουν από τη νωθρότητα μιας τελματωμένης σχέσης, να ωριμάσουν. Είναι, τελικά, οι καταλύτες, αυτοί που είναι απαραίτητοι σε κάποια κατάλληλη χρονική στιγμή, για να αλλάξει τελικά η ζωή μιας γυναίκας.
Ο Αρης, ένας γοητευτικός άντρας, έρχεται στη ζωή της Άννας, για να την αφυπνίσει. Είναι αυτός που θα βγάλει από μέσα της τη «γυναίκα», μια ιδιότητα που απόλυτα καταπιέστηκε, αφού παραχώρησε τη θέση της στο ρόλο της μητέρας. Ο Άρης της μιλά για όνειρα και επιθυμίες που της ανήκουν και τη βάζει στη διαδικασία να τα ανιχνεύσει, να τα ομολογήσει και να τα διεκδικήσει. Ο ίδιος αποζητά να γίνει ένα κομμάτι των ονείρων της και αγωνίζεται γι αυτό.
----------------------------------------------------------------------σελ267
Ο Αχιλλέας, η Μαργαρίτα, ο Σωτήρης, παιδιά που το καθένα βιώνει με το δικό του τρόπο το πένθος που συνεπάγεται κάθε απώλεια. Ο Αχιλλέας και η Μαργαρίτα, δυο παιδιά με όνειρα φαίνεται να ωριμάζουν απότομα καθώς το μοντέλο της οικογένειάς τους αλλάζει και το αρμονικό «τέσσερα» γίνεται προβληματικό «τρία». Τα συναισθήματά τους είναι αντιφατικά, τρυφερά και σκληρά, απέναντι στον πατέρα, που πάντα θα έχει τη θέση του στη ζωή τους. Περνούν τις δύσκολες στιγμές μέσα στην αγκαλιά της μητέρας τους, της Άννας, και περιμένουν από αυτήν να καλύψει το κενό. Παράλληλα, την στηρίζουν και της δίνουν τη δύναμη να ανταποκριθεί στο νέο της ρόλο.
Ο Σωτήρης είναι αυτός που βίωσε την απουσία του πατέρα και αγωνίζεται να ωριμάσει, καθώς συγκρούεται με τους άλλους και με τον εαυτό του. Η σχέση με τη μητέρα του, τη Στέλλα, είναι αυτή που του βγάζει ό,τι πιο άσχημο και ό,τι πιο όμορφο μπορεί να αισθανθεί. Ο πατέρας είναι απών και ο αντικαταστάτης του ανεπαρκής για ένα άντρα που προσπαθεί να ζήσει τη δική του ζωή. Άραγε, θα ωριμάσει μέσα από τα αντιφατικά του συναισθήματα και τις συγκρουσιακές του σχέσεις; Θα βρει ποιος φταίει; Θα το αποδεχτεί, όταν φταίχτης θα παρουσιαστεί και ο ίδιος του ο εαυτός;

Η αφήγηση γίνεται σε πρώτο πρόσωπο δημιουργώντας μια αίσθηση αμεσότητας ανάμεσα στην αφηγήτρια και στον αναγνώστη. Η αφηγήτρια, η Άννα, εμφανίζεται ως κύριο πρόσωπο της ιστορίας που αφηγείται. Καταθέτει τα βιώματα και τις εμπειρίες της δίνοντας στο κείμενο ένα εξομολογητικό χαρακτήρα. Πολλές φορές δίνει την εντύπωση ότι μιλά στον ίδιο της τον εαυτό, αλλά αφήνει διακριτικά τον αναγνώστη να μοιραστεί μαζί της αυτά που αισθάνεται. Είναι ένας «θηλυκός» τρόπος αφήγησης, αν επιτρέπεται τέτοιος χαρακτηρισμός, που αναδεικνύει τον ψυχισμό της αφηγήτριας-ηρωίδας.
Η Άννα γυρίζει στο παρελθόν με τρόπο επώδυνο, όπως επισημαίνει η ίδια, και ξετυλίγει στιγμές με χρώματα, με μυρωδιές, με λέξεις που στιγμάτισαν τη ζωή της. Πολλές φορές λειτουργεί συνειρμικά και καθώς γυρίζει πίσω, αγγίζει στιγμές του χθες, όταν η παιδική αθωότητα μεγαλοποιούσε όνειρα, αλλά και φοβίες. Συλλέγει τις πιο ευαίσθητες εικόνες από το παρελθόν και αναμετρά με μελαγχολία τις μικρές και τις μεγάλες απώλειες που επιφέρει ο αστάθμητος χρόνος. Στρέφεται μέσα της, ανακαλεί γεγονότα, για να φέρει στην επιφάνεια σκέψεις, αναμνήσεις, συνειρμούς και εντυπώσεις. Ατενίζει και τις πιο σκληρές στιγμές της με ρομαντική διάθεση, διάχυτη από γλυκά συναισθήματα και μια υποβόσκουσα πρόθεση διαφυγής από τη σκληρή πραγματικότητα.
Αναζητώντας χαμένα ή καλύτερα κρυμμένα κομμάτια του εαυτού της, θα έλεγε κανείς ότι μαζί με τον αναγνώστη γνωρίζει τις φίλες της. Έτσι, παρακολουθεί μαζί με τον αναγνώστη τη Ρούλα, τη Στέλλα και τη Μαίρη να απογυμνώνονται, να πονάνε, να πέφτουν, αλλά και να σηκώνονται, καθώς η καθεμιά τους ωριμάζει. Και όλοι ίσως να έχουμε σκεφτεί πόσο πονά η ωριμότητα, αφού σε αφοπλίζει από το άλλοθι της νεότητας και σου περιορίζει αισθητά το περιθώριο λάθους!

Το «Ευτυχώς…που δε με σκότωσες», θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ένα μυθιστόρημα με ποιητικό ρεαλισμό, που μπορεί να επισημαίνει ό,τι μας διαφεύγει μέσα από αυτό που θεωρούμε καθημερινό και οικείο. Η συγγραφέας επιδιώκει την αντικειμενικότητα και δεν στοχεύει στον εντυπωσιασμό. Η γραφή της κινείται στα πλαίσια του ρεαλισμού, αλλά σε πολλά σημεία έντονες είναι οι επιδράσεις από τις πεποιθήσεις της καθώς και από τη συναισθηματική φόρτιση με την οποία αντιμετωπίζει τα πράγματα. Ο έντονος συναισθηματισμός της και η ποιητική της ματιά χαλαρώνουν τα πλαίσια μιας ρεαλιστικής αφήγησης. Θα λέγαμε, λοιπόν, ότι πάνω στον καμβά μιας σκληρής πραγματικότητας μπαίνουν ποιητικοί χρωματισμοί.
Η συγγραφέας καταφεύγει στη χρονολογική παράθεση γεγονότων, αλλά, ενώ φαινομενικά η ιστορία μας εξελίσσεται γραμμικά στο χρόνο, στην πραγματικότητα οι συχνές αναδρομές ανοίγουν παρενθέσεις στη ζωή και στις σκέψεις των προσώπων. Με αυτόν τον τρόπο νοηματοδοτούνται κάποια γεγονότα – σταθμοί και γίνονται οι πυρήνες γύρω από τους οποίους στρέφεται η δράση.
Άλλοτε τα γεγονότα προσημαίνονται και ο αναγνώστης περιμένει την εξέλιξη που μερικές φορές έρχεται αβίαστα και φυσικά, ενώ άλλοτε ο ρους αλλάζει δραματικά. Μέσα από ζεύγη αντιθέσεων προχωρά η πλοκή, αλλά και η ανίχνευση της προσωπικότητας των ηρώων: η σκληρότητα της ζωής και η απαλότητα του ονείρου, οι αλήθειες που πονούν και τα ψέματα που πληγώνουν, πολιορκητές και πολιορκημένοι, ελεύθεροι και εγκλωβισμένοι, προδότες και προδομένοι,
Τα παιχνίδια της μοίρας, οι παρτίδες της ζωής διαδέχονται η μία την άλλη. Ένα ντόμινο γεγονότων παρασύρει τα πρόσωπα σε ένα γοητευτικό παιχνίδι με τα συναισθήματα και τις ανάγκες τους. Κάποιος κινεί τα νήματα και βάζει τους κανόνες ή πρόκειται για ένα παιχνίδι χωρίς κανόνες, καθώς συμπτώσεις και απροσδόκητα γεγονότα ορίζουν αλλαγές σε καταστάσεις και ανθρώπους; Μια εκδρομή, μια φωτογραφία, μια συνάντηση, μια κόκκινη κουκκίδα στο παρελθόν ανατρέπει διαθέσεις, αμφισβητεί σχέσεις, γκρεμίζει σαθρά τείχη ή χτίζει ανθρώπινους δεσμούς.
Η συγγραφέας εστιάζει το ενδιαφέρον της στις ανθρώπινες σχέσεις με τις ιδιαιτερότητες, την ομορφιά, τη χαρά και τον πόνο τους: η φιλία, οι σχέσεις των συντρόφων μέσα στο γάμο, οι σχέσεις των παιδιών με τους γονείς. Κάθε σχέση είναι ένας διαρκής αγώνας με τον ίδιο μας τον εαυτό σε πρώτη φάση και ένας αγώνας του «εγώ» μας με τον «άλλον» σε μια δεύτερη.
Τα πρόσωπα προσεγγίζονται μέσα στις σχέσεις που κάνουν, καθώς υπάρχουν και λειτουργούν όχι ως άτομα, αλλά μέσα στα πλαίσια της συνύπαρξης. Είναι εμφανής η προσπάθεια της συγγραφέως να δει τον άνθρωπο μέσα στην οικογένεια, δίπλα στο σύντροφο, μαζί με τα παιδιά του, κοντά στο φίλο του. Προσπαθεί με ευαισθησία να αναλύσει και να κατανοήσει τη συμπεριφορά του ακόμη και στις λεπτές της αποχρώσεις, όταν αυτός προδίδεται ή προδίδει, όταν πέφτει ή σηκώνεται, όταν αγωνίζεται να μείνει σε μια σχέση ή να φύγει από αυτήν.
Σε μια εποχή, όπου οι οικονομικοί όροι έχουν κυριαρχήσει και στο χώρο των συναισθημάτων η συγγραφέας τολμά να στηλιτεύσει το «δούναι» και «λαβείν» στις σχέσεις των προσώπων. Δεν είναι τυχαία η επιλογή οικονομικών όρων, όταν τα πρόσωπα μιλούν για τις σχέσεις τους: επενδύω, χάνω, κερδίζω, παίζω. Πρόκειται για λέξεις που παραπέμπουν όχι σε ανθρώπινη επαφή, αλλά σε χρηματιστήριο και τυχερά παιχνίδια.
Στη ζωή το παιχνίδι απαιτεί τουλάχιστον δύο παίκτες. Υπάρχουν αυτοί που ρισκάρουν και αυτοί που παίζουν συντηρητικά, αυτοί που κλέβουν και αυτοί που παίζουν τίμια, αυτοί που χάνουν και αυτοί που κερδίζουν. Τι συμβαίνει όταν αυτοί οι διαφορετικοί σε ήθος παίκτες συναντηθούν σε μια κοινή παρτίδα; Τι θα κερδίσει ο ένας; Τι θα χάσει ο άλλος;
Τα ενδεχόμενα είναι δύο: από τη μια έχουμε αυτούς που βιώνουν τον εφιάλτη της αντικατάστασης, αυτούς που επώδυνα συνειδητοποιούν ότι η μοναδικότητα είναι μια αυταπάτη και η συνιδιοκτησία μια πραγματικότητα και από την άλλη, έχουμε τους σκληρούς, τους ανάλγητους, αυτούς που αντικαθιστούν και προχωρούν πληρώνοντας το δικό τους κόστος. Οι καλοί και οι κακοί. Είναι σίγουρα πολύ βολικό να καταφύγουμε σε αυτόν τον απλοποιημένο διαχωρισμό.
Το κοινό αίσθημα δικαίου καταδικάζει τους «κακούς» και καθαγιάζει τους «καλούς» που μένουν πίσω και υπομένουν. Η συγγραφέας όμως προσπαθεί να κρατήσει τις ισορροπίες και να μοιράσει τις ευθύνες δίνοντας στον καθένα αυτό που του αναλογεί. Και αυτός που έχει απορριφθεί και αυτός που απορρίπτει έχουν ευθύνες. Ο πρώτος, γιατί εγκλωβίστηκε σε ένα ψέμα. Ο δεύτερος, γιατί ποδοπάτησε, προσπέρασε και διέγραψε στιγμές και ανθρώπους.
Τελικά, δεν ξέρουμε ποιοι είναι οι νικητές και ποιοι οι νικημένοι, ποιοι οι θύτες και ποιοι τα θύματα. Διατυπώνονται ερωτήματα, εκφράζονται αμφιβολίες, βγαίνουν στην επιφάνεια βασανιστικές ενοχές και τύψεις γι αυτά που κάνανε ή που δεν κάνανε οι ήρωες καταδικασμένοι σε μια σχέση για δύο.
Ο αναγνώστης σταδιακά μπαίνει στην ψυχή των ηρώων. Προσεκτικά η συγγραφέας μας αφήνει να μοιραστούμε τις αγωνίες αυτών που άλλοτε αναλαμβάνουν το βάρος που τους αναλογεί και άλλοτε αρνούνται να το αποδεχτούν. Αυτή η «συμμετοχή» οδηγεί πέρα από την παροδική τέρψη και σε προβληματισμό, όταν ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με τον ίδιο του τον εαυτό. Τα ερωτήματα και οι αμφιβολίες αλλάζουν υποκείμενο και ο καθένας μας με το δικό τρόπο αναρωτιέται, απαντά, σιωπά, ανακαλύπτοντας ένα κομμάτι (μικρό ή μεγάλο) του εαυτού του. Ερωτήματα και διαπιστώσεις για τον καθένα μας:
-Τελικά, πόσο λίγο ξέρουμε τον εαυτό μας, όταν προτιμούμε να δούμε τα πράγματα, όπως μας βολεύουν, όπως εμείς θέλουμε και όχι όπως είναι στην πραγματικότητα!
-Τι εύκολη αλήθεια η θυματοποίηση! Είναι το άλλοθι, αλλά από την καταδίκη δε μας σώζει. Αυτή είναι δεδομένη και σκληρή, αφού η ποινή είναι η ματαίωση της δικής μας παράστασης και όχι η ακύρωση μιας πρόβας.
Η συγγραφέας δίνει τις απαντήσεις της. Οι φοβίες, οι συμβιβασμοί, το ψέμα και η άρνηση είναι αυτά που μας οδηγούν στην αδράνεια και μας εμποδίζουν να ζήσουμε. Ας αντιμετωπίσουμε τις φοβίες μας, ας αντικρίσουμε την αλήθεια, ας δεχτούμε τα λάθη μας, αλλά και τις προκλήσεις της ζωής, ακόμη και αν οδηγήσουν σε άλλα λάθη. Ποτέ μη λέμε «ποτέ ». Ποτέ μη λέμε «ποτέ» στην ζωή. Πάντα μπορούμε να σβήσουμε αυτά που στρέβλωσαν την ομορφιά των ονείρων της νιότης μας. Μπορεί να μην υπάρχει τίποτε τέλειο στη ζωή, αλλά η ίδια η ζωή είναι τέλεια και αξίζει να τη ζήσουμε από την καλή και από την ανάποδη!

Η μητέρα μέσα στο μυθιστόρημα περισσότερο σαν κοινωνικός ρόλος, παρά σα συμβολοποιημένη φιγούρα εμφανίζεται δεκτική σε αντιθετικά πρόσημα. Προστατεύει, περιορίζει, παραδειγματίζει, αποδοκιμάζει, δίνεται και νουθετεί. Είναι μια ξεχωριστή μάνα, γιατί είναι αυτή που φέρει το «στίγμα» της χωρισμένης. Έχει να αντιπαλέψει με τις προκαταλήψεις και να διαφυλάξει τα παιδιά της κρατώντας ισορροπίες λεπτές. Έχει να αντιμετωπίσει τις ανάγκες των παιδιών και τις φοβίες τους, τις ανασφάλειες και τα θέλω τους σε μια οικογένεια, όπου ο ένας πρέπει να έχει ρόλο διπλό. Η συγγραφέας δημιουργεί μια μάνα που βαθιά αγαπά, όπως όλες, αλλά ποτέ δε μεταλλάσσεται σε μέγκενη, για να πνίξει το αγαπημένο της κτήμα. Αντίθετα, διδάσκει ελευθερία και σεβασμό.
Και τα παιδιά; Τι γίνεται, όταν όλα αλλάζουν στην οικογένεια; Το βάρος της ευθύνης αισθάνονται και τα παιδιά. Η εικόνα της μαμάς και του μπαμπά, ξεκάθαρη για κάποια χρόνια, τώρα αρχίζει να θολώνει, ώσπου η μια φιγούρα χάνεται εντελώς. Το κενό είναι επώδυνο για κάθε παιδική ψυχή. Τότε ο ένας (δεν έχει σημασία, αν είναι πατέρας ή μητέρα) καλείται να παίξει ρόλο διπλό. Πώς να είσαι καλός και στους δυο ρόλους; Τι μπορείς να πεις σε ένα παιδί, όταν ρωτά; Πως μπορείς να αγκαλιάζεις με τα δυο σου χέρια ένα παιδί που αποζητά μια διπλή αγκαλιά, για να νιώσει ασφαλές; Ενοχές, άγχος, αγωνία για το γονιό! Πόνος, κενό, αντίδραση για το παιδί!
…………………………………………………σελ.329
Εκτός από την ευαισθησία της δημιουργού, που περνά αβίαστα τόσα μηνύματα μέσα από τις σελίδες του βιβλίου της, εκτός από τον πλούσιο ψυχισμό της, ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει και στην εκφραστική της ικανότητα.
Ο αναγνώστης απολαμβάνει το κείμενο, καθώς ανακαλύπτει το ρυθμό και τη μουσικότητα μέσα στον ρέοντα λόγο. Η αφήγηση της Θεοχαρίδου χαρακτηρίζεται από αμεσότητα και φυσική άνεση. Η περιγραφή δεν κουράζει με λεπτομέρειες, καθώς η συγγραφέας αφήνει τον αναγνώστη να φανταστεί και να συμπληρώσει όσα η ίδια αγγίζει με τη ματιά της που περιπλανιέται σε χώρους και πρόσωπα.
Η αφήγηση και η περιγραφή αβίαστα συνδυάζονται με τους διαλόγους, οι οποίοι ενσωματώνονται με τρόπο φυσικό μέσα στο κείμενο και έχουν την αλήθεια και τη ζωντάνια που μπορούμε να βρούμε στον προφορικό λόγο: ένταση, οργή, τρυφερότητα, απογοήτευση, απορία.
Σημαντικός είναι ο ρόλος των εικόνων σε όλο το κείμενο. Δεν είναι λίγες οι φορές που η δράση διαιρείται σε σκηνές και πλάνα. Τότε όργανο έκφρασης γίνεται η εικόνα. Μπροστά στα μάτια του αναγνώστη περνούν εικόνες άλλοτε αισιόδοξες και άλλοτε έντονα μελαγχολικές. Όλες όμως έχουν χρώμα. Το χρώμα φανερά ενδιαφέρει τη συγγραφέα, καθώς οι ηρωίδες της δίνουν χρώμα στα όνειρά και στις αναμνήσεις τους μεταφέροντας εσωτερικά τοπία στον έξω κόσμο.
---------------------------------------------------------σελ.77
Η γραφή σε πολλά σημεία διακρίνεται για τη χρήση της γλώσσας με χιούμορ, αν και οι καταστάσεις στο βάθος δεν είναι καθόλου χιουμοριστικές. Το χιούμορ σίγουρα το χρειαζόμαστε, όταν τα χρώματα γίνονται σκούρα και η ελπίδα δε διακρίνεται μέσα σε θολό τοπίο. Είναι ο τρόπος, για να ξορκίσουμε το κακό, για να διασκεδάσουμε τη θλίψη.

Άξιο αναφοράς θεωρώ και το προσεκτικά επιλεγμένο λεξιλόγιο, που εκφράζει την αλήθεια χωρίς να πέφτει στην παγίδα της χυδαιότητας ή της βωμολοχίας. Η προσεγμένη έκφραση ακόμη και τις στιγμές που τα πρόσωπα εκφράζουν τον πόνο ή την οργή τους δεν είναι αληθοφανής ούτε ψεύτικη, αλλά ανεπιτήδευτα αληθινή. Ακόμη και τα πιο επώδυνα πράγματα διατυπώνονται και αρθρώνονται με τις πιο ανώδυνες λέξεις. Τελικά, αποδεικνύεται ότι είναι εφικτό να λέμε πράγματα σκληρά, να μεταφέρουμε τον καθημερινό λόγο χωρίς να ξεφεύγουμε από αυτό που το ήθος και η ποιότητά μας υπαγορεύουν.

Ο χρόνος και ο χώρος παίζουν καθοριστικό ρόλο στο μυθιστόρημα. Όλοι πιστεύουμε ότι ο χρόνος δαμάζει, αλλά όχι οι ηρωίδες μας. Στην αρχή δεν είναι συμφιλιωμένες με το χρόνο, αφού τις πληγές τους δεν τις θεράπευσε. Αλλά, κατόπιν, μπροστά στα μάτια του αναγνώστη οι ηρωίδες θα γυρίσουν στο παρελθόν κάνοντας αναδρομές και θα προσπαθήσουν αποστασιοποιημένες πια να βρουν αιτίες και να αποδώσουν ευθύνες. Οι αναδρομές αυτές αποκτούν ψυχοθεραπευτικό χαρακτήρα και ο χρόνος τελικά δαμάζει πάθη και ενοχές. Τότε μόνο ζούνε ελεύθερες το παρόν.
Από την άλλη, μέσα στο μυθιστόρημα ο χώρος είναι ευκρινής και περιορισμένος στην αρχή (μια μικρή πόλη, σπίτι, μικρά ατμοσφαιρικά καφέ), αλλά αργότερα διευρύνεται (μετακινήσεις και ταξίδια: Αθήνα, Πάρος, Ρόδος, Αφρική). Αυτό «το άνοιγμα» του χώρου συμβαδίζει με το πέταγμα, τη φυγή των προσώπων, για να φτάσουν στην τελική τους κάθαρση.
-------------------------------------------------σελ.197-198

Κλείνοντας θα λέγαμε ότι είναι ένα μυθιστόρημα που στηλιτεύει το νεόφερτο μοντέλο ζωής, όπως η σύγχρονη κυριαρχία των μέσων μαζικής ενημέρωσης διαμόρφωσε, όπου το ψέμα, η προδοσία, ο εγωισμός, ο ξεπεσμός των ανθρώπινων σχέσεων μέσα σε μια δήθεν ζωή, δήθεν αγάπη θεωρούνται φυσιολογικά, αναγκαία για την επιβίωση. Αλλά μέσα στις σελίδες του δίνεται και η αντιπρόταση. Προβάλλονται αξίες, όπως οικογένεια, αγάπη, συγγνώμη, κατανόηση, προσφορά στο συνάνθρωπο, υπομονή, επιμονή. Ο άνθρωπος, λοιπόν είναι η απάντηση, ο σκοπός και όχι το μέσο. «Σ αυτόν τον κόσμο που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται» έγραψε ο Σεφέρης.
Μια γεύση αισιοδοξίας μένει στον αναγνώστη, όταν φτάσει στην τελευταία σελίδα, γιατί σίγουρα ο άνθρωπος υπάρχει! Και η αλήθεια του βιβλίου βρίσκεται στο χαμόγελο που σχηματίζεται, στην ελπίδα που διαφαίνεται, όταν αγωνιζόμαστε για την ίδια τη ζωή.
Σε όλους αυτούς λοιπόν που ακόμη και όταν ο πόνος είναι παρών, κάνουν όνειρα για το φως, για την αγάπη, για τον άνθρωπο είναι αφιερωμένο τούτο το βιβλίο.

Περισσότερα... »
21:09
ΕΥΤΥΧΩΣ... ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΕ ΣΚΟΤΩΣΕΣ
» Αντωνία Θεοχαρίδου

Συγγραφέας
ANTΩNIA ΘEOXAPIΔOY

Τίτλος
EYTYXΩΣ... ΠOY ΔE ME ΣKOTΩΣEΣ

Εκδόσεις
MAΛΛIAPHΣ-ΠAIΔEIA

ISBN: 978-960-91602-1-6

Περισσότερα... »
20:55
ΑΙΣΙΟΔΟΞΟ ΜΗΝΥΜΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ ΤΟΥ Ν. ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ
» Αντωνία Θεοχαρίδου

«Είναι δικαίωμά μας να ενημερωθούμε και είναι υποχρέωσή σας να μας ενημερώσετε » δηλώνουν με αποφασιστικότητα οι μαθητές των Γυμνασίων του νομού Σερρών όπου συνεχίζεται με μεγάλη ανταπόκριση ο αγώνας ενημέρωσης σχετικά με τις Ψυχικές ασθένειες που πραγματοποιεί ο Σύλλογος Σ.Ο.Φ.Ψ.Υ. Σερρών στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού προγράμματος κατά του Στίγματος.

Απαιτητική η νεολαία μας στα θέματα της ενημέρωσης σχετικά με ότι αφορά στην υγεία και στην ποιότητα ζωής, δείχνει μεγάλη ευαισθησία όταν πρόκειται για συνανθρώπους μας που αντιμετωπίζουν κάθε είδους πρόβλημα. Οι νέοι διψούν για έγκυρη ενημέρωση, εκφράζουν την επιθυμία να εμπλακούν σε ανθρωπιστικές δράσεις, αναζητούν τρόπους που θα τους οδηγήσουν να εκφράσουν ελεύθερα τα ευγενικά αισθήματα που κρύβονται στη νεανική τους καρδιά, χωρίς ιδιοτέλεια, χωρίς καθωσπρεπισμό, χωρίς υποκρισία.
Τα παιδιά μας απλώνουν το χέρι με τον αυθορμητισμό που τα διακρίνει, και περιμένουν από όλους εμάς, τους γονείς τους, τους δασκάλους τους, τους ιθύνοντες, να μην καθίσουμε με σταυρωμένα χέρια, επαναπαυμένοι στην δικιά μας «ενήλικη» άποψη για τη ζωή και τις καταστάσεις, ότι δηλαδή «δε βαριέσαι, δε με αφορά άμεσα, αυτά είναι για άλλους, έτσι κι αλλιώς ο σημερινός κόσμος της διαφθοράς και της τεχνοκρατίας, των υποκλοπών και των προκλήσεων δεν αλλάζει με τίποτε».

Τα παιδιά έχουν ανάγκη να ελπίσουν ότι το αύριο θα είναι καλύτερο, να κάνουν τολμηρά και αισιόδοξα όνειρα για το μέλλον τους που τα προκαλεί να το κατακτήσουν με χίλιους τρόπους. Πρέπει όμως να είναι υποψιασμένα για τους κινδύνους και τα προβλήματα με τα οποία ίσως σε κάποια στιγμή της ζωής τους έρθουν αντιμέτωπα και να ξέρουν πως πρέπει να τα αντιμετωπίσουν, σε ποιον πρέπει να απευθυνθούν και από πού να ζητήσουν βοήθεια. Πρέπει να καταφέρουμε να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη τους. Και εδώ βρίσκεται η δικιά μας ευθύνη και υποχρέωση. Στην παροχή έγκαιρης και έγκυρης ενημέρωσης, γιατί το σίγουρο είναι ότι, για όλα σχεδόν τα προβλήματα, όταν υπάρχει έγκυρη ενημέρωση, υπάρχει έγκαιρη και σωστή αντιμετώπιση και τότε η λύση είναι εφικτή και λιγότερο οδυνηρή για όλους.

Τα κείμενα που ακολουθούν είναι οι εντυπώσεις των παιδιών και τα μηνύματα που μας στέλνουν με τον απλό και αυθόρμητο τρόπο τους σαν επιβεβαίωση των όσων προαναφέρθηκαν. Γράφτηκαν από τους μαθητές της Β και Γ τάξης του Γυμνασίου Χρυσού Σερρών την επομένη της παρέμβασης που πραγματοποιήθηκε στο σχολείο τους από την εθελοντική ομάδα του Σ.Ο.Φ.Ψ.Υ.

«Κατά τη γνώμη μου η ενημέρωση που παρακολούθησα για τις ψυχικές ασθένειες ήταν πολύ ενδιαφέρουσα και έπρεπε όλα τα παιδιά του σχολείου ακόμη και κάποιοι καθηγητές να την παρακολουθήσουν για να μάθουν τι είναι ακριβώς οι ψυχικές ασθένειες. Πριν την ενημέρωση είχα τελείως διαφορετική άποψη για τους ψυχικά ασθενείς. Σήμερα κατάλαβα ότι δεν πρέπει να τους ξεχωρίζουμε ούτε να τους φοβόμαστε αντίθετα μάλιστα πρέπει να τους βοηθάμε και να τους φερόμαστε φυσιολογικά όπως σ’ ένα υγιή άνθρωπο. Πιστεύω ότι όλα όσα άκουσα δεν θα τα ξεχάσω και ελπίζω ότι αν βρεθώ ποτέ σ’ αυτή τη θέση να ξέρω πως να το χειριστώ. Ευχαριστούμε που μας ενημερώσατε. Ήταν πολύ ενδιαφέρον.»
Παραπάνη Νικολέτα. Γ’ Γυμνασίου

«Είμαι πολύ ενθουσιασμένη και ικανοποιημένη γιατί μετά απ’ αυτή την τρίωρη ενημέρωση σχετικά με τις ψυχικές ασθένειες έχω καταλάβει τη σοβαρότητα του θέματος και το ότι όλοι μας πρέπει να βοηθήσουμε αυτά τα άτομα όχι οπωσδήποτε με τα τους δώσουμε αγάπη αλλά με το να τα αποδεχτούμε στο κοινωνικό σύνολο χωρίς διακρίσεις. Δεν πρέπει να τα ξεχωρίζουμε και να τα στιγματίζουμε γιατί έτσι χειροτερεύουμε την κατάσταση τους. Αντίθετα πρέπει να βοηθήσουμε να διαλυθούν προκαταλήψεις και να πάψουμε να είμαστε αρνητικοί απέναντι τους.. Αυτή η ενημέρωση ήταν πολύ χρήσιμη γιατί μας ξεκαθάρισε κάποια πράγματα που τα βλέπαμε από άλλη οπτική γωνία. Εύχομαι να παρακολουθήσω ξανά μια τέτοια ενημέρωση γιατί είναι χρήσιμη και έχει ενδιαφέρον.»
Οικονόμου Δήμητρα. Γ’ Γυμνασίου

«Κατάλαβα ότι αυτούς τους ανθρώπους δεν πρέπει να τους κοροϊδεύουμε…»
Γώγος Αλέξης, Γ’ Γυμνασίου

«Οι εντυπώσεις μου ήταν πολύ καλές. Πάντα ήθελα να ενημερωθώ για τις ψυχικές ασθένειες αλλά δεν είχα την ευκαιρία. Έμαθα χρήσιμα πράγματα και πήρα πολύτιμες πληροφορίες. Μιας και έρχονται Χριστούγεννα εύχομαι να μειωθούν στο ‘έπακρο αυτές οι ασθένειες.» Κουτσιαντζής Κώστας, Γ’ Γυμνασίου.

«……Μάθαμε ότι οι άνθρωποι με τις ψυχικές ασθένειες έχουν τα ίδια δικαιώματα με μας τους υγιείς. Οι ψυχικές ασθένειες μπορούν να συμβούν στον καθένα μας. Αυτοί οι άνθρωποι χρειάζονται αγάπη και όχι κοροϊδία και χλευασμό. Μπορούμε να τους κάνουμε φίλους μας και να μη τους φοβόμαστε όταν η ψυχική ασθένεια δεν είναι τόσο σοβαρή. Χρειάζονται δίπλα τους ανθρώπους που να μπορούν να τους εμπιστευτούν.» Τσιτσιάνη Μαρία, Γ Γυμνασίου

«…..Κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε όλοι οι μαθητές να ενημερώνονται από το Σύλλογο Σ.Ο.Φ.Ψ.Υ. Οι εντυπώσεις μου από την ενημέρωση ήταν υπέροχες….» Στόικου Βάσω, Β Γυμνασίου

«…..Οι εντυπώσεις μου από την ενημέρωση ήταν καταπληκτικές. Μέχρι τώρα είχα διαφορετικές αντιλήψεις αλλά μετά από την χθεσινή ενημέρωση άλλαξα γνώμη. Θα έπρεπε σε όλα τα σχολεία να γίνεται τέτοια ενημέρωση γιατί όλοι θα έπρεπε να ξέρουν πώς να συμπεριφέρονται σ’ένα άρρωστο παιδί.»
Ξένου Αθηνά , Β Γυμνασίου

«…Κατάλαβα ότι έκανα μεγάλο λάθος που συμπεριφερόμουνα με άσχημο τρόπο σε φίλους και αγνώστους που είχαν κάποιο πρόβλημα. Θα ήθελα πολύ να συμμετέχω και εγώ σε μια τέτοια δραστηριότητα για να διορθώσω το μεγάλο μου λάθος και για να βοηθήσω τα άτομα που έχουν πρόβλημα.» Κιοσσές Αντώνης, Β Γυμνασίου

«…. Η ενημέρωση ήταν μια πολύ έξυπνη κίνηση. Γενικά οι εντυπώσεις μου είναι πάρα πολύ καλές γιατί μάθαμε πράγματα σημαντικά για τη ζωή μας.»
Κώρης Χρήστος, Γ Γυμνασίου

«…..Αυτό που κάνει αυτή η ομάδα των εθελοντών είναι ηρωικό και πιστεύω πως θα είναι πολύ περήφανοι γι’αυτό που κάνουν δηλαδή για το ότι βοηθάνε τους ανθρώπους με ψυχικά προβλήματα. Η δουλειά τους είναι εξαιρετική και ελπίζω να συνεχίσουν να ενημερώνουν τον κόσμο και να χαρίζουν ελπίδα στους ανθρώπους.»
Παπαντωνίου Λίνα, Γ Γυμνασίου.

«….σεβασμό στα άτομα με ψυχική διαταραχή, όχι πια φόβο μήπως με πειράξουν, κατανόηση στο πρόβλημά τους….» Καρασαββίδου Ελπίδα Β Γυμνασίου

Ζητήσαμε επίσης από τα παιδιά να κάνουν μια δικιά τους ιστορία με πρωταγωνιστή ένα αγόρι, το Φίλιππο, που παρουσίασε ξαφνικά ασυνήθιστη και ανησυχητική συμπεριφορά στο σχολείο. Τα παιδιά έγραψαν το καθένα τη δικιά του ιστορία .Εμείς επιλέξαμε κάποια αντιπροσωπευτικά κείμενα όπου φαίνεται η ευαισθητοποίηση των μαθητών και η αποφασιστικότητα τους στην αντιμετώπιση της προβληματικής κατάστασης. Η αρχή της ιστορίας ήταν η ίδια για όλα τα κείμενα.

«Τον τελευταίο καιρό παρατήρησα ότι ο Φίλιππος απομονώνεται από τα άλλα παιδιά, γελάει χωρίς λόγο και μιλάει μόνος του στο δρόμο . Είναι 16 χρονών και πιστεύω ότι αυτά δεν τα κάνει επίτηδες αλλά επειδή κάτι συμβαίνει. Δεν μπορώ όμως να καταλάβω τι. Τα πράγματα μέρα με τη μέρα επιδεινώνονται και φοβάμαι για το χειρότερο. Ξέρω ότι πρέπει να συμβουλευτεί ένα γιατρό. Η εξωτερική του εμφάνιση δεν διαφέρει από πριν, ούτε τα ρούχα του, ούτε το χτένισμά του. Είναι καθαρός και συνεπής, όμως όλη την ώρα γελάει και παραμιλάει χωρίς λόγο. Προσπάθησα πολλές φορές να του μιλήσω αλλά με αποφεύγει και επαναλαμβάνει την πρόταση «Φύγε, το ξέρω ότι όλοι είστε εναντίον μου.»
Κάποια μέρα συμβουλεύτηκα κάποιον ειδικό γιατρό και εκείνος μου είπε ότι έπρεπε να τον πείσω να επισκεφτεί το γρηγορότερο δυνατό τον γιατρό. Ευτυχώς κάποια στιγμή τον έπεισα και πήγε στο γιατρό. Του χορηγήθηκε κάποια φαρμακευτική αγωγή. Τώρα τα πράγματα πηγαίνουν καλύτερα. Όλοι είμαστε αισιόδοξοι και περιμένουμε το καλύτερο για τον Φίλιππο.
Παπαντωνίου Λίνα

«…..Ο Φίλιππος είναι 17 χρονών και στη δεύτερη τάξη του λυκείου. Το μάθημα γι’ αυτόν τώρα τελευταία είναι ανώφελο. Δεν παρακολουθεί καθόλου. Οι δάσκαλοι του κάνουν παρατηρήσεις για την πτώση του στα μαθήματα. Δε δίνει σημασία, νιώθει πως δεν άλλαξε. Πολλές φορές βλέπω έναν ανεξήγητο φόβο στα μάτια του. Δε μας μιλάει όπως πριν. Έχει άλλα πράγματα στο μυαλό του. Πολλά παιδιά από την παρέα φοβούνται να πάνε κοντά του και δεν του μιλάνε. Νομίζουν ότι έχει αρχίσει να γίνεται επικίνδυνος. Μερικοί γελάνε πίσω από την πλάτη του. Τον κοροϊδεύουν, τον χλευάζουν και του πετάνε τσαλακωμένα χαρτιά. Αυτός ίσως να καταλαβαίνει τι γίνεται και απομακρύνεται λυπημένος. Χθες ο διευθυντής κάλεσε την μητέρα του στο σχολείο. Μίλησαν αρκετή ώρα και αργότερα αυτή έφυγε μαζί με τον Φίλιππο από το σχολείο. Μάλλον θα τον πήγε στο γιατρό. Ίσως να είναι κάτι περαστικό.»
Τσιτσιάνη Μαρία

«…Μια μέρα τον πήρα τηλέφωνο και του είπα να περάσει μια βόλτα από το σπίτι μου Δεν ήθελε και το απέφυγε. Ήξερα ότι είχε αγγλικά και πήγα και τον περίμενα έξω από το φροντιστήριο. Μόλος κατέβηκε τα σκαλιά πήγα κοντά του. Αμέσως με ρώτησε αν έχω καταλάβει κάτι. Εγώ τον ρώτησα για ποιο θέμα και αυτός μου είπε για τη συμπεριφορά του. Του είπα ότι γι αυτό ήθελα να μιλήσουμε. Προσπάθησε τότε να το αποφύγει αλλά δεν τα κατάφερα γιατί εγώ ήμουν απ0οφασισμένος να μην αφήσω την ευκαιρία να πάει χαμένη. Συζητήσαμε για περισσότερο από μια ώρα. Τελικά βρήκαμε μια άκρη. Μετά από δυο μέρες κλείσαμε ένα ραντεβού με κάποιους ειδικούς ψυχολόγους του Σ.Ο.Φ.Ψ.Υ. Μας είπαν ότι θα ακολουθήσει μια ειδική αγωγή και σε περίπου ένα χρόνο θα είναι μια χαρά. Ευτυχώς, είπαν, που το καταλάβαμε νωρίς αλλιώς θα ήταν σοβαρότερες οι επιπτώσεις. Αν και το κρατάμε ακόμη μυστικό από τους υπόλοιπους της παρέας, ο Φίλιππος δείχνει ότι αρχίζει να βρίσκει τον παλιό καλό εαυτό του.» Κουτσιαντζής Κώστας.

«….Ο Φίλιππος όμως δεν έπαιρνε τα χάπια του επειδή η μαμά του έλειπε στη δουλειά και η κατάσταση του χειροτέρευε. Όλοι ανησυχούσαν και η μαμά του αναγκάστηκε να αφήσει τη δουλειά της για να του δίνει τα φάρμακα γιατί δεν άντεχε να τον βλέπει Κώρης Φώτης να χειροτερεύει.»

«….Κάποια μέρα ο Φίλιππος σταμάτησε το σχολείο. Πιο μόνος από ποτέ χάθηκε από την κοινωνία. Μετά από χρόνια, έμαθα, ότι οι γονείς του αποφάσισαν να τον πάνε σ’ ένα γιατρό για να δουν τι του συμβαίνει. Ο Φίλιππος λίγο πολύ ήξερε ότι είχε κάποια αρρώστια αλλά δεν ήθελε να μαθευτεί, ούτε να το πιστέψει ο ίδιος. Οι γιατροί έκαναν τη διάγνωση και άρχισε να κάνει κάποιες θεραπείες για να βελτιωθεί και να μπορέσει να επανενταχθεί στην κοινωνία. Είχε χαθεί όμως πολύτιμος χρόνος. όταν κάποια στιγμή έμαθα για τον Φίλιππο κατάλαβα ότι ήταν μεγάλο μου λάθος που σταμάτησα να του κάνω παρέα, διάφορες σκέψεις με βασάνιζαν και αποφάσισα να τον συναντήσω. Χάρηκα πολύ που τον είδα μετά τόσα χρόνια και κατάλαβα πως πρέπει να συμπεριφερόμαστε σε παρόμοιες καταστάσεις και πως πρέπει να ενημερωνόμαστε πάνω σε θέματα που νομίζουμε ότι μας είναι αδιάφορα.» Παραπάνη Νικολέτα

«……Νομίζω πως πρέπει να το πούμε στους καθηγητές μας για να ενημερώσουν τους γονείς του. Πρέπει ακόμη να τον παίρνουμε μαζί μας όταν βγαίνουμε έξω, να του μιλάμε, να μη τον κοροϊδεύουμε και να μην σχολιάζουμε τα μειονεκτήματά του. Έτσι με την βοήθεια μας και τη βοήθεια των ειδικών γιατρών θα γίνει καλά.» Καρασαββίδου Ελπίδα.

« …….για να βοηθηθεί ίσως θα μπορούσε να απευθυνθεί στο Σύλλογο Οικογενειών και Φίλων για την Ψυχική Υγεία…..Προσπαθώ να τον πείσω να πάει εκεί. Για μένα στην αρχή ήταν πολύ δύσκολο γιατί δεν πίστευε ότι το έκανα για το καλό του. Τελικά όμως τον έπεισα και πήγε. Τώρα πλέον ο Φίλιππος έγινε καλά και φέρεται φυσιολογικά. Τα παιδιά άρχισαν και πάλι να του κάνουν παρέα. Χαίρομαι που ο Φίλιππος έγινε καλά και αισθάνομαι περήφανη που τον βοήθησα.» Στόικου Βάσω

Επιμέλεια κειμένων:Θεοχαρίδου Αντωνία, εκπαιδευτικός, εθελόντρια στον Σ.Ο.Φ.Ψ.Υ.

Περισσότερα... »
20:38
MANA
» Αντωνία Θεοχαρίδου

"Μητέρα, η καρδιά της ανθρωπότητας" Βίκτωρ ΟυγκώΗ Εκκλησία μας τιμάει σήμερα τη Μάνα όλων των Πιστών, την Μητέρα Παναγία, τη Γλυκοφιλούσα, τη Γαλακτοφορούσα, τη Θεομάνα, τη Μεσίτρια, τη Σκέπη του Κόσμου και την προτείνει σαν πρότυπο άξιο μίμησης σ’ όλες τις μητέρες της ανθρωπότητας, σ’ όποια ήπειρο και αν κατοικούν, όποια γλώσσα κι αν μιλούν, για να εμπνέονται από το παράδειγμά της αλλά και για να την έχουν στήριγμα στον δύσκολο αγώνα του μεγαλώματος και της ανατροφής των παιδιών τους.
Σύμβολο ειρήνης, άμετρης ανθρώπινης τρυφερότητας, αγάπης, πόνου, αυτοθυσίας, η Παναγία μας. Οδηγός και στήριγμα για τις σημερινές μάνες που μόνο αυτές έχουν τη δύναμη να εξανθρωπίσουν τον κόσμο γιατί, πλασμένες όπως είναι για τον πόνο και την αγάπη, μπορούν να δώσουν λύση στα εναγώνια προβλήματα που βασανίζουν τον άνθρωπο.
«Μόνο οι λαοί με ικανές μάνες ευδοκιμούν.» είπε ο Γκαίτε. «Όταν σ’ένα λαό καταπέσει η μητρότητα, σε τίποτε δεν ωφελεί όλη η άλλη παιδεία. Η κατάπτωση της μάνας είναι η δύση και η παρακμή ενός λαού.»

Είμαι εδώ σήμερα για να σας μιλήσω για τη Μάνα, για τη σχέση της με το παιδί της και την καταλυτική δύναμη που κρύβει η χωρίς όρια και όρους αγάπη της, αυτή η αγάπη η φωλιασμένη στην τρυφερή καρδιά της, την καρδιά που χωράει όλη την ανθρωπότητα.
Και πρέπει να ομολογήσω ότι αισθάνομαι μεγάλη αμηχανία γιατί βρίσκομαι μπροστά σε τόσες πολλές άξιες μάνες, τόσες συμπαθητικές μανούλες φορτωμένες με του κόσμου τις εμπειρίες, γυναίκες που βίωσαν την μητρότητα με τον δικό της τρόπο η καθεμιά, γυναίκες που σίγουρα πόνεσαν, έκλαψαν, γέλασαν για τα παιδιά τους, γυναίκες που ξέρουν τι σημαίνει θυσία, προσφορά, ανταπόδοση, αναγνώριση αχαριστία, υπομονή, υποταγή, σκληρότητα, αξιοπρέπεια, περηφάνια, εγωισμός και αγάπη.
Η ζωή της κάθε μιας, μια ξεχωριστή ιστορία, ένα διαφορετικό σενάριο. Η αρχή είναι συνήθως η ίδια. Ένα ξένοιαστο νεαρό ζευγάρι ξεκινάει τη ζωή του με πολλά όνειρα, τολμηρά και ρόδινα. Η μάνα νανουρίζει γλυκά το πρώτο της παιδί δοξάζοντας το Θεό για το θαύμα που έγινε στη ζωή της και της την άλλαξε αναπάντεχα. Στη συνέχεια τα πράγματα παίρνουν διαφορετική πορεία για την κάθε μια.
Η Άννα, στα είκοσι οχτώ της, έχει ήδη δυο παιδιά στο δημοτικό και δουλεύει σ’ ένα πολυκατάστημα.
Η Μαρία στα τριάντα πέντε της, βρίσκεται μόνη και άνεργη να μεγαλώσει τον δωδεκάχρονο γιο της.
Η Ελπίδα στα σαράντα της, πολύτεκνη μάνα, μοιράζεται ανάμεσα στη φοιτήτρια κόρη, στο φαντάρο γιο και στα μικρά του δημοτικού.
Η Σοφία στα πενήντα της, στο άδειο σπίτι βλέπει τις φωτογραφίες των παιδιών της και νοσταλγεί τα χρόνια που ήταν μικρά. Τώρα το ένα είναι στη Αγγλία και το άλλο στη Ρόδο. Ευτυχώς οι γιορτές πλησιάζουν.
Η Κατερίνα στα πενήντα πέντε και πάλι με παιδικό καροτσάκι. Τώρα δυο φορές μάνα. Σπρώχνει καμαρωτή το πρώτο της εγγόνι.
Και η Ελένη, ανάδοχη μητέρα στο χωριό SOS, τώρα που την ωρίμασαν οι δοκιμασίες της ζωής, αποφάσισε ότι η προσφορά αγάπης στις πονεμένες παιδικές ψυχούλες δίνει νόημα και αξία στη ζωή της.
Η ζωή κυλάει γρήγορα. Οι μέρες είναι πολύχρωμες και πολυπρόσωπες. Η καθεμιά φέρνει κάτι καινούριο. Οι στιγμές χαράς εναλλάσσονται με τις στιγμές λύπης, οι αποτυχίες με τις επιτυχίες, τα δάκρυα με τα γέλια. Σταθερό σημείο στη ζωή των παιδιών η μάνα πρέπει να ικανοποιεί την πείνα και την δίψα τους για αγάπη. Καταφύγιο και απάνεμο λιμάνι έτοιμο να προσφέρει ασφάλεια και ζεστασιά.
Ο Μπαλζάκ γράφει: «Ποτέ στη ζωή σας δεν θα συναντήσετε περισσότερη στοργή, πιο βαθιά, πιο αφιλοκερδή, πιο πραγματική από εκείνη της μητέρας σας.».

Η μάνα είναι σαν το δέντρο, είναι το δέντρο του Κόσμου.
Ο γερός κορμός του δέντρου και τα κλαδιά του συμβολίζουν την υπομονή και την αντοχή της μάνας στις θύελλες και στ’ αναπάντεχα χτυπήματα της ζωής.
Οι δαιδαλώδεις ρίζες του συμβολίζουν τις εμπειρίες της μάνας, αυτό τον πολύτιμο θησαυρό που την κάνει σοφότερη. Πάνω σ’ αυτές τις εμπειρίες μπορούμε να στηριχθούμε, να κάνουμε όνειρα, να τολμήσουμε, απ’ αυτές να αντλήσουμε γνώση και δύναμη.
Το αειθαλές φύλλωμα του δέντρου είναι η δροσιά και το σκιερό καταφύγιο που μας προσφέρει η αγκαλιά της μάνας για να ξαποστάσουμε, να χαλαρώσουμε, ν’ αναζωογονηθούμε και να συνεχίσουμε τον αγώνα μας.
Τα άνθη του, στολίδια ξεχωριστά και μοναδικά, συμβολίζουν τις αρετές της, την υπομονή της, τη καλοσύνη της, το χαμόγελό της, το βλέμμα της, την προσωπική της ομορφιά και χάρη, στοιχεία που την κάνουν μονάκριβη και αναντικατάστατη για το παιδί της.
Οι πολύτιμοι καρποί του δέντρου είναι τα υλικά και πνευματικά αγαθά που προσφέρει η μάνα στο παιδί, τα απαραίτητα εφόδια για να βρει την ισορροπία του και την προσωπική του ευτυχία.
Και τέλος, οι σπόροι των καρπών του συμβολίζουν την συνέχεια της ζωής, την αειφορία.
Το δέντρο μεγαλώνει, γερνάει, ρυτιδώνει, και κάποια στιγμή πεθαίνει αλλά δεν χάνεται μέσα στον κύκλο της φύσης. Γίνεται λίπασμα που τρέφει τα νέα δεντράκια και τα βοηθάει να μεγαλώσουν κι αυτά με τη σειρά τους, ν’ ανθίσουν, να καρπίσουν και να κάνουν τον δικό τους κύκλο ζωής.
Έτσι και η μάνα μένει αθάνατη στην ψυχή του παιδιού της μέσα από τα λόγια της, τις συμβουλές της, το παράδειγμά της, την χωρίς όρια αγάπη της.

Μάνα και παιδί. Παιδί και μάνα.
Με το πέρασμα του χρόνου, οι ρόλοι αυτοί αλλάζουν σιγά-σιγά. Το παιδί ενηλικιώνεται, γίνεται το ίδιο γονιός, αλλάζει η κοινωνική θέση του και συγχρόνως αλλάζει και η οπτική του γωνία. Αναθεωρεί τις απόψεις και τις στάσεις του, όμως κρατάει για πάντα το πολύτιμο προνόμιο, να είναι το παιδί της μάνας του.
Τι είναι η μάνα για το παιδί και τι είναι το παιδί για τη μάνα ;
Η ηλικία μου και η οικογενειακή μου κατάσταση μου επιτρέπουν να μιλήσω και από τη θέση της μάνας και από τη θέση του παιδιού.
Νομίζω όμως ότι έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον να μιλήσω σήμερα για τη μάνα από τη θέση του παιδιού, της κόρης .Γιατί, τι να πω σ’ όλες εσάς τις μάνες για την προσφορά και τον αγώνα της μάνας, για την δικαίωση και την ματαίωση αυτού του αγώνα; Για τα καθημερινά προβλήματα και το σθένος που απαιτεί η αντιμετώπισή τους; Για τ’ αμέτρητα δάκρυα που σαν μαργαριτάρια κυλούν συχνά στο πρόσωπό της; Για τις αξημέρωτες νύχτες τις γεμάτες προσευχή και αγωνία πίσω από την κλειστή πόρτα;
Αυτά οι μάνες τα βιώνουν καθημερινά και δεν έχουν ανάγκη να τα ξανακούσουν. Σε τι θα ωφελούσε άλλωστε; Τι θα κέρδιζαν; Οι μάνες δεν περιμένουν αναγνώριση και ευχαριστίες για να συνεχίσουν ν’ αγαπάν.

Τι είναι λοιπόν η μάνα για το παιδί;Πως τη βλέπει όταν είναι μικρό; Αργότερα όταν βρίσκεται στην εφηβεία, όταν φεύγει για σπουδές, όταν κάνει δικιά του οικογένεια, όταν πετυχαίνει κοινωνικά, όταν είναι άνεργο, όταν βρίσκεται πίσω από τα κάγκελα της φυλακής, όταν υποφέρει ψυχικά και σωματικά, όταν διαλύεται η οικογένειά του, όταν αρχίζουν να ασπρίζουν τα μαλλιά του;
Η μάνα, στα μάτια του παιδιού, είναι μια ακούραστη δύναμη, είναι ένας ποταμός που όλα τα καθαρίζει, τα εξαγνίζει, τα δροσίζει, τα βάζει στη θέση τους, τα τρέφει.
Είναι το σταθερότερο στήριγμα στη ζωή του. Είναι δυο μάτια που θα το θαυμάσουν, δυο χείλη που θα το παινέψουν, δυο αφτιά που θα το ακούσουν ακούραστα. «Μια μαμά πάντα χρειάζεται» επαναλαμβάνει χαμογελώντας με νόημα η κόρη μου.
Η μάνα είναι μια αέναη πηγή αγάπης και προσφοράς. Τα παιδιά, όταν είναι μικρά, πίνουν αχόρταγα και ασυλλόγιστα από το νερό της θεωρώντας πως είναι αστείρευτη. Θεωρούν δεδομένη την προσφορά της και δεν νοιάζονται ν’ ανταποδώσουν. Ξεχνούν να πουν ακόμη κι ένα ευχαριστώ, ξεχνούν να της δώσουν ένα φιλί γιατί βιάζονται να κατακτήσουν τον κόσμο .

Η στάση του παιδιού απέναντι στη μάνα περνάει από διάφορες φάσεις.
Για το μικρό παιδί η μάνα είναι το κέντρου του κόσμου. Την κρατάει σφιχτά απ’ το χέρι και την οδηγεί εκεί που αυτό θέλει για να ανακαλύψει τον κόσμο με ασφάλεια. Της λέει τρυφερά λόγια και θέλει να την κάνει τη γυναίκα της ζωής του.
«Σας μπερδεύω μερικές φορές εσένα και την Παναγία, μανούλα» μου είχε πει κάποια στιγμή ο γιος μου όταν ήταν μικρός.

Στην εφηβεία, αυτή η λατρεμένη φιγούρα γίνεται ο αντίπαλος του, ο εχθρός του, ο δέσμιος του. Αγωνίζεται να απορρίψει την αυθεντία της, να κόψει τον ομφάλιο λώρο, να βρει τον εαυτό του.
Κάποιες στιγμές αντιλαμβάνεται ότι η συμπεριφορά του είναι υπερβολική και άδικη, νιώθει ότι πικραίνει τη μάνα με τη στάση του και τα λόγια του. Προσπαθεί να επανορθώσει αλλά σπάνια τα καταφέρνει για πολύ.
Ο διακεκριμένος επιστήμονας Ντράικορς έχοντας μελετήσει την παιδική και την εφηβική ψυχολογία τολμά να βάλει στο στόμα ενός εφήβου τα παρακάτω λόγια που ίσως βοηθήσουν τις μάνες να κατανοήσουν καλύτερα τη συμπεριφορά και τις αντιδράσεις των παιδιών τους.

«Μητέρα μου,
Μη με παραχαϊδεύεις.Ξέρω πολύ καλά πως δεν πρέπει να μου δίνεις πάντα ότι σου ζητώ! Σε δοκιμάζω μονάχα για να δω.
Μη διστάζεις να είσαι σταθερή μαζί μου. Το προτιμώ. Με κάνεις να νιώθω περισσότερη σιγουριά.
Μην αναστατώνεσαι τόσο, όταν σου λέω «δε σε χωνεύω».Δεν απευθύνομαι σε σένα αλλά στη δύναμη που έχεις να μου εναντιώνεσαι.
Μη δίνεις μεγάλη σημασία στις μικροαδιαθεσίες μου. Καμία φορά δημιουργούνται ίσα- ίσα για να κερδίσω την προσοχή που ζητούσα.
Μην διανοηθείς ποτέ πως θα πέσει η υπόληψη σου, αν μου ζητήσεις συγνώμη. Μια ήπια αναγνώριση ενός λάθους σου, μου δημιουργεί πιο θερμά αισθήματα απέναντι σου.
Μην ξεχνάς πως δεν θα μπορέσω να αναπτυχθώ, χωρίς πολλή κατανόηση και αγάπη. Αυτό δεν χρειάζεται να στο πω, έτσι δεν είναι ;»

Στη δύσκολη και ταραγμένη περίοδο της εφηβείας είναι που δοκιμάζεται η υπομονή της μάνας. Κάθε ώρα, κάθε λεπτό είναι μια δοκιμασία γι’ αυτή, μια μικρή μάχη που την οδηγεί στην πνευματική της ανάπτυξη, στην ολοκλήρωση της σαν άνθρωπο.

Η Ναυσικά Ιεσσαί- Κασιμάτη στο κείμενο της «Με λένε Μάνα» αναφέρει:
« Είναι οδοστρωτήρας η μητρότητα. Περνάει πάνω μας και κάθε ανώμαλο σημείο του χαρακτήρα μας το λειαίνει. Γιατί για να υπηρετήσεις τον άλλο, απαρνιέσαι κάθε τι δικό σου. Τη βολή σου, την καλοπέρασή σου, την ξεκούραση, αυτό που θα σ’ άρεσε να κάνεις. Πόση δύναμη χρειάζεται η μάνα για να κάνει υπομονή; Να περιμένει και να ελπίζει χωρίς να αποκάμει; Και μόνο όταν ζει τον κόπο με πνεύμα Χριστού μπορεί να το πετύχει. Οι υπηρεσίες της δεν είναι κραυγαλέες. Πραγματοποιούνται μεσ’ στη σιωπή. Είναι έργο που ζητά καρδιά. Μια μεγάλη καρδιά που πάντα έχω την απορία πως χωράει κάτω από ένα μικρό στέρνο.»
Μετά την εφηβεία, αφού το παιδί έχει κάνει την επανάστασή του με τις όποιες συνέπειες, οι σχέσεις μάνας- παιδιού επανέρχονται τις περισσότερες φορές. Το παιδί ζητάει τώρα την βοήθεια της μάνας και του πατέρα για να φτιάξει τη δικιά του ζωή, τη δικιά του οικογένεια. Στη μάνα ανοίγει την καρδιά του, εμπιστεύεται τα πιο τολμηρά του όνειρα, ζητάει την επιβεβαίωση, την ενθάρρυνση, αναζητάει τον οπαδό, τον συνεργάτη, τον συνένοχο.

Ο Πάβελ, ο νεαρός ήρωας του έργου του Μάξιμ Γκόργκι «Η Μάνα» εμπιστεύεται στη μητέρα του τα πιο τολμηρά του όνειρα λέγοντας :
«Έτσι τώρα ξέρεις τι θα κάνω, που πηγαίνω. Σου τα είπα όλα!
Σε παρακαλώ μάνα, αν μ’ αγαπάς, μη μου βάζεις εμπόδια!
Και η μάνα «αγκαλιάζοντας με το ζεστό και χαδιάρικο βλέμμα της το δυνατό και λεβέντικο κορμί του είπε σιγανά και γρήγορα :
-Ο Θεός μαζί σου
Ζήσε όπως σου αρέσει.
Δε θα σε εμποδίσω.
Σε παρακαλώ μόνο για ένα: μη μιλάς με τους ανθρώπους χωρίς φόβο.
Όταν εκείνος ξάπλωσε και αποκοιμήθηκε, εκείνη σηκώθηκε από το στρώμα της και πήγε αθόρυβα κοντά του… Τα χείλη της κουνιόνταν χωρίς ν’ ακούγεται λαλιά. Στα μάτια της αργοκυλούσαν ρυθμικά το ένα μετά το άλλο μεγάλα θολά δάκρυα.
Και ξανάρχισαν να ζούνε αμίλητοι, μακρινοί και κοντινοί ο ένας για τον άλλον.»
Θησαυρός πολύτιμος οι συμβουλές της μάνας ακολουθούν και στηρίζουν το παιδί σ’ όλη του τη ζωή.
Στη μάνα εκφράζει τις ανασφάλειες του και τις ανησυχίες του, μπροστά της κλαίει, φωνάζει, πεισμώνει, απειλεί, τα βάζει με όλους και με όλα, γελάει, ενθουσιάζεται.
Και πάλι ο Πάβελ, απευθυνόμενος στη μητέρα του, ψιθυρίζει απογοητευμένος: «Είμαι νέος, αδύναμος. Αυτό είναι ! Δεν ακολούθησαν την αλήθεια μου. Αυτό σημαίνει πως δεν κατάφερα να την πω πειστικά! Δεν αισθάνομαι καλά, λυπάμαι για λογαριασμό μου.»
Η μάνα κοιτάζοντας το κατσουφιασμένο του πρόσωπο και θέλοντας να τον παρηγορήσει του είπε σιγανά:
- Να έχεις υπομονή! Δεν σε κατάλαβαν σήμερα, θα σε καταλάβουν αύριο. Να, ακόμη κι εγώ βλέπω την αλήθεια σου…
Ο Πάβελ την πλησίασε :
Εσύ μάνα, είσαι καλός άνθρωπος.»

Στη μάνα δοκιμάζει το παιδί τις νέες ιδέες του, τους διάφορους τρόπους συμπεριφοράς . Σ’ αυτή λέει τα πρώτα ψέματα για να διαπιστώσει αν μπορεί να ξεγελάει τους ανθρώπους, σ’ αυτήν υψώνει τον τόνο της φωνής του για να διαπιστώσει αν θα τα καταφέρει να επιβληθεί και στους άλλους .
Γιατί το παιδί ξέρει, όπως πολύ ωραία γράφει ο Μπαλζάκ ότι « Η καρδιά της μητέρας είναι μια άβυσσος, στο βάθος της οποίας βρίσκεται πάντα η συγνώμη.»
Η οικογένεια είναι ένας μικρόκοσμος όπου το παιδί δέχεται την επίδραση των γονιών του για μεγάλο χρονικό διάστημα τότε μάλιστα που ο ψυχισμός του είναι πολύ εύπλαστος. Η μητέρα παίζει αναμφισβήτητα τον πρώτο ρόλο στην αγωγή του παιδιού. Είναι το πρόσωπο που συνδέεται περισσότερο από κάθε άλλον μαζί του. Οι φυσικοί και ψυχικοί δεσμοί που συνδέουν ιδιαίτερα τη μητέρα με το παιδί είναι τόσο ισχυροί, ώστε θεωρούνται ακατάλυτοι.
Το παιδί έχει ανάγκη από τη μάνα –πρότυπο. Την τοποθετεί σ’ ένα υψηλό βάθρο. Έχει ανάγκη να την θαυμάζει, να καμαρώνει. Την θέλει να συγκεντρώνει όλου του κόσμου τις αρετές, ευγένεια, καλοσύνη, ήθος, νοικοκυροσύνη. Αλλά προπαντός τη θέλει ήρεμη και καλοσυνάτη, γελαστή και αισιόδοξη, δυνατή και αποφασιστική. Μη φανταστείτε όμως ότι τα παιδιά αποζητούν την τελειότητα, την απόλυτη τάξη, την απόλυτη καθαριότητα, την απόλυτη υπομονή και ανοχή. Τα παιδιά, σαν τα σπουργιτάκια, ζητούν μια ήρεμη φωλίτσα για να μεγαλώσουν. Έχουν ανάγκη από πρότυπα που θα τα φυλάξουν καλά μέσα στην ψυχή και στο μυαλό τους και αυτά τα πρότυπα θα επηρεάσουν την πορεία της ζωής τους και τις επιλογές τους.
Η Ντόροθυ Λόοθυ Νόλτε δίνει μερικές σοφές συμβουλές στις μητέρες που αν τις ακολουθήσουν θα πετύχουν μια καλύτερη σχέση με το παιδί τους και θα το βοηθήσουν ν’ αναπτυχθεί συναισθηματικά.:

« Αν ένα παιδί μεγαλώνει με θάρρος και τόλμη,
θα μάθει να είναι ειλικρινές.
Αν ένα παιδί μεγαλώνει με ειρωνείες,
Θα γίνει ντροπαλό.
Αν ένα παιδί μεγαλώνει με ειλικρίνεια,
θα μάθει να είναι δίκαιο.
Αν ένα παιδί μεγαλώνει σε ασφαλές περιβάλλον,
θα μάθει να έχει εμπιστοσύνη.
Αν ένα παιδί μεγαλώνει με καταδεκτικότητα και προθυμία, Θα μάθει να βρίσκει την αγάπη του κόσμου.»

Δεν είναι λίγες οι φορές που τα παιδιά επιλέγουν ή αναγκάζονται να φύγουν μακριά από την οικογενειακή εστία και οι γονείς τα χάνουν από το οπτικό τους πεδίο. Όμως οι δεσμοί αγάπης που υπάρχουν μεταξύ τους είναι τόσο ισχυροί ώστε η επικοινωνία συνεχίζεται νοερά και αδιάλειπτα.
Άλλες φορές πάλι, ενώ τα παιδιά ζουν σε απόσταση αναπνοής από το πατρικό τους, δεδομένου του ότι ο αγώνας για την επιβίωση είναι σκληρός και ο χρόνος τρέχει με ξέφρενους ρυθμούς, οι επαφές τους με τους γονείς αραιώνουν . Τα παιδιά, απορροφημένα από τα προσωπικά τους, δεν έχουν χρόνο για συχνές επισκέψεις στο σπίτι της μάνας. Ένα βιαστικό τηλεφώνημα αρκεί για να καθησυχάσει και τις δυο πλευρές ότι η ζωή συνεχίζεται. Η μάνα, η αιώνια μάνα, δε σταματά να ετοιμάζει πίτες και γλυκά για τα παιδιά της.
Ο άνθρωπος μεγαλώνει, ωριμάζει, γερνάει αλλά το δέσιμο με τη μάνα του παραμένει το ίδιο. Έχει ανάγκη από την αγάπη της, την στοργή της, την καλοσύνη της, τη συμβουλή της, την ευχή της. Εικόνα εξιδανικευμένη. Σχέση μοναδική. Μπροστά στη μάνα μας όλοι μικροί, μεγάλοι, αισθανόμαστε παιδιά. Οι μάνες δεν έχουν ηλικία για τα παιδιά όπως και τα παιδιά δεν έχουν ηλικία για τις μάνες. Η λέξη μάνα λέγεται με την ίδια φόρτιση είτε απευθύνεται στη νεαρή γυναίκα με το ανάλαφρο βήμα είτε στη μεγαλύτερη με το κουρασμένο σώμα και τα δακρυσμένα μάτια.
Με μεγάλη ευαισθησία η Μυρτιώτισσα γράφει απευθυνόμενη στην ηλικιωμένη, άρρωστη μητέρα :
« Τρέμω μανούλα τ’ άρρωστο σου βήμα
μέρα τη μέρα πιο βαρύ αγρικιέται,
της αγιασμένης σου ζωής το νήμα,
ωιμένανε! αρχίζει και μετριέται.

Έλα κοντά μου, μίλησέ μου αγάλι
Με την καλή, την απαλή μιλιά σου.
Ξεκούρασέ μου το βαρύ κεφάλι
Μες στη ζεστή φωλιά της αγκαλιάς σου.

Δος μου τα δυο σου χέρια! Πως φοβάμαι…
Να διπλωμανταλώσουμε τη θύρα….
Σήκω, πιο μέσα να πάμε…
Αχ, να σε κρύψω θέλω από τη Μοίρα.

Η σχέση μάνας και παιδιού είναι μια μοναδική σχέση, πέρα από το χρόνο και το χώρο, πέρα από τη λογική και τους νόμους της φυσικής.
Δυο σύμφωνα και δυο ίδια φωνήεντα όλα κι’όλα κάνουν τη λέξη «μάνα». Κι όσο εύκολα βγαίνει από το στόμα, τόσο πυκνό και βαθύ είναι το νόημά της .Η λέξη «μάνα» σημαίνει προσφορά. Προσφορά ζωής ανεκτίμητη και απεριόριστη. Η μάνα αγαπά μέχρι αυτοθυσίας το παιδί της και αγάπη αυτή δίνει ένα ιδιαίτερα υψηλό νόημα στη ζωή της. Του χαρίζει ότι πολυτιμότερο έχει δίχως δεύτερη σκέψη αρκεί να το δει ευτυχισμένο.
Η μάνα δε διστάζει να στερηθεί και να πονέσει για το παιδί της. Δε διστάζει να δώσει ζωτικά της όργανα για να του σώσει τη ζωή, κι αν χρειαστεί, δε διστάζει να δώσει την ίδια της τη ζωή. Δεν διστάζει να διαβεί το κατώφλι του οίκου ευγηρίας, αν οι συνθήκες το απαιτούν. Αφήνει πίσω της αγαπημένα πράγματα και συνήθειες όμως κουβαλάει πάντα μέσα της, στο μυαλό και στην ψυχή της τα λατρεμένα της πρόσωπα. Τα έχει κοντά της κάθε στιγμή όσο μακριά κι αν βρίσκονται γιατί τα μάτια της μάνας με τη μειωμένη όραση βλέπουν ολοζώντανες εικόνες από τη ζωή του παιδιού της και τα βαρήκοα αφτιά της ακούν τις φωνές και τα γέλια των εγγονών της. Και έτσι γεμίζει η καθημερινότητα, με καρτερία και προσευχή. Πάντα μου φαινόταν υπερβολικό όταν έβλεπα τα μάτια της γιαγιάς μου να δακρύζουν με το παραμικρό. Τώρα καταλαβαίνω τι ήμασταν για κείνη, εμείς τα εγγόνια της.
Η αθανασία ανήκει στις μάνες γιατί και μετά το θάνατό τους είναι ζωντανές. Προσεύχονται και εύχονται για τα παιδιά τους, από εκεί που βρίσκονται, τα νοιάζονται και τα προστατεύουν, έρχονται στα όνειρα τους και τα καθοδηγούν.
Μάνες, τα πιο όμορφα πλάσματα του κόσμου, τα πιο ξεχωριστά!
Δύσκολος και απαιτητικός ο προσωπικός καθημερινός αγώνας σας. Απαιτεί θυσίες και πόνο. Είναι αγώνας που δεν περιμένει αναγνώριση, παράσημα και επαίνους.
Μη πληγώνεστε από τη συμπεριφορά των παιδιών σας, δεν την εννοούν. Στα μάτια τους είστε μοναδικές, είστε αναντικατάστατες. Το έργο σας δεν μπορεί να ζυγιστεί, να αξιολογηθεί, να εκτιμηθεί συγκριτικά. Η προσφορά σας έγκειται στο δόσιμο του είναι σας, στη μέγιστη προσφορά που μπορεί να κάνει άνθρωπος σε άνθρωπο άρα είναι άσκοπο να την χαρακτηρίσουμε σαν μικρή ή μεγάλη. Η αξία της είναι απόλυτη τιμή, δεν μετριέται, ούτε ζυγίζεται. Ίσως θα μπορούσαμε να πούμε ότι άλλοτε καρποφορεί και άλλοτε όχι. Άλλοτε ο αγώνας της μάνας δικαιώνεται γρήγορα και άλλοτε προσωρινά φαίνεται να πηγαίνει χαμένος. Το αποτέλεσμα δεν έχει να κάνει με την προσφορά αυτή καθεαυτή. Μοιάζει με το σπόρο που πέφτει στη γη και άλλοτε βρίσκει πρόσφορο έδαφος κι αναπτύσσεται κι άλλοτε οι συνθήκες εμποδίζουν την ανάπτυξή του έτσι όπως εμείς θα θέλαμε. Μην παίρνετε επάνω σας το βάρος για τις επιλογές των παιδιών σας. Η συμβολή σας στην διαμόρφωση της προσωπικότητας τους είναι αναμφισβήτητα μεγάλη, δεν είναι όμως ο μοναδικός καθοριστικός παράγοντας της πορείας της ζωής τους.

Μάνες, είστε παντοδύναμες και η τεράστια δύναμη σας πηγάζει από την αληθινή, την αγνή και χωρίς όρους και όρια αγάπη για τα παιδιά σας και για τα παιδιά όλου του κόσμου.H καρδιά σας χτυπάει δυνατά από λαχτάρα για το παρόν και το μέλλον των παιδιών σας, αλλά και για το παρόν και το μέλλον όλης της ανθρωπότητας, για τα παιδιά που πεινούν, για τα παιδιά που μένουν χωρίς σπιτικό, χωρίς μόρφωση, χωρίς δουλειά, γι’ αυτά που πέφτουν θύματα κάθε είδους εκμετάλλευσης. Και είναι οι χτύποι απ’ όλες τις μητρικές καρδιές, που κρατούν την ανθρωπότητα ζωντανή, σε εγρήγορση και της επιτρέπουν να ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία.

Μάνες όλης της ανθρωπότητας, εσείς ξεχωριστές γυναίκες που κλείνετε μέσα σας το μητρικό πνεύμα και προσφέρετε απλόχερα την αγάπη σας είτε στα φυσικά, είτε στα πνευματικά παιδιά σας, επιτρέψτε μου να σας δώσω μια συμβουλή:
Φροντίστε το δέντρο της δικιάς σας ζωής, έχοντας για οδηγό και στήριγμα την Παναγία Μητέρα και να είστε σίγουρες πως οι καρποί του θα θρέψουν πραγματικούς ανθρώπους που θα αποτελέσουν υγιή κύτταρα της ανθρωπότητας και του πολιτισμού μας.
Παρόλο που όπως προανέφερα η μάνα δεν επιζητεί επαίνους και ευχαριστίες για την προσφορά της θα’ θελα να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ μεσ’ απ’ την καρδιά μου σ’ όλες εσάς που έχετε σήμερα τη γιορτή σας και ιδιαίτερα στην μονάκριβη μητέρα μου αφιερώνοντας της τους παρακάτω ευαίσθητους στίχους του ποιητή Ντάνυ Πιέρρου :
«Μάνα, μητέρα, μανούλα, μαμά
Όπως και να σε πω, είσαι εσύ.
Εσύ, που μου μετάγγισες τη ζωή,
Εσύ που μου ζωγράφισες τη ζωή.
Και σ’ ευχαριστώ για κάθε της χρώμα:
Για το πράσινο της ελπίδας και το γαλανό της γαλήνης,
Για το πορφυρό της αγάπης και το κόκκινο της ζεστασιάς,
Για το ροζ των ονείρων και το μοβ της γνώσης,
Για το γκρίζο της θλίψης και για το λευκό της χαράς!»

Μάνες αγαπημένες, σας ευγνωμονούμε

Φλεβάρης 2006

Περισσότερα... »

← Αμφίπο&lambd... Αντικα&... →

skip to content Serres Blogs » Αντωνία Θεοχαρίδου
Όλα τα blogs του νομού Σερρών με μια ματιά Home Search	Πληροφορίες Πληροφορίες για το site Καταχωρήστε το blog σας Συχνές ερωτήσεις (FAQ) Blogging για αρχάριους		Pass Free Internet με Extra! ΝΕΟΣ αριθμός: 899 300 300 300 Username: pass Password: free Δωρεάν Μουσική, SMS, WebVoice κ.α.

Serres Blogs » Αντωνία Θεοχαρίδου

Feeds

Αντωνία Θεοχαρίδου (11)